Skip to content
SPEC-WALLET-0001ŞartnameYürürlüktesürüm 1.0.016 Kasım 2026

Kısaca ​

Bu belge, Tamga Network'e uyumlu her cüzdanın kendi içinde uyması gereken kuralları anlatır: anahtarlar, telefondaki kayıt, cihaz değişimi, onay ekranı ve belge kopyaları. Okuru cüzdan geliştiricileridir; Tamga Wallet (ayrı depo) bu kuralların referans uygulamasıdır.

Ne zaman okunur

  • Önce Gizlilik ve Belge gösterme kavram sayfalarını okuyun.
  • Koda geçerken GUIDE-0005 bu kuralları @tamga-network/wallet-core ile nasıl karşılayacağınızı gösterir.
  • Cüzdanın kurumla ve doğrulayıcıyla (verifier)Gösterilen belgeyi denetleyen taraf: imza, belge verenin güven listesindeki kaydı, durum ve politika. Relying party diye de anılır. konuştuğu protokoller burada değil: SPEC-PROTO-0001 ve SPEC-PROTO-0002.

Sade anlatım

Belgeye bağlı anahtarlar telefonun güvenli donanımında üretilir ve oradan hiç çıkmaz; bu yüzden yedeklenmez, telefon değişince belgeler kurumdan yeniden alınır. Kişi her paylaşımda neyin kime gittiğini görür ve onaylar; gereğinden fazla isteyen siteye ayrı bir uyarı çıkar. Cüzdan aynı belgenin birkaç kopyasını tutar: aynı siteye hep aynı kopyayı, farklı sitelere farklı kopyaları gösterir; böylece siteler kişiyi birbiriyle eşleştiremez. "Tamga ile giriş yap"ta her site için ayrı bir takma ad kullanılır. Kişi isterse cüzdanı sıfırlayıp verilerini hem Tamga servislerinden hem telefondan siler.


Kapsam ​

Cüzdanın iç tasarımı: anahtar yönetimi, yerel depo, cihaz değişimi ve taşıma, onay yüzeyi, belge kopyalarının kullanımı, şema önbelleği.

Protokoller SPEC-PROTO-0001 ve SPEC-PROTO-0002'dedir. WIA (Wallet Instance Attestation)Cüzdan sağlayıcısının imzaladığı, cüzdan kurulumunun gerçek olduğunu bildiren kısa ömürlü beyan; belge veren, belgeyi vermeden önce denetler. ve key attestationCüzdan sağlayıcısının, belge anahtarının güvenli donanımda üretildiğini ve tutulduğunu bildiren kısa ömürlü beyanı.ADR-0025'tedir; bu kanıtları cüzdan sağlayıcısı (wallet provider)Cüzdanı sunan, cüzdan birimlerini kaydeden ve cüzdan ile anahtar kanıtlarını imzalayan kuruluş. Her cüzdan kendi sağlayıcısını işletir; ağ sağlayıcı işletmez, güven listesinde listeler. verir.


1. Çözülen Gerilim — Anahtar Yedeklenebilir mi? ​

Bu bölüm dokümanın en önemli kısmıdır çünkü iki mevcut tasarım kararı çelişiyordu.

1.1 Çelişki ​

SPEC-CRED-0001 §3 diyor ki:

Anahtar cihazın secure element'inde üretilir (Secure Enclave/StrongBox), asla dışa aktarılamaz → belge devredilemez.

Proje notlarındaki yedekleme tasarımı ise şunu ima ediyordu:

24 kelime tohum + zorunlu PIN; sunucuda şifreli yedek (sunucu çözemez).

Eğer tohum cüzdanı kullanılabilir hâlde geri getiriyorsa, belge sahibi (holder)Belgeyi cüzdanında tutan ve kime göstereceğine karar veren kişi. anahtarını da geri getiriyor demektir. Ama belge sahibi anahtarı güvenli bölgeden çıkamıyorsa, tohum onu geri getiremez.

İkisi aynı anda doğru olamaz.

1.2 Neden anahtar tohumdan türetilemez ​

Cazip seçenek şudur: belge sahibi anahtarlarını tohumdan türet, yazılımda tut, her yerde geri getirilebilsin.

Bu seçenek reddedilmiştir çünkü holder bindingBelgeyi yalnız belge sahibinin cihazındaki bir anahtara bağlamak; kopyalanan belge gösterilemez.'in tamamını çürütür:

Sonuç
Tohum → belge sahibi anahtarı türetilebilirTohum paylaşılabilir
Tohum paylaşılabilirBelge devredilebilir
Belge devredilebilirSPEC-CRED-0001 §3'teki açık geri gelir

O dokümanın kendi ifadesiyle: "bir öğrenci belgesini arkadaşının cüzdanına aldırır" saldırısı, belge verilirken kapatılıp kurtarma anında yeniden açılmış olur. Arka kapı, ön kapıdan daha tehlikelidir çünkü kimse oraya bakmaz.

1.3 Karar ​

Değişmez WL1: Belge sahibi anahtarları seed'den türetilmez ve cihazın güvenli bölgesinden asla çıkmaz.

Değişmez WL2: Cüzdan belgelerin yedeğini almaz: belgeler cihazdaki donanım anahtarına bağlıdır ve taşınmaz. Yeni cihazda belgenin yeniden verilmesi gerekir. Cüzdanın cihaz dışına taşıdığı tek şey, kişinin başlattığı taşıma dosyasıdır (§7.5); dosya belge değeri, kopya ve anahtar içermez. (Bu kural 2026-11-12'ye kadar "yedek belgeleri ve manifestoyu taşır" diyordu; öyle bir yedek hiç yapılmadı — ADR-0078.)

Bu, kabul edilmiş bir kullanıcı deneyimi bedelidir. Alternatifi, sistemin temel güvenlik özelliğini kaybetmektir.

1.3b Değerlendirilen üçüncü yol (review R10) ​

Karar iki seçenek arasında verilmişti; bir üçüncüsü vardır ve açıkça reddedilmesi gerekir: platform senkronlu anahtarlar (iCloud Keychain / Google Password Manager tarzı, donanım destekli ama cihazlar arası taşınabilir anahtar sınıfları).

Değerlendirme
ArtıCihaz değişiminde belgelerin yeniden verilmesi gerekmez; kullanıcı deneyimi en iyi
Eksi 1Güven, Tamga'dan Apple/Google'a kayar — anahtarın nereye gittiğini onlar belirler
Eksi 2Aynı hesaptaki başka bir cihaz anahtarı alır → "belge devredilemez" ilkesi (WL1) hesap düzeyinde delinir
Eksi 3EUDI ARF bu sınıfı W3 (sertifikalı WSCD) saymaz; devlet aşaması devlet uyumu riske girer

Reddedildi. Ama genişleme aşamasında, W2 seviyesi için isteğe bağlı bir "kolay kurtarma" kipi olarak yeniden değerlendirilebilir — kullanıcı bilinçli olarak düşük güvence seçiyorsa. Şu an ürün karmaşıklığına değmiyor.

1.4 Tohum ve yedek yok (ADR-0078) ​

İlk tasarım, 24 kelimelik bir tohumdan türeyen anahtarla şifreli bir yedek öngörüyordu: belgelerin kendisi, bir "manifest" (hangi kurumdan hangi tür) ve ayarlar. Bu yedek yapılmadı ve yapılmaz:

Kurtarılacak bir şey yokGeri yüklenen belge okunabilir ama sunulamaz; anahtarı eski cihazda kalır
Bedeli varBelge değerlerinin cihaz dışında bir kopyası oluşur; şifreli olsa bile sızıntı yüzeyidir
Yerini tutan var"Hangi belgeleri yeniden almalıyım" listesi taşıma dosyasındadır (§7.5)

Cüzdanda tohum sözcükleri ve kişiden saklaması istenen bir kurtarma ifadesi yoktur. Cüzdanın taşıdığı tek şey, kişinin kendi parolasıyla şifrelediği taşıma dosyasıdır. Site takma adlarının tohumu ayrı bir şeydir: kimlik servisinden gelir, cihazın güvenli deposunda kalır ve taşınmaz (§5.4, WL15).


2. Anahtar Mimarisi ​

2.1 Anahtar türleri ​

AnahtarNeredeDışa aktarılabilirÖmür
Belge sahibi anahtarları (bir alımda N adet)Secure Enclave / StrongBoxHayırBelge ömrü
Cüzdan örnek anahtarıGüvenli bölgeHayırKurulum ömrü

2.2 Cüzdan güvence seviyeleri ​

PM-ASSUR-0001 Eksen A'nın cüzdan tarafındaki bileşeni:

SeviyeAnahtar deposuFaz
W1Yazılım (güvenli bölge yok)Desteklenmez (sandbox listesindeki ağın kendi deneme sahneleri için test anahtarı hariç — ADR-0042 K5)
W2Cihaz güvenli bölgesi (Secure Enclave / StrongBox)ilk aşama asgarisi
W3Sertifikalı WSCDDevlet aşaması

Değişmez WL3: W1 cüzdan desteklenmez (sandbox listesindeki ağın kendi deneme sahneleri için test anahtarı hariç — ADR-0042 K5). Güvenli bölgesi olmayan bir cihazda Tamga Wallet kurulmaz — kullanıcıya açık bir uyarıyla reddedilir.

2.3 PIN ​

Güvenli bölgedeki anahtara erişimin koşulu kullanıcı doğrulamasıdır; doğrulama anahtarı şifrelemez (onu donanım yapar). Doğrulamanın yolu anahtarın nerede durduğuna bağlıdır:

  • Güvenli donanım anahtarı olan cihazda belge anahtarı telefonun kilidine bağlıdır: yalnız kilit açıkken ve cihazın biyometrisi ya da cihaz parolasıyla kullanılır. Sunum onayı bu işletim sistemi istemidir (tek istem); uygulamanın ayarları bunu kapatamaz. Uygulama PIN'i ve uygulama içi biyometri bu yolda yalnız cüzdanın kilidini açar.
  • Yazılım anahtarı yolunda (güvenli donanımı kullanamayan ortam, geçici sapma S-9) sunum onayı uygulama PIN'i ya da uygulama içi biyometridir.
KuralDeğer
Uzunluk (uygulama PIN'i)En az 6 hane
BiyometriPIN'in yerine değil, yanında (geri düşüş PIN'dir)
DenemeArt arda 5. hatalı denemeden sonra 30 sn bekleme; sonraki her hatalı denemede bekleme iki katına çıkar (1 dk, 2 dk, …), en çok 1 saat. Sayaç cihazda kalıcıdır: uygulamayı kapatmak ya da saati geri almak beklemeyi kısaltmaz; doğru PIN sayacı sıfırlar. Cüzdan hatalı deneme yüzünden kendiliğinden silinmez. Unutulan PIN için kurtarma yoktur: kişi cüzdanı kendisi sıfırlar (telefonun kendi kilidiyle onaylar) ve belgeleri yeniden alır (§7.6)
Sunum onayıHer sunumda kullanıcı doğrulaması zorunlu: güvenli donanımda cihaz biyometrisi ya da cihaz parolası; yazılım anahtarı yolunda PIN ya da biyometri
Geri düşüşİşletim sistemi istemi teknik ya da geçici bir nedenle gösterilemezse (ön planda pencere yok, doğrulama hizmeti kullanılamıyor) uygulama PIN'i sorulur. Kullanıcı istemden vazgeçerse geri düşüş yoktur: sunum yapılmaz

Sunum onayı satırı önemlidir: Sunum, kullanıcının bilinçli eylemi olmalıdır. Açık bir cüzdanın arka planda sessizce sunum yapması engellenir. Kişinin başlatmadığı akışlar (geçiş kartı yenilemesi, kopya yenileme) istem göstermez; doğrulama gerekiyorsa o tur atlanır.

Geçiş kartı izninin süresi (WL13). Geçiş kartı, her gösterimde kullanıcı doğrulaması istemeyen tek akıştır; bu yüzden kayıt anında verilen rıza süreyle sınırlıdır. Cüzdan, süresi 6 ayı (184 gün) aşan bir izni (exp − iat ve exp − şimdi) saklamaz. Tek istisna tek kullanımlık bilettir (single_use): iznin exp değeri etkinliğin bitişidir (ADR-0012 K4) ve bilet ilk geçişte tükenir; etkinlik 6 aydan ileri bir tarihte olabileceği için bu izin 6 aylık tavana tabi değildir. İznin öteki denetimleri (kayıtlı RP/terminal grubu, kapsam, geri alma) tek kullanımlık bilette de aynen uygulanır.


3. Yerel Depo ​

┌──────────────────────────────────────┐
│ Güvenli bölge (donanım)              │
│   holder anahtarları — çıkamaz       │
├──────────────────────────────────────┤
│ Şifreli yerel veritabanı             │
│   credentials    SD-JWT dizeleri     │
│   batch_state    kopya defteri       │
│   verifier_map   yapışkan eşleme     │
│   schema_cache   Type Metadata       │
│   presentation_log  sunum geçmişi    │
│   settings                           │
└──────────────────────────────────────┘

Değişmez WL4: presentation_log otomatik olarak ya da bir sunucuya hiçbir koşulda çıkmaz; yalnız kişinin kendi başlattığı, kendi parolasıyla şifreli dışa aktarmada (AB TS10, ADR-0027) cihazdan çıkar — yedeğe de girmez (SPEC-PROTO-0002/PV8). Yedeğe girse, cihaz değişiminde sunucuya şifreli olarak da olsa yüklenir ve bir davranış profili merkezîleşmiş olur.

Kullanıcı bu kaydı görebilir ve silebilir.


4. Belge kopyalarının yönetimi ​

Bu bölüm SPEC-PROTO-0001 Açık Konu 1 ve SPEC-CRED-0002 Açık Konu 3'ü kapatır.

4.1 Yapışkan kopya kuralı ​

Değişmez WL5: Bir doğrulayıcıya her zaman aynı kopya sunulur. Farklı doğrulayıcılara farklı kopyalar sunulur.

verifier_map: (verifier_id, vct) → copy_index

Gerekçe, iki yönlü bir mantıktır:

YönNeden
Aynı doğrulayıcıya aynı kopyaDoğrulayıcı zaten kim olduğunu biliyor (başvuru isimli). Farklı kopya sunmak korelasyon kazandırmaz, yalnızca kopya harcar.
Farklı doğrulayıcıya farklı kopyaİki doğrulayıcı iş birliği yaparsa cnf ve idx üzerinden eşleştirme yapamaz (SPEC-CRED-0003 §9.4).

verifier_id, doğrulayıcının güven listesindeki kalıcı kimliğidir: kayıttaki alan adı (dns_name; ADR-0034 CI4). İstekteki x509_hashHAIP'teki client kimliği biçimi: kimlik, relying party'nin erişim sertifikasının base64url SHA-256 özetidir. client identifier'ı (SPEC-PROTO-0002 §2.1) erişim sertifikası yenilenince değişir; bu yüzden eşlemenin anahtarı o değildir. Yalnız kaydı çözülemeyen (kayıtsız) doğrulayıcıda, alan adı bilinmediği için onun yerine kullanılır.

Kopya ne zaman kullanılmış sayılır: sunum cihazdan çıktığı anda. Cüzdan kopyayı gönderimden önce kalıcı olarak işaretler. Doğrulayıcı sunumu alıp hata dönse ya da yanıt yolda kaybolsa da kopya o doğrulayıcıya ait kalır; başka bir doğrulayıcıya "kullanılmamış" diye verilmez.

Yakın alan ve cüzdandan cüzdana: okuyucunun oturumlar arasında kalıcı bir kimliği yoktur (oturum anahtarı her seferinde yenidir). Bu yüzden her yakın alan oturumu yeni bir kopya kullanır.

Kopyaların bitmesi kişiyi kapıda bırakmamalıdır. Hedef davranış (karar 2026-11-12; cüzdan çekirdeği: hazır (@tamga-network/wallet-core 0.8.4), uygulama ekranları: bekliyor, mağaza yayınından önce):

DurumCüzdan davranışı
Kullanılmamış kopya azaldıArka planda yeniler (yenileme belirteci olan belgelerde; WL7 ve ADR-0023 koşullarıyla)
Kopya bitti, cihaz çevrimiçiSunumdan önce hemen yeniler ve yeni kopyayla sunar
Kopya bitti, cihaz çevrimdışıKişiye uyarı gösterir (bu gösterim öncekiyle eşleştirilebilir); kişi kabul ederse son kopyayı yeniden kullanır

Çevrimdışı yeniden kullanım sessiz yapılmaz: uyarı ve kişinin onayı şarttır. Cihaz çevrimiçi olunca kopyalar yenilenir.

Cüzdan çekirdeğinde (0.8.4). Çekirdek yalnız kararı ve durumu verir; yenileme çağrısı ve uyarı ekranı uygulamanın işidir:

  • planProximityCopy gösterimden önce tablodaki satırı döndürür (göster · önce yenile · uyarıyla yeniden kullan) ve kopya azaldıysa arka planda yenileme gerektiğini söyler; proximityCopies kalan kopya sayısını, eşik altını ve bittiğini verir.
  • Yakın alan ve cüzdandan cüzdana sunum, kopya durumunu onay ekranına ve sonuca taşır.
  • Son kopya yalnız uygulama açıkça isterse (reuseLastCopy; kişi uyarıyı kabul etti) yeniden kullanılır. Yeniden kullanım hep aynı kopyada toplanır ve cihazdaki sunum günlüğünde işaretlenir ("yeniden kullanıldı").
  • Seçenek verilmezse davranış değişmez: kullanılmamış kopya kalmadıysa sunum yapılmaz, kopya yeniden kullanılmaz.

Bugünkü uygulama (Tamga Wallet): uyarı ekranı ve sunumdan önce yenileme henüz yok; kullanılmamış kopya kalmadıysa sunum yapılmaz — kişi belgeyi yeniler (§4.3).

4.2 Tutarlı açıklama seti ​

Değişmez WL6: Aynı doğrulayıcıya aynı vct için yapılan tekrar sunumlarda, cüzdan aynı açıklama setini kullanır.

Sebep SPEC-SCHEMA-0002 Güvenlik Notları'ndadır: değişen set, hangi alanların gizlendiği hakkında bilgi verir. İlk sunumda 8 alan, ikincisinde 6 alan açıklanırsa, doğrulayıcı ikisi arasındaki farkı çıkarabilir.

Doğrulayıcı daha az alan isterse cüzdan fazlasını sunmaz — kesişim değil, yeni isteğin kendisi geçerlidir; ama kullanıcıya "bu doğrulayıcıya daha önce şu alanları vermiştiniz" bilgisi gösterilir.

Uygulama notu (2026-11-12). Önceki paylaşım bildirimi ekranda henüz yok; cüzdanın ilk güncellemesinde, sade hâliyle gelir: onay ekranında "bu doğrulayıcıyla daha önce şunları paylaştınız" satırı ve bu kez yeni istenen alanların vurgusu. Cüzdan çekirdeği bunun verisini hazır verir (sharedBefore, 0.8.4): cihazdaki sunum günlüğünden, doğrulayıcının kalıcı kimliğine göre, yalnız alan adları ve tarihler — değer yok. Kuralın metni değişmedi.

4.3 Tükenme ​

Kalan kopyaCüzdan davranışı
3Sessiz — ayarlarda görünür
2Kullanıcıya bildirim: "Öğrenci belgeniz için 2 kullanım kaldı"
0, bilinen doğrulayıcıYapışkan eşleme sayesinde mevcut kopya kullanılır — sorun yok
0, yeni doğrulayıcıKullanıcıya seçim: (a) yenile, (b) mevcut bir kopyayı yeniden kullan — korelasyon uyarısıyla

Değişmez WL7: Kullanıcı eylemi olmadan yenileme yalnızca ADR-0023 AR1–AR4 koşullarında yapılır. Yenileme belirteci olan kurum belgeleri, kurumun ilan ettiği eşikte, uygulama önde ve kilit açıkken, rastgele gecikmeyle yenilenir; kimlik ve iletişim belgelerinde yenileme kullanıcı eylemidir (tek istisna §4.5'teki ZK kopyaları). Kullanıcı ayarlardan kapatabilir.

4.4 Diploma ​

SPEC-PROTO-0001 §8.5 uyarınca diploma da diğer kurum belgeleri gibi 10 kopya verilir (2026-10-08; önceki karar pilotta tek kopyaydı). Yapışkan eşleme uygulanır: her doğrulayıcıya ayrı kopya gider. Kopyalar tükenince cüzdan yeniden imzalatır; kullanıcı aynı kopyayı bilerek yeniden kullanırsa cüzdan bunun bağlanabilirlik doğurduğunu gösterir.

4.5 ZK kopyaları (ADR-0044) ​

Sıfır bilgi ispatlı sunum (mso_mdoc_zk, ADR-0032) iptal listesindeki yeri açmaz. Bu yüzden ZK ile kimlik belgesinin kendisi değil, kimlik servisinin ayrıca verdiği kısa ömürlü ZK kopyası gösterilir:

KonuKural
Türurn:tamga:id:ShortLivedIdentityAttestation:1 (yalnız ISO 18013-5 mdoc; ad alanı tamga.id.1). İspat türü bağladığı için doğrulayıcı kısa ömrü görür
İçerikYalnız ZK ile ispatlanabilen öğeler (kimlik belgesinin yaş alanları age_over_18, age_over_15; ADR-0064); ad, doğum tarihi, kimlik numarası yok
GeçerlilikEn çok 24 saat (ve ana belgenin bitişinden sonra değil); iptal listesi girdisi yok (ARF VCR_01)
PaketKüçük paket (3 kopya); her kopya kendi cihaz anahtarına bağlı
AlmaKimlik belgesiyle birlikte gelen yenileme belirteciyle (OpenID4VCI grant_type=refresh_token, DPoP + WIA); belirteç tek kullanımlıktır, her kullanımda değişir; içi cüzdana kapalıdır
YenilemeSon kopyanın bitişine 8 saat kala pencere açılır, rastgele gecikmeyle (en çok 6 saat) sessizce yenilenir; geçerli kopya yoksa hemen ya da ZK isteği geldiğinde. ADR-0023 K1 koşulları ve "kopyaları otomatik yenile" ayarı geçerlidir: ayar kapalıysa ZK kopyası alınmaz ve ZK sunumu yapılmaz
İptalAna belge iptal ya da askıdaysa kimlik servisi yeni kopya vermez (invalid_grant); cüzdan bağı ve kopyaları siler. Elde kalan kopya en geç 24 saatte geçersiz olur
SunumZK sorgusu yalnız geçerli ZK kopyasıyla karşılanır; ana belgenin kopyaları ZK'da kullanılmaz. Kopya yoksa sorgu karşılanmaz ve klasik seçenek (mso_mdoc / dc+sd-jwt) seçilir (ZK5). ZK ispatı bağlanamaz olduğundan yapışkan kopya (WL5) gerekmez

Kod: @tamga-network/wallet-core refreshZkCopies, scheduleZkRefreshes, selectZkCopy; kimlik servisinin ucu SPEC-PROTO-0001 §4.1.


4.5b Kimlik belgesinin yenilenmesi (ADR-0089, 2026-11-16) ​

Kimlik belgesinin kopyaları en çok 30 gün geçerlidir; idari bitiş date_of_expiry alanındadır. Cüzdan çekirdeği:

  • scheduleIdentityRenewals(state, now) — kullanılmamış kopya ≤ 2 ya da teknik bitişe ≤ 7 gün (servisin credential_reuse_policy'si) olunca rastgele gecikmeyle (en çok 6 saat, ADR-0023 K1) renewDueAt atar, zamanı gelenleri döndürür; kurum belgelerinin sessiz yenilemesi kimlik belgesini kapsamaz.
  • renewIdentityCredential(…) — yenileme belirteci (ZK bağı varsa zk.token, yoksa refresh.token; tek yerde) + DPoP + WIA + bir kopyanın bütün alanları açık sunumu → yeni paket (SD-JWT + mdoc, standart istekler) → eski kaydın yerini alır (ZK kopyaları ve geçiş kartları taşınır). invalid_grant → bağ kalkar (revoked: true); temporarily_unavailable → sağlayıcı askıda (suspended: true), bağ kalır; öteki hatalar yeniden denenir. Teknik süresi dolmuş kopya da sunulur (çevrim dışı kalan kişi).
  • Ayar kapalıysa ya da kopyaların hepsinin süresi dolmuşsa uygulama kişiye "kimlik belgesini yenile" gösterir; aynı işlev kişinin dokunuşuyla çağrılır.
  • Belge alınırken mdoc kopyası, servis ilan ediyorsa (mdocCompanionConfigId) aynı belirteçle ikinci standart istekle, SD-JWT kopyalarının anahtarlarıyla aynı sırada alınır; alınamazsa belge mdoc'suz saklanır ve sonraki yenilemede yeniden denenir.

4.6 Belgenin geçerlilik durumu ​

Cüzdan çekirdeği her saklanan belge için gösterim durumunu hesaplar (credentialValidity; ağ çağrısı yok). Öncelik sırasıyla:

DurumNe zamanSunulur mu
revokedBelge iptal listesinde iptal ya da yerel olarak iptalhayır
expiredexp geçtihayır
issuer_suspendedBelgeyi veren kurum güven listesinde şu an askıda (ADR-0088); belge silinmez, kartta uyarı; askı kalkınca kendiliğinden validhayır
suspendedBelge iptal listesinde askıdahayır
not_yet_validGeçerlilik başlangıcı (nbf) ileride (ARF "Issued"); belge alınır ve saklanır, kartta başlangıç tarihihayır
valid—evet

İleri tarihli belge alınırken reddedilmez; mdoc kopyası başlangıç anına göre denetlenir. Sunum seçimi (uzaktan ve yakın alan) başlangıcı gelmemiş belgeyi önermez. Askıdaki kurumdan yeni belge alınmaz (C1).

5. Onay Yüzeyi ​

5.1 Sunum onay ekranı ​

Asgari içerik, bu sırayla:

  1. Kim istiyor — doğrulayıcının güven listesindeki (trust list)Bir ülkenin kök sertifikalarını, belge verenlerini ve kayıtlı relying party'lerini taşıyan imzalı liste. Bugün Tamga'da güven bu listelere dayanır; ortak defter sonra gelir. kayıtlı adı + kayıtlı mı işareti
  2. Ne için — purpose metni (SPEC-API-0001 §4.1)
  3. Ne paylaşılacak — alan alan liste, değerleriyle
  4. Ne paylaşılmayacak — gizli kalan alanların adları (değerleri değil)
  5. Onayla / Reddet

Dördüncü madde alışılmadıktır ve bilinçlidir: kullanıcının selective disclosureSeçici açıklama (eşanlamlı: seçici paylaşım): bir belgeden yalnız doğrulayıcının istediği alanların gösterilmesi, fazlasının değil.'ın çalıştığını görmesi gerekir. "Not ortalamanız paylaşılmayacak" satırı, ürünün değerini tek bakışta anlatır.

5.2 Aşırı talep uyarısı ​

SPEC-PROTO-0002 Açık Konu 1'i kapatır.

Üç seviye, üç farklı görsel ağırlık:

DurumSunum
Kayıtlı + scope içindeNormal ekran, uyarı yok
Kayıtlı + scope dışı alan varScope dışı alanlar listede ayrı bir blokta, farklı renkte, "bu doğrulayıcı bu alanları istemeye yetkili değil" başlığıyla. Onay düğmesi 3 saniye gecikmeli etkinleşir.
Kayıtsız doğrulayıcıAkışı kesen ayrı ekran: "Bu doğrulayıcı Tamga'da kayıtlı değil. Kim olduğunu doğrulayamıyoruz." → Devam / İptal

Uyarı yorgunluğu önlemi: Uyarı yalnızca gerçekten anormal durumda çıkar. Normal akışta hiçbir uyarı yoktur. Uyarıyı her sunuma koyarsak görünmez olur.

Değişmez WL8: Aşırı talep uyarısı, onay düğmesinin yanındaki bir metin değildir; ayrı bir görsel blok ve gecikmeli düğme gerektirir.

5.3 Tekrarlayan farklı sorgular ​

SPEC-PROTO-0002 Güvenlik Notları: bir doğrulayıcı farklı sorgular göndererek kullanıcının hangi belgelere sahip olduğunu haritalayabilir.

Cüzdan, aynı doğrulayıcıdan 24 saat içinde 3'ten fazla farklı sorgu gelirse kullanıcıyı bilgilendirir: "Bu doğrulayıcı bugün 4 farklı belge sordu."

5.4 Site başına takma ad (ADR-0031) ​

"Tamga ile giriş yap" hesap anahtarı olarak belge değeri değil, site başına takma ad (pseudonym)Cüzdanın her web sitesi için ayrı türettiği kararlı hesap kimliği; iki site aynı kişiyi eşleştiremez. kullanır (ARF (Architecture and Reference Framework)Rolleri, mimariyi, güven modelini ve kuralları anlatan belge seti. Tamga ARF, AB ARF'sinin düzenini izler. Topic 11).

AdımCüzdan ne yapar
TohumKimlik belgesinden sonra aynı erişim belirteciyle ayrı yapılandırma olarak istenen (ADR-0061) urn:tamga:id:PseudonymSeed:1 belgesini doğrular (kimlik belgesiyle aynı imzacı, kopya 0'ın anahtarı) ve tohumu güvenli depoya koyar (Keychain / Keystore; mağaza derlemesinde donanım korumalı). Tohum belge listesinde görünmez, hiçbir DCQL sorgusuna önerilmez (PS3).
İstekDCQL'de format: "tamga-pseudonym" sorgusu (meta.mode: single / multiple). Belge sorgusu yoksa istek yalnız takma adla girişe (belgesiz) karşılık gelir.
Onay ekranı"Bu siteye özel takma adın" kartı: yeni mi, daha önce kullanılan mı (değer gösterilmez). multiple sitede kullanıcı mevcut takma adlarından birini ya da yenisini seçer. Takma ad yalnız güven listesinde kayıtlı siteye verilir.
TüretmePIN/biyometri onayından sonra: k = HKDF-SHA256(tohum, "tamga-pseudonym-v1|" + site + "|" + sıra) → P-256 anahtar; takma ad = açık anahtarın RFC 7638 parmak izi. Site = asıl RP'nin kayıtlı kalıcı kimliği (dns_name; aracıda asıl RP; ADR-0017 K7); istemci kimliğiyle (x509_hash) türetme reddedilir (wallet-core 0.7.1). Anahtar yalnız bellekte, imzadan sonra silinir.
Sunumvp_token'da takma ad sorgusunun id'siyle tamga-pseudonym+jwt: başlıkta açık anahtar, gövdede aud = client_id, nonce, rp, bu işlem için yeni WIA ve PoP.
Takma adlarımAyarlar: site adı, oluşturulma / son kullanım, kullanıcının verdiği ad (siteye gitmez), sil. Silinen sıra o sitede bir daha türetilmez; yeniden kayıt yeni sıra açar. Günlüğe yalnız site adı ve olay yazılır, takma ad değeri yazılmaz.

Yeni telefonda kimlik yeniden doğrulanınca aynı tohum gelir → aynı takma adlar → sitelerdeki hesaplar tanınır. Taşıma dosyası (§7.5) tohumu ve anahtarı taşımaz (LX2).

5.4.1 AB takma ad kurallarıyla eşleme (ARF Konu 11, PA_01–PA_31; Topic E iyileştirme turu) ​

AB'nin güncel takma ad kuralları (ARF 2.8 / 3.0 Konu 11 ve "Topic E — Pseudonyms, including User authentication mechanism" iyileştirme turu) WebAuthn tabanlı bir yöntem varsayar ama yöntemi zorunlu kılmaz (PA_22 "MAY"; PA_21'deki AB teknik şartnamesi henüz yok). Tamga aynı kuralları OpenID4VP içinde imzalı takma ad belirteciyle karşılar. Eşleme (2026-10-21):

AB kuralıTamgaDurum
PA_01, PA_02 takma ad oluşturma, kaydetme, onunla girişKayıt ve giriş akışı (§5.4, ADR-0031 K3)✅
PA_03 aynı cihaz ve başka cihazBağlantı ve QR ile aynı akış✅
PA_04 bir sitede birden çok takma adRP kaydında pseudonyms: multiple (K4); varsayılan tek✅
PA_05, PA_06, PA_19 kullanıcının verdiği ad, seçim, adın siteye gitmemesi"Takma adlarım" (K5, PS6)✅
PA_07–PA_09 silme, yönetim, liste"Takma adlarım" (K5)✅
PA_10, PA_11 iptal edilmemiş cüzdan birimiHer işlemde yeni WIA ve PoP (PS5); her WIA'nın iptal girişi ayrıdır, siteler arası bağ kurmaz✅
PA_12 aynı kişinin hem belge hem takma ad sunmasıAynı vp_token, aynı nonce🟡 kriptografik bağ (ACP_01) yok
PA_13 takma adın sunana ait olduğuTakma ad anahtarıyla imza, aud + nonce✅
PA_14, PA_30 gerekli bilginin güvenli depoda tutulmasıTohum Keychain / Keystore'da; anahtar her işlemde bellekte türetilir✅
PA_15, PA_16, PA_17 kimliğin türetilememesi, sitelere farklı takma ad, bağlanamazlıkHKDF ile site başına anahtar (PS1); aynı takma ad başka siteye hiç gitmez✅
PA_18 çakışma olasılığıP-256 anahtar, RFC 7638 parmak izi✅
PA_20 cüzdanın siteyi doğrulamasıErişim sertifikası + güven listesi kaydı (WebAuthn'deki tarayıcı doğrulamasından güçlü)✅
PA_21, PA_22 WebAuthn profiliWebAuthn yerine OpenID4VP içinde tamga-pseudonym+jwt; günlük giriş için sitenin passkey'i ayrı kalır⚠️ yöntem farkı — AB şartnamesi yayımlanınca uyarlanır
PA_23 algoritmalar AB ECCG listesindeHMAC-SHA256, HKDF-SHA256, P-256 ECDSA✅
PA_24–PA_26, PA_28 kapsam ve oran sınırlı takma adSite başına tek takma ad (oran 1) ya da serbest (multiple); site oranı sayıyla seçemez; sınır cihaz kanıtına dayanır, ispatlı değil🟡
PA_27 farklı sitelerde aynı kapsamda bağlanamazlıkSite kimliği HKDF girdisinde✅
PA_29 kullanıcı dışında kimsenin takma adla giriş yapamamasıKimlik servisi (pseudonymKey + kimlik numarası) takma ad anahtarını teorik olarak türetebilir; giriş ayrıca geçerli bir cüzdan birimi kanıtı (WIA) ister🟡 bilinen zayıflama (ADR-0031); kalıcı çözüm sıfır bilgi ispatıyla türetme (ZKP_04, Z5)
PA_31 yeni cüzdanda aynı takma adlarTohum kişinin değişmeyen kimliğinden türer✅
DASH_03c günlükKayıt (pseudonym_created) ve silme günlükte; tamamlanmayan takma ad işleminin nedeni yazılmıyor; TS10 dışa aktarmada takma ad olayı yok🟡

Site anahtarı (2026-10-21 denetimi, wallet-core 0.7.1): ADR-0031 K2'ye göre site kimliği RP kaydının kalıcı kimliği dns_name'dir. Cüzdan onu checkRp onayından sonra stableRpKey ile alır (kayıt bulunmuş, erişim sertifikası kayıttakiyle aynı; aracıda iki kayıtta yazılı ilişkiyle asıl RP'ninki). Doğrulayıcının erişim sertifikası aynı kayıtla yenilenince client_id değişir, takma ad değişmez — bunu uçtan uca bir test kanıtlar. 0.7.1'den beri istemci kimliğiyle (x509_hash:… ya da önekli başka bir değer) türetme reddedilir (cüzdan da doğrulayıcı da). Cihazda eski biçimde anahtarlanmış yerel kayıtlar uygulama tarafında bir kez alan adına taşınır ya da silinir; geçiş kodu yazılmaz (ADR-0029). Bir sitenin hesabı "tanımaması" takma ad değişimi değil, sitenin kendi kaydıdır: örnek sitenin hesapları bellekte tutulur ve sandbox her gece sıfırlanır.


5.5 Belge verenin paylaşım kuralı — gömülü açıklama politikası (ADR-0046, 2026-10-11; kod 0.5.0) ​

Kurum, bir kurum belgesi türünün yalnız belirli doğrulayıcılara gösterilmesini isteyebilir (ARF Konu 43). Kural imzalı Credential Issuer metadata'sında credential_metadata.embedded_disclosure_policy olarak gelir (SPEC-PROTO-0001 §2.1).

  • Saklama (EDP_10): cüzdan belgeyi alırken politikayı imzası doğrulanmış metadata'dan okur, biçimini denetler ve belgenin yanında saklar. Biçimi bozuk politika belgeyi almayı durdurmaz; "değerlendirilemez" diye saklanır.
  • Değerlendirme (EDP_02/03/06): gösterimde, kayıt sertifikası doğrulandıktan sonra, ağ isteği yapmadan: authorized_relying_parties → kayıt sertifikasının sub'ı (ve varsa hizmet kimliği) bir relying_parties öğesine, erişim sertifikasının konu adı (RFC 4514 normalleştirilmiş) bir subject_dns öğesine ya da kayıt sertifikasının bir yetkisi bir entitlements öğesine eşitse geçer; specific_roots_of_trust → kayıt ya da erişim sertifikası zincirindeki bir sertifikanın (veren adı, seri numarası) çifti listedeyse geçer. Aracılı istekte aracılanan doğrulayıcı esas alınır: rp_id kayıt sertifikasının sub'ıdır ve erişim sertifikasının konu adı (aracının adı) eşleşme sayılmaz. Kayıt sertifikası yoksa (yakın alan, cüzdandan cüzdana) değerlendirme yapılamaz ve başarısız sayılır.
  • Karşılaştırma ayrıntısı: hizmet kimliği kayıt sertifikasının service_id üyesidir (ARF RPRC_17a; liste yayıncısı kullanımın service_id'sini, yoksa scope_id'sini yazar); service_id'siz öğe doğrulayıcının bütün kullanımlarını kapsar. Ad karşılaştırmasında öznitelik türleri OID'e çevrilir (ETSI TS 119 472-3: ORGID = organizationIdentifier, SN = serialNumber), değerlerde büyük-küçük harf ve fazla boşluk gözetilmez, RDN sırası gözetilmez; bütün öznitelikler birebir aynı olmalıdır. Güven kökü öğesi, seri numarası tutan ve issuer_dn'i sertifikanın veren adına eşit olan sertifikayla eşleşir (IssuerSerial; kendinden imzalı kökte veren adı konu adıyla aynıdır; konu adıyla eşleşme yoktur). Ad ve seri numarası kopyalanabildiği için yalnız imza zinciri yapraktan o sertifikaya kadar doğrulanmış ve güvene bağlanmış sertifikalar sayılır: kayıt sertifikası zinciri imzalı listedeki kayıt kurumu anahtarından başlar (onu doğrudan imzalayan kendinden imzalı kök de sayılır); erişim sertifikası zinciri yalnız imzalı listeden gelen güvenilir bir CA parmak izine ulaşırsa sayılır. Öğe yalnız doğrulanamayan bir sertifikayla tutuyorsa sonuç "değerlendirilemez"dir (uyarı, varsayılan "Paylaşma"), hiçbir zaman "geçti" değil. Başvuru uygulaması: @tamga-network/wallet-corecheckDisclosurePolicy (sonuç passed / failed / not_evaluable, neden ve info_uri).
  • Onay ekranı (EDP_05/07): başarısız ya da yapılamazsa ayrı bir uyarı bloğu ("[kurum] bu belgenin yalnız izin verdiği kurumlara gösterilmesini istiyor"), info_uri varsa "Kuralı oku"; varsayılan düğme "Paylaşma", "Yine de paylaş" gecikmeli (§5.2 deseni). Kesin engel yoktur; son karar kişinindir.

Değişmez EP2/EP3 (ADR-0046): politika belge alırken saklanır ve gösterimde ağ isteği yapmadan değerlendirilir; tutmazsa ayrı uyarı, varsayılan paylaşmamak.

5.6 Kurum tercihleri, dış listeler, cüzdandan cüzdana (kod 0.5.0) ​

  • Kurumun cüzdan kanıtı tercihleri (AB ARF WUA_05a, WUA_32): cüzdan belge isterken kurumun metadata'sındaki key_attestations_required şartını ve preferred_* iptal bakım süresi tercihlerini okur; şartı karşılamayan KA'yı göndermez, bakım süresi kısa kalan WIA ve KA yerine sağlayıcıdan uzununu ister (SPEC-PROTO-0001).
  • Dış listeler (ADR-0036; ARF ISSU_10b): cüzdan LOTL'daki dış listeleri (ETSI TS 119 602 LoTE ve ETSI TS 119 612 TL) imzacıları LOTL'da sabitlenmiş olarak yükleyebilir; bir dış liste doğrulanamazsa yalnız o yüklenmez.
  • İki iptal mekanizması (ARF VCR_10): cüzdan, doğrulayan rolünde (cüzdandan cüzdana) Status List'i ve Attestation Revocation List'i doğrular.
  • Cüzdandan cüzdana (ARF Konu 30): protokol çekirdekte (wallet-core); hangi türün ve alanların gösterilebileceği cüzdanın kararıdır. Belge verenin paylaşım kuralıyla kısıtlı belge cüzdandan cüzdana gösterilmez; yakın mesafe sunumunda onay ekranı kuralın değerlendirilemediğini söyler (ADR-0046 Sonuçlar).

5.7 AB hizalaması (kod 0.6.0) ​

  • Kayıt sertifikası olmayan istek (ADR-0026 K5; ADR-0056 K10): kişiye sorulmadan ret (registration_missing; ayrıntı SPEC-PROTO-0002 §7.5); cüzdandan cüzdana yakın alan hariç. Yakın alanda kayıt sertifikası requestInfo.euWrprc ile gelir ve uzaktan akıştaki gibi doğrulanır; geçersizse cüzdan kişiye sormadan reddeder (presentProximity registrarKeys).
  • Kayıt sertifikasının iptal durumu (ADR-0068 K5): sertifika status.status_list taşıyorsa cüzdan kayıt kurumunun durum listesini çeker (imzacı LOTL'deki kayıt kurumu anahtarı; fetchRegistrationStatuses), doğrulanan listeyi önbelleğe yazar ve ağ yokken süresi dolmamış kopyayı kullanır. İptal edilmiş sertifika → istek geçersiz, veri gitmez; belge verende belge istenmez. Durum denetlenemezse registration_status_unknown uyarısı. Bozuk status ya da policy_id → sertifika geçersiz.
  • Cüzdandan cüzdana sunum teklifi (AB TS9 v1.1): gösteren, izin listesindeki ve belgesinde bulunan alanları QR'daki DeviceEngagement'a (-1) teklif olarak koyar. Teklif dışı ya da saklama niyetli istekte hiçbir alan göndermeden DeviceResponse.status = 10 ile keser; yanıt isteğin alınışından sabit bir süre sonra gider (yanıt süresi belgeye bağlı değildir). Doğrulayan yalnız teklifteki alanları isteyebilir. Alan listesini göstermeden önce kişinin doğrulanması (STS9_13) cüzdanın işidir.
  • Günlük olayları (DASH_02, DASH_03b): issuance_failed (kurum, tür, neden kodu), reissued, w2w_verified (doğrulayan kipinde yalnız zaman, belge türü ve sonuç — alan ve değer yok). Saklama süresi (DASH_02a): kişi 30 / 90 / 180 / 365 gün seçebilir (varsayılan süresiz); süresi dolan kayıtlar silinmeden önce cüzdan uyarır (upcomingLogDeletions) ve kişi ertelerse silinmez (applyLogRetention kancası).
  • "Tamga Network'te listeli" göstergesi (ADR-0049): cüzdan, doğrulanmış güven listesindeki kendi sağlayıcı kaydını walletProviderListing(providerId, { solutionId, unitRevoked }) ile okur; kayıt ve çözüm ACTIVE, liste taze ve gerçek ağın listesi, birim iptal edilmemişse gösterge görünür ve dokununca resmî ad, durum, parmak izi ve liste zamanı gösterilir.
  • İptal listesi: kimlik belgelerinde askı yoktur (bits = 1); mdoc kopyasının listesi CWT gösterimidir (ADR-0048).

6. Şema Önbelleği ​

ARCH-0003/CMP8'in uygulaması.

KuralDeğer
Ne zaman çekilirKurulumda ve yeni bir tip belge alındığında
NasılToplu — ilgili tüm Type Metadata + extends zinciri
Ne zaman çekilmezSunum anında
GeçerlilikSüresiz — vct#integrity içeriği tanımlar (SPEC-SCHEMA-0001 §7.1)

Değişmez WL9: Cüzdan sunum anında schemas.tamga.network'e istek yapmaz. Yaparsa, şema sunucusu "kim hangi tip belgeyi ne zaman kullandı" bilgisini toplar.

Önbellekte olmayan bir tip sunulmak istenirse: kullanıcıya "bu belge tipi henüz doğrulanamıyor, internet bağlantısı gerekiyor" denir ve çekim kullanıcı onayıyla yapılır.


7. Cihaz Değişimi ve Taşıma ​

7.1 Yedek yok ​

Cüzdan belgelerin, kopyaların ya da anahtarların yedeğini almaz; ne cihaz dışına ne bir sunucuya (WL2, ADR-0078). Cüzdan verisini işletim sisteminin cihaz yedeğinin de dışında tutar.

Cihaz dışına çıkabilen tek kalıcı veri, kişinin başlattığı taşıma dosyasıdır (§7.5):

Taşıma dosyasında varYok
Yeniden alınacak belgelerin listesi (tür, kurum, kurum adresi)Belge değerleri ve kopyalar (LX2)
Kişi isterse işlem günlüğü (ADR-0027)Belge sahibi anahtarları (WL1)
verifier_map, takma ad tohumu (WL15)

verifier_map neden yok: yeni cihazda zaten yeni kopyalar alınacak, eski eşleme anlamsız. Ayrıca hangi doğrulayıcılara sunum yapıldığını taşır — WL4 ile aynı gerekçe.

7.2 Sunucu tarafı ​

Yoktur. Cüzdanın verisi hiçbir sunucuya yüklenmez: ağ cüzdan servisi işletmez (ADR-0042) ve cüzdan sağlayıcısı belge, günlük ya da taşıma dosyası tutmaz. Taşıma dosyası paylaşım menüsüyle kişinin seçtiği yere gider (ADR-0027 LX1).

7.3 Cihaz değişimi akışı ​

1. Eski cihazda: Ayarlar → Yeni telefona taşı → parola belirle → taşıma dosyası (§7.5)
2. Yeni cihaza kur + yeni PIN belirle
3. Taşıma dosyasını aç (parola)
4. Liste gösterilir:
     ┌──────────────────────────────────────────┐
     │ 4 belgeniz yeniden alınmalı              │
     │                                          │
     │ ☑ Diploma — Örnek Üniversitesi           │
     │ ☑ Öğrenci Belgesi — Örnek Üniversitesi   │
     │ ☐ Sürücü Belgesi — (devlet aşaması)               │
     │                                          │
     │ [ Seçilenleri yeniden iste ]             │
     └──────────────────────────────────────────┘
5. Her biri için OID4VCI akışı (SPEC-PROTO-0001)
     → yeni holder anahtarları, yeni cnf, yeni idx

Kullanıcıya açıkça söylenir: belgeler taşınmaz; yeni telefonda kurumlardan yeniden alınır. Bunu gizlemek, sunum anında başarısızlıkla karşılaşmaktan kötüdür.

7.4 Cihaz kaybı ​

Cihaz kaybedilirse belgeler geri getirilemez; taşıma dosyası varsa yalnız "hangi belgeler" listesi hazırdır. Kullanıcı her kuruma yeniden başvurur ve kimliğini kurumun kendi prosedürüyle kanıtlar (SPEC-PROTO-0001 §11 — yüz yüze bağlama).

Bu bir felaket değildir: belgeler zaten kurumda yeniden üretilebilir verilerdir. Kaybedilen şey erişim, veri değil.

Değişmez WL10: Tamga hiçbir koşulda kullanıcı adına kurtarma anahtarı tutmaz. Tutsaydı, tüm cüzdanları açabilecek bir merkez oluşurdu.

7.5 AB TS10 taşıma dosyası ​

Cüzdan, AB TS10 biçiminde bir taşıma dosyası üretir (Ayarlar → Yeni telefona taşı):

  • İçerik: MigrationData, yani yeniden alınacak belgelerin listesi (listOfCredentials: vct, kurum, kurum adresi). Cihaza bağlı olmayan belge yoktur.
  • Şifreleme: kişinin parolasıyla JWE PBES2-HS256+A128KW + A128GCM (TS10 §5).
  • Paylaşım: paylaşım menüsüyle kişinin seçtiği yere gider; Tamga'ya gitmez.
  • Yeni cüzdanda: kişi dosyayı açar, liste "yeniden al" düğmeleriyle kurum sayfasına bağlanır (WL2).

Belge değerleri, kopyalar ve anahtarlar dosyaya girmez. İşlem günlüğü dosyaya girer (ADR-0027); içe aktarmada kişiye günlüğün geri yüklenip yüklenmeyeceği sorulur. Günlük ayrıca tek başına şifreli dosya olarak dışa aktarılabilir (TS10 §4.1).

7.6 Cüzdanı sıfırla ve verilerimi sil ​

Ayarlar → Cüzdanı sıfırla ve verilerimi sil (mağaza kuralları: uygulama içinden silme; KVKK md. 7). Sıra:

  1. Kimlik servisi — kimlik servisinden alınmış her belge için alan açmadan sunum (SD-JWT VC + KB-JWT; aud = servis, nonce = servisin /nonce'ı) → POST {id}/erasure. Servis belgeyi kendi imzasından ve sahipliği cnf anahtarından tanır; kaydı ve olay satırlarını siler, bütün kopyaları iptal eder, uzaktan kimlik doğrulama sağlayıcısındaki oturumu ve görüntüleri sildirir (SPEC-ID-0003 §9.1).
  2. Cüzdan sağlayıcısı — birim anahtarıyla imzalı POST {wp}/units/delete: birim iptal (WIA bitleri), sonra kayıt (açık anahtar, sürüm, cihaz kanıtı bilgisi) silinir (ADR-0025).
  3. Cihaz — bütün belgeler ve anahtarlar, takma ad tohumu, günlük, PIN (WL1: kurtarma yok).

Ağ yoksa 3 yine yapılır; 1–2 yapılamazsa kişiye söylenir ve e-posta yolu gösterilir. Kurumların (belge veren, doğrulayıcı) tuttuğu veri kurumdadır; yol TS7 silme talebidir (Geçmiş → "Verilerimi silmesini iste").


8. Değişmezler ​

#Değişmez
WL1Belge sahibi anahtarları seed'den türetilmez; güvenli bölgeden çıkmaz.
WL2Cüzdan belgelerin yedeğini almaz: belgeler cihazdaki donanım anahtarına bağlıdır ve taşınmaz; cihaz değişiminde belgeler yeniden verilir. Cüzdanın cihaz dışına taşıdığı tek şey kişinin başlattığı taşıma dosyasıdır (AB TS10); dosya belge değeri, kopya ve anahtar içermez (ADR-0078).
WL3W1 (yazılım anahtarlı) cüzdan desteklenmez (sandbox listesindeki ağın kendi deneme sahneleri için test anahtarı hariç — ADR-0042 K5).
WL4presentation_log sunucuya ve otomatik olarak hiçbir koşulda çıkmaz; yalnız kişinin başlattığı, kişinin parolasıyla şifreli dışa aktarmada (TS10) cihazdan çıkar (ADR-0027).
WL5Bir doğrulayıcıya her zaman aynı kopya; farklı doğrulayıcıya farklı kopya.
WL6Aynı doğrulayıcı + aynı vct için disclosure seti tutarlıdır.
WL7Kullanıcı eylemi olmadan yenileme yalnızca ADR-0023 AR1–AR4 koşullarında yapılır.
WL8Aşırı talep uyarısı ayrı görsel blok + gecikmeli düğme gerektirir.
WL9Sunum anında şema sunucusuna istek yapılmaz.
WL10Tamga kullanıcı adına kurtarma anahtarı tutmaz.
WL11Her sunum kullanıcı doğrulaması gerektirir: güvenli donanım anahtarı olan cihazda cihazın biyometrisi ya da cihaz parolası (belge anahtarı telefon kilidine bağlıdır); yazılım anahtarı yolunda (S-9) uygulama PIN'i ya da biyometri. Geri düşüş ve vazgeçme §2.3'te.
WL12Geçiş kartı jetonu (tamga-pass+jwt) kişisel veri taşımaz: yalnızca iss (opak pass_id), aud, iat (≤ şimdi + 30 s), exp (ömür ≤ 60 s; ≤ şimdi + 60 s + 30 s saat kayması toleransı), jti; belge içeriği ve claim'ler QR'a girmez (ADR-0012).
WL13Geçiş kartı yalnızca güven listesinde kayıtlı bir RP/terminal grubu için üretilir ve kayıt anında verilen rıza süreli (en çok 6 ay — 184 gün) ve kapsamlıdır; kullanıcı rızayı istediği an geri alır (grant silinir). Tek kullanımlık bilet (single_use) 6 aylık tavandan muaftır: izni etkinlik bitişinde sona erer (exp = etkinlik bitişi, ADR-0012 K4) ve ilk geçişte tükenir. WL11'in tek istisnasıdır.
WL14Her geçiş kartı gösterimi presentation_log'a yazılır (WL4 kapsamında, cihazda); Göster ekranı canlı saat ve süre gösterir.
WL15Site takma ad anahtarları belge sahibi anahtarı değildir: yalnız ADR-0031 tohumundan site ve sıra başına türetilir, kalıcı saklanmaz; tohum yalnız cihazın güvenli deposunda durur, yedeğe, taşıma dosyasına ve hiçbir sunuma girmez.

Güvenlik ve Mahremiyet Notları ​

Kurtarma, holder binding'in en zayıf noktasıdır. §1.2'deki muhakeme tekrarlanmalıdır: kolay kurtarma isteyen her tasarım önerisi, "bu, belgeyi devredilebilir kılar mı?" sorusundan geçmelidir. Cevap evet ise reddedilir.

Yapışkan eşleme bir liste tutar. verifier_map, kullanıcının hangi doğrulayıcılara sunum yaptığını içerir — presentation_log kadar hassastır ve aynı kurallara tabidir (cihazda kalır, taşıma dosyasına girmez).

PIN beklemesi sınırlı bir DoS yüzeyidir. Cihazı ele geçiren biri art arda yanlış PIN girerek cüzdanın açılmasını en çok 1 saat geciktirebilir; belgeleri silemez. Kabul edilmiş risk — alternatifi kaba kuvvet saldırısına açık bırakmak. Hatalı denemede cüzdanı silmek bilerek seçilmedi: başkasının eline geçen telefonda kişinin belgelerini yok etmenin yolu olurdu.


Açık Konular ​

  1. Yeni cihazda belgelerin yeniden verilmesi, kurumun hâlâ o kişiyi tanımasını gerektiriyor. Mezun 10 yıl sonra cihaz değiştirirse üniversite ne yapacak? Kurumsal süreç sorusu → PM-GTM-0001.
  2. W3 (sertifikalı WSCD) devlet aşamasında nasıl tespit edilecek — cihaz attestation'ı mı, ayrı donanım mı? → SPEC-WALLET-0002
  3. Yedeğin sabit boyutlu doldurulması ne kadar maliyetli? — kapandı (2026-11-12, ADR-0078): yedek yok.
  4. Çoklu cihaz (tablet + telefon) destekleniyor mu? Şu an hayır — her cihaz ayrı belge sahibi anahtarı demek, dolayısıyla her cihaz için ayrı belge verme. Toplu alım bunu kısmen çözebilir ama tasarlanmadı.
  5. verifier_map kullanıcıya gösterilmeli mi? Şeffaflık açısından evet, ama "hangi işverenlere başvurdunuz" listesi telefonu eline geçirene de görünür.

İlgili Dokümanlar ​

SPEC-CRED-0001 · SPEC-CRED-0002 · SPEC-CRED-0003 · SPEC-PROTO-0001 · SPEC-PROTO-0002 · SPEC-SCHEMA-0001 · SPEC-SCHEMA-0002 · SPEC-API-0001 · ARCH-0003 · PM-ASSUR-0001 · PM-GOV-0001 · INVARIANTS


Durum ​

Yürürlükte — sürüm 1.0.0 (2026-10-02; son güncelleme 2026-11-12).

2026-11-12: ADR-0078 — yedek yok, taşınan tek şey taşıma dosyası (WL2 metni; §1.3, §1.4, §2.1, §7, §8). Uygulama notları: WL6 önceki paylaşım bildirimi ilk güncellemede (§4.2); yakın alanda kopya bitince hedef davranış (§4.1) — ikisinin de cüzdan çekirdeği kısmı 0.8.4'te hazır, uygulama ekranları bekliyor.