Skip to content
ADR-0090Mimari karar kaydıKabul edildisürüm 1.0.018 Kasım 2026

Kısaca ​

Doğrulayıcıların erişim sertifikalarının iptal listesi (CRL) kendi alan adına taşınır: crl.tamga.network. Liste orada hem şifresiz (http) hem şifreli (https) bağlantıdan, aynı dosya olarak sunulur ve sertifikalar iki adresi de gösterir. AB standardı birinci adresi, AB referans cüzdanı ikincisini istiyor; ikisini birlikte sunmanın tek temiz yolu ayrı bir alan adıdır.

Bağlam ​

  • ADR-0087 K3 CRL'i yeni alan adı açmadan güven listesi alan adının altına koydu (https://trust.tamga.network/crl/<makam>.crl) ve sertifikalara yalnız bu https adresini yazdı. Sandbox'ta bu biçimde çalışıyor; gerçek ağda erişim sertifikası makamı henüz kurulmadı (anahtar töreniyle birlikte).
  • ETSI EN 319 412-2 V2.5.1 (2026-08) GEN-4.3.11-3/-4: dağıtım noktası en az bir herkese açık CRL'i göstermeli ve bu adreslerden en az biri http (RFC 9110) ya da ldap (RFC 4516) olmalı. TS 119 411-8 sertifika profilini EN 319 411-1 üzerinden bu belgeye bağlar; tüzel kişi profili (EN 319 412-3) bu maddeyi değiştirmez. Yalnız https gösteren bugünkü sertifika bu maddeye uymaz.
  • RFC 5280 §8: dağıtım noktasında https önerilmez (döngüsel bağımlılık); kullanılırsa sunucunun TLS sertifikası o CRL'e gerek duymadan doğrulanabilmeli. CRL imzalı olduğu için şifresiz taşıma bütünlüğü bozmaz.
  • AB referans cüzdanı: Android uygulaması şifresiz trafiği kapatır ve yayına çıkış rehberi yalnız http adresi veren sertifikanın CRL denetiminin her zaman başarısız olacağını söyler; platformun CRL indiricisi dağıtım noktasındaki adresleri sırayla dener. iOS'ta da uygulama aktarım güvenliği http indirmesini engelleyebilir.
  • Güven listesi alan adının sunucu bloğu her http isteğini https'e yönlendirir (HSTS ile birlikte); bu alan adında aynı dosyayı iki şemadan yönlendirmesiz sunmak bütün güven listesi alan adının kuralını gevşetmek demek olurdu.
  • Proje yönetiminin yönü: gerekiyorsa yeni alt alan adı açmaktan kaçınılmaz; daha doğru yaklaşım seçilir.

Karar ​

K1 — Adres ​

AğAlan adıDosyalar
Gerçek ağcrl.tamga.network/access-ca-1.crl, /root-ca.crl
Sandboxcrl.sandbox.tamga.network/access-ca-1.crl, /root-ca.crl

Yol, alan adının kökünde /<makam>.crl'dir (küçük harf, rakam, tire). Makam adları ADR-0087 K2'deki gibidir.

K2 — İki şema, yönlendirme yok ​

  • Alan adı aynı DER dosyasını http ve https üzerinden sunar; http isteği https'e yönlendirilmez, bu alan adında HSTS yoktur.
  • Yanıt türü application/pkix-crl, herkese açık, CORS açık; alan adında CRL dışında hiçbir şey yayımlanmaz (kök ve bilinmeyen yol 404).
  • https tarafının TLS sertifikası Web PKI'dan gelir; Tamga'nın erişim sertifikası makamından ya da kökünden gelmez.
  • İstek kaydı tutulmaz (iptal listesi çekimleri kimin hangi doğrulayıcıyı denetlediğini gösterebilir).

K3 — Sertifikadaki dağıtım noktası ​

Her erişim sertifikası ve erişim sertifikası makamının sertifikası, tek dağıtım noktalı, kritik olmayan CRL Distribution Points uzantısı taşır; fullName içinde iki adres, bu sırayla: http://crl.<ağ>/<makam>.crl, https://crl.<ağ>/<makam>.crl. cRLIssuer ve reasons yoktur (ADR-0087 K3'ün geri kalanı geçerli).

K4 — Geçiş ​

  • Gerçek ağda erişim sertifikası verilmediği için gerçek ağda geçiş yoktur; ilk sertifika bu kuralla verilir.
  • Sandbox'ta dağıtım noktası taşıyan sertifika yalnız erişim sertifikası makamınınkidir; aynı anahtarla, yeni dağıtım noktasıyla yeniden verilir (sandbox erişim sertifikaları ADR-0087'den önce verildi, dağıtım noktası taşımaz; bundan sonra verilenler bu kuralla). Eski trust.sandbox.tamga.network/crl/ yolu kaldırılır (geliştirme evresi: geriye uyum yok).
  • Ayar kayıt defterindeki roles.access_ca.crl.issuers[].uri CRL'in http adresidir (http://crl.<ağ>/<makam>.crl); https eşi aynı alan adı ve yoldan türetilir, böylece iki ad hep aynı dosyayı gösterir. Yayıncının ayar denetimi şemanın http, alan adının güven listesi alan adına karşılık gelen CRL alan adı ve yolun alan adının kökünde /<ad>.crl olduğunu denetler.

Değerlendirilen seçenekler ​

SeçenekNeden seçilmedi
Güven listesi alan adı altında, yalnız https (ADR-0087 K3)EN 319 412-2 GEN-4.3.11-4'e uymaz; RFC 5280 §8 önermez.
Güven listesi alan adı altında, http için yönlendirme istisnasıGüven listesi alan adının HSTS ve yönlendirme kuralını gevşetir; HSTS'li alan adında http tarayıcılarda zaten yükseltilir.
Yalnız httpAB referans Android cüzdanı yalnız http gösteren sertifikada CRL'i indirmez.
OCSPADR-0087'de değerlendirildi: CRL seçildi; OCSP sonraki bir karar.

Değişmezler ​

KodKural
CH1Erişim sertifikası ve makam sertifikasındaki dağıtım noktası iki adres taşır: önce http://crl.<ağ>/<makam>.crl, sonra aynı yolun https:// adresi.
CH2CRL alan adı iki şemada aynı dosyayı yönlendirmesiz sunar ve CRL dışında içerik yayımlamaz; https sertifikası Tamga PKI'ından gelmez.

Sonuçlar ​

  • Yeni DNS kayıtları: crl.tamga.network, crl.sandbox.tamga.network (aynı sunucu).
  • Liste yayıncısının ayar denetimi, PKI araçları (--crl-uri iki adres), operatör deposundaki sunucu ayarı ve SPEC-TRUST-0001 §2 bu karara göre güncellenir; ADR-0087 K3'e bu karara atıf düşülür.
  • Tamga cüzdan çekirdeği ve doğrulayıcı için değişiklik yok: güveni imzalı listeden alırlar, CRL çekmezler (ADR-0087 AR5).

Durum ​

Accepted — 2026-11-18. DECISIONS: D-REG-6.