Skip to content
SPEC-PROTO-0001ŞartnameYürürlüktesürüm 1.0.016 Kasım 2026

Bu şartname, bir belgenin kurumdan kişinin cüzdanına nasıl verildiğini OpenID4VCI 1.0 üzerinden tanımlar. Belge veren servis ya da cüzdan yazan geliştiriciler içindir.

Ne zaman okunur

Kısaca. Kurum kişiye bir teklif (belge teklifi: QR ya da bağlantı) gösterir. Cüzdan teklifi açar, kurumdan kısa ömürlü bir erişim belirteci ve bir kerelik bir nonceBir kez kullanılan rastgele değer; doğrulayıcı gönderir, cüzdan imzalar, böylece eski bir gösterme yeniden kullanılamaz. alır. Cüzdan bu sayıyı kendi anahtarıyla imzalayarak anahtarın kendisinde olduğunu kanıtlar. Kurum bu kanıtı ve cüzdanın gerçek bir cüzdan olduğunu (WIA (Wallet Instance Attestation)Cüzdan sağlayıcısının imzaladığı, cüzdan kurulumunun gerçek olduğunu bildiren kısa ömürlü beyan; belge veren, belgeyi vermeden önce denetler.) denetler, sonra her biri farklı bir anahtara bağlı birkaç kopya belge verir. Kopyalar, aynı belgenin farklı doğrulayıcılarda birbirine bağlanmasını önler.


Kapsam ​

Bu şartname belge vermeyi tanımlar: bir belgenin (credential)Belge verenin imzaladığı ve kişinin cüzdanında duran dijital belge; kişi yalnız istenen alanları gösterir. belge verenden (issuer)Belgeyi imzalayıp veren kurum: üniversite, meslek kuruluşu, kamu kurumu ya da şirket. cüzdana girişi. Sunum SPEC-PROTO-0002'dedir.

Standart temeli: OpenID for Verifiable Credential Issuance — OpenID4VCIBelge verenin belgeyi cüzdana teslim ettiği protokol. 1.0 (Final). Belge formatı SPEC-CRED-0002, iptal (revocation)Bir belgenin süresi dolmadan geçersiz kılınması; belge veren bunu doğrulayıcıların denetlediği iptal listesinde işaretler. SPEC-CRED-0003.

Sürüm uyarısı — taslaklardan iki önemli fark ​

Eski OID4VCI taslaklarına göre yazılmış kod ve dokümanlar bu iki noktada yanlıştır:

KonuEski taslak1.0 Final
c_nonce nereden alınırToken Endpoint yanıtındanYalnız Nonce Endpoint'ten (token ve belge yanıtı c_nonce taşımaz; c_nonce_expires_in yok)
Anahtar kanıtıproof (tekil)proofs (çoğul, tip başına dizi)

İkincisi toplu belge vermeyi doğrudan mümkün kılar (§8) ve Tamga'nın mahremiyet tasarımının temelidir.


1. Akış Seçimi ​

OID4VCI iki yetkilendirme akışı tanımlar. Tamga'nın kullanım senaryolarına eşlemesi:

AkışNe zamanTamga'da
Pre-authorized codeBelge veren kullanıcıyı zaten tanıyor; kimlik doğrulaması belge verenin kendi sisteminde yapıldıVarsayılan — üniversite senaryosu
Authorization codeCüzdan belge verene yönlendirilir, orada oturum açılırKullanıcının belge verende hesabı yoksa veya seçim yapması gerekiyorsa

1.1 Üniversite neden ön yetkili (pre-authorized) akışı kullanır ​

Öğrenci zaten OBS'de oturum açmıştır; üniversite kim olduğunu bilir. Onu tekrar bir yetkilendirme akışına sokmak, hiçbir güvenlik kazancı olmadan kullanıcı deneyimini bozar.

Akış: öğrenci OBS'de "Diplomamı cüzdanıma al" der → üniversite bir belge offer üretir → ekranda QR + tx_code gösterir → öğrenci telefonuyla okutur.

1.2 tx_code zorunludur ​

tx_code, offer'ı görsel olarak ele geçiren birine karşı ikinci faktördür. QR ekranda gösterildiği için omuz üstünden okunabilir; tx_code ayrı bir kanaldan (OBS oturumu içinde) verilir.

ParametreTamga değeri
input_modenumeric
length6
Ömür5 dakika
Deneme hakkı3, sonra offer geçersiz

Değişmez PR1: Pre-authorized akışta tx_code atlanamaz.


2. Issuer Metadata ​

https://issuer.tamga.network/.well-known/openid-credential-issuer/example-university (yol tabanlı kiracı; RFC 8414 yol kuralı)

json
{
  "credential_issuer": "https://issuer.tamga.network/example-university",
  "authorization_servers": ["https://issuer.tamga.network/example-university"],
  "credential_endpoint": "https://issuer.tamga.network/example-university/credential",
  "nonce_endpoint": "https://issuer.tamga.network/example-university/nonce",
  "batch_credential_issuance": { "batch_size": 10 },

  "display": [
    { "name": "Örnek Üniversitesi" },
    { "name": "Örnek Üniversitesi", "locale": "tr", "description": "Diploma ve öğrenci belgesi" },
    { "name": "Örnek Üniversitesi", "locale": "en", "description": "Diplomas and student certificates" }
  ],

  "credential_configurations_supported": {
    "urn:tamga:edu:DiplomaCredential:1": {
      "format": "dc+sd-jwt",
      "scope": "urn:tamga:edu:DiplomaCredential:1",
      "vct": "urn:tamga:edu:DiplomaCredential:1",
      "credential_signing_alg_values_supported": ["ES256"],
      "cryptographic_binding_methods_supported": ["jwk"],
      "proof_types_supported": {
        "jwt": { "proof_signing_alg_values_supported": ["ES256"] }
      },
      "credential_metadata": {
        "display": [
          { "name": "Diploma", "locale": "tr-TR" },
          { "name": "Diploma", "locale": "en-US" }
        ]
      }
    },

    "urn:tamga:edu:StudentCredential:1": {
      "format": "dc+sd-jwt",
      "scope": "urn:tamga:edu:StudentCredential:1",
      "vct": "urn:tamga:edu:StudentCredential:1",
      "credential_signing_alg_values_supported": ["ES256"],
      "cryptographic_binding_methods_supported": ["jwk"],
      "proof_types_supported": {
        "jwt": { "proof_signing_alg_values_supported": ["ES256"] }
      }
    }
  }
}

2.1 Tamga kısıtları ​

AlanKural
formatHer zaman dc+sd-jwt (SPEC-CRED-0002 §5.1.1)
credential_signing_alg_values_supportedYalnızca ES256
proof_signing_alg_values_supportedYalnızca ES256
vctKayıtlı bir şema olmalı (SPEC-SCHEMA-0001)
Yapılandırma kimliği ve scopeİkisi de belge türünün vct URN'üdür (urn:tamga:edu:DiplomaCredential:1); ayrı bir yapılandırma adı ya da kısa kapsam adı yoktur. Cüzdan PAR (Pushed Authorization Request)Yetkilendirme isteğinin önce sunucuya gönderildiği OAuth adımı; içerik tarayıcı adresinde görünmez.'da türü scope ile ister (HAIP (High Assurance Interoperability Profile)Yüksek güvenceli kullanım için OpenID4VC seçeneklerini sabitleyen profil; EUDI Wallet'ta da kullanılır. §4.3)
display (belge veren)Kurumun imzalı güven listesindeki kayıtlı adı (legal_name; yerelsiz girdi) ve varsa dildeki hizmet açıklamaları (service_description, BCP 47 anahtarı → locale + description). Belge türünün adı ya da sabit bir dil yazılmaz; credential_metadata.display tür kataloğundan gelir (bu örnekte claims yoktur: alan listesi tür metadata'sındadır, metadata'da yinelenmez)
display[].locale (OpenID4VCI 1.0 §12.2.4; 2026-11-04)BCP 47 (RFC 5646) etiketi kanonik biçimde yazılır (en-us → en-US, TR → tr; Intl.getCanonicalLocales). Biçimi bozuk (en_US), dil alt etiketi kayıtsız (xx, und) ya da bölgesi bilinmeyen etiketli girdi yazılmaz, dil uydurulmaz; aynı dile çıkan iki girdiden ilki kalır. Tam ICU notu: dil ve bölge geçerliliği Intl.DisplayNames ile denetlenir; bu, çalışma ortamında tam ICU verisi ister (Node.js resmî derlemeleri tam ICU ile gelir). Küçük ICU'lu (small-icu, --with-intl=none) bir derlemede geçerli diller tanınmayabilir ve görünüm girdileri sessizce düşer — belge veren servisi tam ICU'lu Node ile çalıştırılmalıdır
nonce_endpointZorunlu — Tamga her zaman c_nonce ister
deferred_credential_endpoint, notification_endpointİlan edilmez — bugün iki uç da yoktur (§9, §10)
batch_credential_issuance.batch_size10 (§8)
credential_metadata.credential_reuse_policyETSI TS 119 472-3 §4.2.4.2 arf_annex_ii: ["per-relying-party", "once_only"], batch_size 10, reissue_trigger_unused 2, reissue_trigger_lifetime_left 7 gün (ARF ISSU_37–40)
credential_metadata.embedded_disclosure_policy (ADR-0046, 2026-10-11; kod 0.5.0)İsteğe bağlı, yalnız kurum belgesi yapılandırmalarında: gömülü açıklama politikası, ETSI TS 119 472-3 §4.2.5.2 veri modeliyle, değer olarak (ARF EDP_09). id (URI) + type (none · authorized_relying_parties · specific_roots_of_trust); relying_parties (rp_id, isteğe bağlı service_id), subject_dns, entitlements, roots_of_trust (issuer_dn, serial_number), isteğe bağlı info_uri, authority, description. Belgeye girmez, doğrulayıcıya gitmez; kimlik, ZK kopyası, sürücü belgesi bilgisi ve iletişim belgelerinde yoktur. Politika eklenir, değişir ya da kalkarsa o yapılandırmanın geçerli belgeleri iptal edilir (EP4). Cüzdanın değerlendirmesi SPEC-WALLET-0001
İmzalı metadata (2026-09-29)OpenID4VCI §12.2.3, ARF ISSU_32: Accept: application/jwt → typ openidvci-issuer-metadata+jwt, iss = sub = Credential Issuer Identifier, iat, exp (+1 gün); imzacı kurumun güven listesindeki belge imza sertifikası (x5c). Cüzdan kurumdan belge isterken imzalı metadatayı ister; imzacının parmak izi listedeki kayıtla eşleşmezse metadata kullanılmaz. Düz istek JSON döner.
issuer_info (2026-09-29)ETSI TS 119 472-3 §4.2.3, ARF RPRC_22: registrar_dataset (identifier, srvDescription, registryURI = ulusal liste, providesAttestations = yetkili türler — imzalı listeden) + varsa registration_cert (ADR-0026). Cüzdan kurumdan belge istemeden önce istenen türün kayıtlı olduğunu ve sertifikanın kayıt kurumunca imzalı, geçerli olduğunu denetler (RPRC_22a/23). Kurum issuer'ları ve kimlik servisi aynı yolla yayımlar (kimlik servisi 2026-11-15, AB uyum turu).

Değişmez PR2: credential_configurations_supported içindeki her vct, belge verenin zincirde yetkilendirildiği bir şema olmalıdır (SPEC-BC-0001 §3.4). Metadata üretilirken bu kontrol edilir; yetkisiz şema metadata'da yer alamaz.

Bu, yetki kontrolünü doğrulama anından belge verme anına çeker. Doğrulayıcı tarafı zaten kontrol ediyor (isAuthorizedForSchema), ama belge verenin hatalı yapılandırma yüzünden reddedilecek belge üretmesinin önüne geçer.


3. Credential Offer ​

3.1 Nesne ​

json
{
  "credential_issuer": "https://issuer.tamga.network/example-university",
  "credential_configuration_ids": ["urn:tamga:edu:DiplomaCredential:1"],
  "grants": {
    "urn:ietf:params:oauth:grant-type:pre-authorized_code": {
      "pre-authorized_code": "oaKazRN8I0IbtZ0C7JuMn5",
      "tx_code": {
        "input_mode": "numeric",
        "length": 6,
        "description": "OBS ekranındaki 6 haneli kodu girin"
      }
    }
  }
}

3.2 Taşınması ​

QR kodu boyutunu küçük tutmak için credential_offer_uri kullanılır, nesnenin kendisi gömülmez:

openid-credential-offer://?credential_offer_uri=
  https%3A%2F%2Fissuer.tamga.network%2Fexample-university%2Foffers%2F8a3f9c21

Değişmez PR3: Offer URI tek kullanımlıktır; ömrü teklif sınıfına göredir (§3.3: on-screen 5 dakika, out-of-band ≤ 72 saat, identity-bound 7 gün). Çekildikten ya da süresi dolduktan sonra 404 döner.

Masaüstünde QR, mobilde derin bağlantı (aynı OBS sayfası cihaz tipine göre seçer).

3.3 Teklif sınıfları (D-PROTO-1) ​

SınıfNerede görünürÖmürtx_code kanalıEk kural
on-screenOBS/portal ekranında (öğrenci oturum açmış)5 dk, tek kullanımlık (PR3)Ekranda (kanal = oturum)§3.2 aynen
out-of-bandE-posta (veya SMS) ile gönderilen QR/link≤ 72 saat, tek kullanımlıkFarklı kanaldan (e-posta offer → SMS tx_code), 6 hane3 yanlış deneme → offer yanar; kanal adresi yalnızca kurumun kayıtlı verisinden; belge verildikten sonra her iki kanala "cüzdana eklendi" bildirimi

| identity-bound (ADR-0020) | Kurumun kendi kanalıyla ilettiği bağlantı/QR (e-posta, öğrenci portalı) | 7 gün, tek kullanımlık | Yok — kişi kimlik attestation'ını sunar | authorization_code grant'ı; §3.4 |

Kullanılmış offer ikinci kez tarandığında cüzdan "bu davet kullanılmış" der; öğrenci "QR'ım çalışmıyor" dediği anda ihlal fark edilir → operatör paneli: iptal + yeniden belge verme.

3.4 Kimliğe bağlı teklif (ADR-0020, 2026-09-29) ​

Kurum teklif oluştururken (POST /{slug}/api/v1/offers, docs/api/tamga-issuer-api.openapi.yaml) kişinin eşleştirme anahtarlarını (bind { personal_administrative_number, birth_date }) gönderirse teklif kimliğe bağlı olur:

json
{
  "credential_issuer": "https://issuer.tamga.network/example-university",
  "credential_configuration_ids": ["urn:tamga:edu:DiplomaCredential:1"],
  "grants": { "authorization_code": { "issuer_state": "b3f1c2…" } }
}
  • Pre-authorized kod ve tx_code yoktur; akış §11.2'dir. Cüzdan PARYetkilendirme isteğinin önce sunucuya gönderildiği OAuth adımı; içerik tarayıcı adresinde görünmez.'da issuer_state'i gönderir; belge veren teklifin geçerli, kullanılmamış ve aynı belge türü için olduğunu denetler.
  • Belge veren anahtarları düz saklamaz: kurum başına anahtarlı özet (HMAC-SHA-256) tutulur. §11.2 adım 3'te sunulan kimlik attestationBir kişi ya da şey hakkında imzalı beyan; cüzdanda taşınır. Öğrenci belgesi ya da diploma gibi.'ındaki T.C. kimlik no + doğum tarihinin özeti teklifteki özetle eşleşmezse access_denied (AS2). Eşleşirse teklif tüketilir (tek kullanımlık) ve belge bilgileri kurumun kaynağından okunur (fetch, AS1).
  • Bağlantıyı kişiye kurum iletir; Tamga iletişim adresi almaz (AS3). Kimlik attestation'ı olmayan kişi için tx_code'lu teklif (§3.3) yedek olarak kalır.

4. Token Endpoint ​

http
POST /example-university/token HTTP/1.1
Host: issuer.tamga.network
Content-Type: application/x-www-form-urlencoded
DPoP: eyJ0eXAiOiJkcG9wK2p3dCIsImFsZyI6IkVTMjU2IiwiandrIjp7Li4ufX0...

grant_type=urn:ietf:params:oauth:grant-type:pre-authorized_code
&pre-authorized_code=oaKazRN8I0IbtZ0C7JuMn5
&tx_code=493812
json
{
  "access_token": "eyJ0eXAiOiJhdCtqd3QiLCJhbGciOiJFUzI1NiJ9...",
  "token_type": "DPoP",
  "expires_in": 300
}

DPoP (Demonstrating Proof of Possession)Erişim belirtecini bir anahtara bağlama yöntemi; çalınan belirteç o anahtar olmadan kullanılamaz. zorunludur (RFC 9449; HAIPYüksek güvenceli kullanım için OpenID4VC seçeneklerini sabitleyen profil; EUDI Wallet'ta da kullanılır.; 2026-09-29). Cüzdanın belge alma akışı başına geçici bir P-256 anahtarı üretir ve /token isteğine DPoP kanıtı (typ: dpop+jwt, jwk, jti, htm, htu, iat) ekler. Belge veren kanıtı doğrular, belirteci anahtarın parmak izine (jkt) bağlar ve token_type: DPoP döner. Kanıt tek kullanımlıktır (jti), ±5 dakika penceresi vardır. AS metadata dpop_signing_alg_values_supported: ["ES256"] ilan eder. Paketlerde iki uç iki işlevdir (ADR-0056 K5): token ucu verifyTokenDpop (bağlanacak jkt'yi döndürür), kaynak ucu verifyResourceDpop (erişim belirteci ve ona bağlı jkt zorunlu; ath ve anahtar eşleşmesi her zaman denetlenir).

c_nonce burada YOKTUR — 1.0 Final'de Nonce Endpoint'e taşındı (§5).

Erişim belirteci ömrü 5 dakikadır. İhraç akışı saniyeler sürer; uzun ömür gereksiz risktir.

Hata yanıtları (RFC 6749 §5.2). Bilinmeyen, kullanılmış ya da süresi dolmuş teklif ve yanlış ya da çok denenmiş tx_code hepsi invalid_grant'tır; neden error_description'da kalır (offer_used, offer_expired, tx_code_mismatch, too_many_attempts — cüzdan iletisini buradan seçer). Eksik tx_code invalid_request (PR1). Tamga'ya özel üst düzey kod yoktur.


4.1 Yenileme belirteci — sessiz kopya yenileme (ADR-0023, 2026-09-29) ​

Kurum belgelerinde (öğrenci, diploma; biletler hariç) token yanıtı bir refresh_token taşır. Belirteç o belge verme işlemindeki istemci örneği anahtarına (WIA cnf; ADR-0060) bağlıdır; belge veren yalnız SHA-256 özetini saklar (operatör veritabanı, 180 gün). Cüzdan eşikte (credential_reuse_policy) ve rastgele gecikmeyle şunu gönderir:

http
POST /token
DPoP: <kanıt — anahtar değişebilir (ADR-0060)>
OAuth-Client-Attestation: <aynı örnek anahtarına verilmiş taze WIA>
OAuth-Client-Attestation-PoP: <PoP>

grant_type=refresh_token&refresh_token=…

Belge veren belirteci tek kullanımlık olarak alır (siler). WIA'nın cnf anahtarı ilk ihraçtakiyle aynı olmalı (OAuth 2.0 Attestation-Based Client Authentication §10.3); DPoP kanıtı zorunlu, anahtarı değişebilir (RFC 9449 §5) ve yeni erişim belirteci yeni DPoP anahtarına bağlanır. Cüzdan her işlemde yeni WIA anahtarı kullanır; yenileme bağının anahtarını belgeyle saklar ve yenilemede sağlayıcıdan bu anahtara taze WIA ister (ADR-0060 K2). Kaydı yetkili kaynaktan yeniden okur; kayıt yoksa invalid_grant döner ve belirteç düşer. Kişi kayıt defterinden silinince o kişinin bütün belirteçleri silinir. Yanıt yeni erişim belirteci ve yeni refresh_token taşır (rotation). Belge isteği §7 ile aynıdır. İletişim belgeleri belirteç vermez (kişi alanı saklanmaz); kimlik servisinin belirteci kimlik belgesini sunumla yeniler (§4.3) ve istenmişse ZK kopyası alır (§4.2). AS metadata grant_types_supported refresh_token içerir.

4.2 Kimlik servisi: ZK kopyası belirteci (ADR-0044, 2026-10-09) ​

Kimlik belgesi verilirken (authorization code) token yanıtı bir refresh_token taşır; bu belirteç kimlik belgesini yenilemez, yalnız kısa ömürlü ZK kopyası alır (ADR-0023 AR4'ün tek istisnası). Kimlik servisinin metadata'sı ZK kopyasını ayrı bir mso_mdoc yapılandırması olarak ilan eder:

json
"urn:tamga:id:ShortLivedIdentityAttestation:1": {
  "format": "mso_mdoc", "doctype": "urn:tamga:id:ShortLivedIdentityAttestation:1",
  "cryptographic_binding_methods_supported": ["cose_key"], "credential_signing_alg_values_supported": [-7], …
}
  • Ne zaman (ADR-0062, ADR-0089 ile genişledi): yenileme belirteci her kimlik yetkisinde verilir (§4.3); ZK kopyası kapsamı yalnız cüzdan PAR scope'unda kimlik belgesi kapsamının yanında urn:tamga:id:ShortLivedIdentityAttestation:1'i de isterse verilir (belirteçteki kapsam listesi); kapsam yalnız kimlik belgesiyle istenebilir (ZS1).
  • Belirteç: cüzdana opaktır; içeriği yalnız kimlik servisinin anahtarıyla açılan doğrulanmış şifrelemeyle (JWE dir + A256GCM) korunur: bağlı kimlik kaydı, kuşak sayacı, ilk ihraçtaki istemci örneği anahtarının (WIA cnf) parmak izi (ADR-0060), bitiş (≤ kimlik belgesinin bitişi) ve ZK kopyasına girecek asgari öğeler (kimlik belgesinin yaş alanları age_over_18, age_over_15; ADR-0064). Sunucuda belirteç ve kişi alanı tutulmaz; tek kullanım için kimlik kaydında yalnız kuşak sayacı durur (ZC3).
  • Yenileme: §4.1'deki istek (grant_type=refresh_token, aynı örnek anahtarlı geçerli ve iptal edilmemiş WIA; DPoP anahtarı değişebilir). Servis kuşağı ve örnek anahtarı bağını denetler, kimlik kaydının bütün iptal listesi bitlerinin 0 olduğunu kendi listesinden okur; kayıt yoksa, süresi dolmuşsa, iptal ya da askıdaysa invalid_grant (ZC2). Yanıt: yalnız ZK kopyası için erişim belirteci + yeni refresh_token (kuşak +1).
  • Belge isteği: credential_configuration_id = urn:tamga:id:ShortLivedIdentityAttestation:1, en çok 3 proof (ya da anahtar kanıtı). Yanıtta kopya başına credential = base64url IssuerSigned: docType = yapılandırma, ad alanı tamga.id.1, yalnız belirteçteki öğeler, validUntil − validFrom ≤ 24 saat ve ≤ kimlik belgesinin bitişi, MSO'da status YOK (ZC1); imza kimlik belgesininkiyle aynı sertifika. Saati geride kalan telefonda ispat üretilebilsin diye signed = validFrom 5 dakika geriye alınır (pencere yine ≤ 24 saat). Erişim belirteci başka bir yapılandırma için kullanılamaz.
  • Günlük: yalnız sayı ve red nedeni; kişi verisi, belirteç ve kayıt kimliği yazılmaz. Kalıntı risk: servis yenileme sıklığından cüzdanın etkin olduğunu öğrenir, neyin kime gösterildiğini öğrenmez (ADR-0044 Sonuçlar).

4.3 Kimlik servisi: kimlik belgesinin yenilenmesi ve mdoc yapılandırması (ADR-0089, 2026-11-16) ​

  • mdoc yapılandırması (IR1): metadata kimlik belgesi için ikinci yapılandırma ilan eder — kimlik urn:tamga:id:IdentityAttestation:1:mso_mdoc (ad onay bekliyor), format: mso_mdoc, doctypeurn:tamga:id:IdentityAttestation:1, scope SD-JWT yapılandırmasınınkiyle aynı, credential_reuse_policy aynı. Tek yetki ve aynı erişim belirteci iki biçimi kapsar; cüzdan iki standart belge isteği yapar (§7.4). Yanıt standarttır (credentials[i].credential = base64url IssuerSigned). Aynı belirteçle aynı anahtara verilen iki biçim aynı iptal indeksini taşır (IR7; eşleşme yalnız bellekte). Tamga cüzdanı mdoc isteğinde SD-JWT kopyalarının anahtarlarını aynı sırayla kullanır.
  • Geçerlilik (IR2): kopyanın exp / validUntil'ı ≤ 30 gün (TAMGA_ID_COPY_TTL_DAYS) ve ≤ kaydın bitişi; kaydın bitişi (idari geçerlilik) her kopyada date_of_expiry (mdoc expiry_date, full-date).
  • Yenileme isteği: §4.1'deki grant_type=refresh_token + DPoP + aynı istemci örneği anahtarlı WIA, ek olarak scope = urn:tamga:id:IdentityAttestation:1 ve identity_presentation = cüzdandaki bu kayda ait bir kopyanın bütün alanları açık sunumu (SD-JWT VC + KB-JWT, aud = servis, nonce = /nonce). Servis: kendi imzası, KB-JWT, tür, iptal listesi adresi, indeks bu kayda ait, açılmamış özet yok; kayıt iptal edilmemiş, idari süresi dolmamış, bitleri 0, sağlayıcısı askıda değil (IR4). Teknik süresi dolmuş kopya kabul edilir. Yanıt: kimlik belgesi için erişim belirteci + yeni refresh_token (döndürme §4.2'deki gibi, aynı zincir), scope = kimlik belgesi. Belge istekleri §7 ile aynı (iki yapılandırma); yeni kopyalar aynı kayda eklenir; yaş alanları doğum tarihinden yeniden hesaplanır (IR5); alanlar yalnız erişim belirtecinin ömründe bellekte (IR3).
  • Hatalar: belirteç geçersiz / kayıt iptal ya da süresi dolmuş → invalid_grant; sunum kusurlu → invalid_request; belirteç kimlik kapsamını taşımıyor → invalid_scope; cüzdan sağlayıcısı listede askıda → HTTP 503 temporarily_unavailable (IR6).

5. Nonce Endpoint ​

Korumasızdır — erişim belirteci gerekmez.

http
POST /example-university/nonce HTTP/1.1
Host: issuer.tamga.network
http
HTTP/1.1 200 OK
Content-Type: application/json
Cache-Control: no-store

{ "c_nonce": "wKI4LT-mMoScTmxmQaMbtcMbtcpaSl" }

Yanıt yalnız c_nonce taşır (OpenID4VCI 1.0 Final §7.2); ömür yanıtta bildirilmez (c_nonce_expires_in Final'de yoktur).

KuralDeğer
Ömür300 saniye (5 dakika) — cüzdan nonce'u aldıktan sonra 10 kopya için donanım anahtarı üretir ve cüzdan sağlayıcısından anahtar kanıtı alır; yavaş bir cihazda bu bir dakikayı aşabilir
KullanımTek sefer — tüketilir
DepoAtomik (yarış koşulu = tekrar oynatma açığı)

Değişmez PR4: c_nonce tüketimi atomik olmalıdır. "Kontrol et, sonra sil" iki adımı arasındaki yarış, aynı kanıtın iki kez kullanılmasına izin verir.


6. Key Proof ​

Cüzdan, belgenin bağlanacağı özel anahtarı kontrol ettiğini kanıtlar.

Başlık:

json
{
  "typ": "openid4vci-proof+jwt",
  "alg": "ES256",
  "jwk": { "kty": "EC", "crv": "P-256", "x": "...", "y": "..." }
}

Gövde:

json
{
  "aud": "https://issuer.tamga.network/example-university",
  "iat": 1789000012,
  "nonce": "wKI4LT-mMoScTmxmQaMbtcMbtcpaSl"
}
ClaimAnlam
audCredential Issuer tanımlayıcısı — başka belge verene yeniden sunulamaz
iatÜretim anı
nonceNonce Endpoint'ten alınan c_nonce — tazelik

Başlıktaki jwk, belgenin cnf claim'ine giren public key'dir (SPEC-CRED-0002 §5.3). Özel anahtar cihazın güvenli bölgesinden çıkmaz.

Değişmez PR5: alg yalnızca ES256. none veya simetrik algoritma reddedilir.


7. Credential Endpoint ​

7.1 İstek ​

http
POST /example-university/credential HTTP/1.1
Host: issuer.tamga.network
Authorization: DPoP eyJ0eXAiOiJhdCtqd3Qi...
DPoP: eyJ0eXAiOiJkcG9wK2p3dCIs...   (aynı anahtar; ath = SHA-256(access_token))
Content-Type: application/json

{
  "credential_configuration_id": "urn:tamga:edu:DiplomaCredential:1",
  "proofs": {
    "jwt": ["eyJ0eXAiOiJvcGVuaWQ0dmNpLXByb29mK2p3dCI..."]
  }
}

7.2 Yanıt ​

json
{
  "credentials": [
    { "credential": "eyJhbGciOiJFUzI1NiIsInR5cCI6ImRjK3NkLWp3dCJ9...~WyJPdkt...~WyJoTjJ...~" }
  ]
}

Dönen dize, SPEC-CRED-0002 §2'deki birleşik biçimdir: issuer-signed JWT + disclosure'lar + sondaki boş ~ (KB-JWT henüz yok). Bildirim ucu sunulmadığı için yanıtta notification_id yoktur (§10).

7.3 Belge veren tarafında doğrulama sırası ​

1. Erişim belirteci geçerli ve kapsamı bu configuration'ı içeriyor mu
2. proofs.jwt dizisi boş değil, uzunluğu batch_size'ı aşmıyor
3. Her kanıt için:
     a. typ == "openid4vci-proof+jwt", alg == ES256
     b. imza, başlıktaki jwk ile doğrulanıyor
     c. aud == kendi credential_issuer değerim
     d. nonce geçerli ve TÜKETİLMEMİŞ → atomik tüket
     e. iat pencerede
4. Kanıtlardaki jwk'lar BİRBİRİNDEN FARKLI mı (§8.2)  ← Tamga kuralı
5. Şema yetkisi hâlâ geçerli mi (zincir/indeksleyici)
6. Credential'ı üret, imzala

Adım 5 gereksiz görünebilir — metadata üretilirken kontrol edilmişti (PR2). Ama yetki metadata önbelleklendikten sonra geri alınmış olabilir. Ucuz bir kontroldür ve yanlış belge üretmenin bedeli yüksektir.

7.4 Aynı erişim belirteciyle birden çok istek (ADR-0059, 2026-10-21) ​

Erişim belirteci ömrü (≤ 5 dakika, PR9) boyunca birden çok belge isteğinde kullanılabilir (OpenID4VCI 1.0 §8; AB referans belge vereni gibi). Sınırlar: yalnız belirtecin kapsadığı yapılandırma (AT1); belirteç başına toplam kopya ≤ toplu ihraç büyüklüğü, 10 (AT2; aşan istek HTTP 401 invalid_token + WWW-Authenticate: DPoP, §13); her istek belirtecin bağlı olduğu DPoP anahtarıyla, ömür uzamaz (AT3). Kimlik servisinde sonraki istek ilk isteğin kaydına kopya ekler, önceki paketi iptal etmez (AT4); kişi alanları belirtecin ömrü bitince ya da kopya hakkı dolunca silinir (AT5). ZK kopyası belirteci (§4.2) ve bilet tek paket kalır. ADR-0089 (2026-11-16): kimlik belgesinde kopya hakkı yapılandırma başınadır (SD-JWT ve mdoc yapılandırmalarında ayrı ayrı ≤ 10); kişi alanları ikisinin de hakkı dolunca ya da belirtecin ömrü bitince silinir.

7.5 Takma ad tohumu: ayrı yapılandırma (ADR-0061, 2026-10-22) ​

Kimlik servisinin metadata'sı urn:tamga:id:PseudonymSeed:1 türünü ayrı bir dc+sd-jwt yapılandırması olarak ilan eder. Cüzdan kimlik belgesini aldıktan sonra aynı erişim belirteciyle bu yapılandırmayı tek anahtar kanıtıyla (kimlik belgesinin ilk kopyasının anahtarı) ister; tohum bir kez ve yalnız o belirteçle kimlik belgesi verildiyse verilir (SD1). Tür PAR ile tek başına istenemez: kapsam ilan edilir ama yetki verilmez, PAR invalid_scope ile reddedilir (RFC 6749 §4.1.2.1). Belge yanıtı OpenID4VCI 1.0 §8.3 dışında üst düzey alan taşımaz (SD2). Tohumun gizlilik kuralları ADR-0031 PS1–PS6.


8. Toplu belge verme ​

Bu bölüm SPEC-SCHEMA-0002 Açık Konu 1b ve SPEC-CRED-0002 Açık Konu 4'ü kapatır.

8.1 Neden ​

Aynı belgeyi iki doğrulayıcıya (verifier)Gösterilen belgeyi denetleyen taraf: imza, belge verenin güven listesindeki kaydı, durum ve politika. Relying party diye de anılır. sunan bir kullanıcı, o iki doğrulayıcı iş birliği yaparsa eşleştirilebilir (SPEC-CRED-0003 §9.4). Çözüm, her sunumda farklı bir kopya kullanmaktır.

Ayrıca öğrenci belgesinin tazelik politikası (SPEC-SCHEMA-0002 §2.1.2) sık yenileme gerektiriyor; batch, bunu belge verene her seferinde gitmeden mümkün kılar ve "bu kişi belgesini ne sıklıkla kullanıyor" sinyalini keser.

8.2 Her kopya farklı anahtar kullanır — kritik kural ​

Değişmez PR6: Bir batch'teki kopyaların her biri farklı bir cihaz anahtarına bağlanır. Aynı cnf kullanılırsa kopyalar birbirine bağlanabilir ve batch'in tüm amacı yok olur.

Bu, cüzdanın parti başına N anahtar üretmesi demektir. Modern güvenli bölgeler bunu ucuz yapar; anahtarlar tek seferde üretilip saklanır.

json
"proofs": {
  "jwt": [
    "<kanıt: anahtar 1>",
    "<kanıt: anahtar 2>",
    "...",
    "<kanıt: anahtar 10>"
  ]
}

Belge veren, her kanıt için ayrı bir belge üretir ve her birine o kanıtın jwk'ini cnf olarak koyar.

Adım 7.3/4'teki "jwk'lar birbirinden farklı mı" kontrolü bu kuralı belge veren tarafında zorlar — hatalı bir cüzdan uygulaması aynı anahtarla 10 kanıt gönderirse istek reddedilir.

8.3 Parti büyüklüğü: 10 ​

DeğerDeğerlendirme
1 (batch yok)Korelasyon açık
5Tipik kullanım için sınırda
10Seçildi
50+Kullanılmayan kopya birikir; diplomada status indeksi israfı

Gerekçe: 90 günlük öğrenci belgesinde tipik kullanım birkaç sunumdur; 10 kopya rahat yeter. Diplomada da bir başvuru sezonu için yeterlidir.

8.4 Toplu diplomanın ek maliyeti ​

Diploma iptal listesi kullanır (SPEC-SCHEMA-0002 §3.1). Her kopya ayrı bir status indeksi tüketir. 10 kopya = 10 indeks.

100.000'lik listede bu önemsizdir (10.000 mezun × 10 = 100.000 — sınırda; iki liste açılır).

İptal ederken dikkat: Bir diploma iptal edildiğinde 10 indeksin hepsi işaretlenmelidir. Belge veren, hangi indekslerin aynı diplomaya ait olduğunu kendi veritabanında tutar — bu eşleme asla dışarı çıkmaz, çünkü çıkarsa kopyaların ilişkilendirilemezliği biter.

10 bitin aynı anda değişmesi bir korelasyon sinyali olurdu; ancak liste sabit aralıkta, değişiklik olsa da olmasa da yayınlandığı için (SPEC-CRED-0003 §5.1) hangi bitlerin birlikte değiştiği dışarıdan görünmez.

8.5 Faz kararı ​

BelgeBatch
urn:tamga:edu:StudentCredential:1ilk aşamada etkin — kısa ömür + sık kullanım
urn:tamga:edu:DiplomaCredential:1ilk aşamada etkin — 10 kopya, her kopya ayrı status indeksi (§8.4)

Diploma da 10 kopya verilir (proje yönetimi kararı, 2026-10-08; önceki karar: pilotta tek kopya, devlet aşamasında batch). Her kopya kendi status indeksini taşır; aynı diplomanın indeksleri kurumun kendi veritabanında eşlenir, iptalde hepsi birlikte işaretlenir (§8.4) ve bu eşleme dışarı çıkmaz. Böylece her doğrulayıcıya ayrı kopya gider ve gösterimler idx üzerinden birbirine bağlanamaz.


9. Ertelenmiş belge verme (deferred) ​

Bugün sunulmuyor. Tamga belge verenleri ertelenmiş belge verme ucu ilan etmez (deferred_credential_endpoint yok). Kayıt henüz belge vermeye uygun değilse (ör. mezuniyet kararı onaylanmamış) /credential hemen hata döner (credential_request_denied, §13); kayıt hazır olunca kurum yeni bir teklif oluşturur. Aşağıdakiler, uç eklendiğinde uygulanacak profildir (OpenID4VCI 1.0 Final §9).

Belge hemen verilemiyorsa belge yanıtı HTTP 202 ile döner; interval (saniye) zorunludur:

http
HTTP/1.1 202 Accepted
Content-Type: application/json

{ "transaction_id": "8xLOxBtZp8", "interval": 300 }

Cüzdan sonra Deferred Credential Endpoint'e DPoP'a bağlı belirteçle sorar (PR17; erişim belirteci 5 dakika olduğundan gerekirse önce yenileme belirteciyle yenisini alır, §4.1):

http
POST /example-university/deferred HTTP/1.1
Host: issuer.tamga.network
Authorization: DPoP eyJ0eXAiOiJhdCtqd3Qi...
DPoP: eyJ0eXAiOiJkcG9wK2p3dCIs...   (aynı anahtar; ath = SHA-256(access_token))
Content-Type: application/json

{ "transaction_id": "8xLOxBtZp8" }

Hazırsa yanıt §7.2 ile aynıdır (HTTP 200, credentials). Hâlâ hazır değilse yine HTTP 202 ve yeni bir interval döner; cüzdan o kadar bekler. Bilinmeyen ya da süresi dolmuş işlem invalid_transaction_id hatasıdır. Eski taslaklardaki issuance_pending hatası 1.0 Final'de yoktur.

Tamga kuralı: transaction_id ömrü 30 gün. Fakülte kurulu kararı gecikebilir; ama sınırsız bekleyen işlem, belge veren tarafında sınırsız durum demektir.

Mahremiyet notu: Cüzdanın düzenli yoklaması (polling) belge verene "bu kişi hâlâ bekliyor" sinyali verir. interval en az 300 saniye olmalıdır ve cüzdan üstel geri çekilme uygulamalıdır.


10. Notification Endpoint ​

Bugün sunulmuyor. Tamga belge verenleri notification_endpoint ilan etmez ve belge yanıtında notification_id dönmez (OpenID4VCI 1.0 Final §8.3: notification_id yalnız bildirim ucu sunuluyorsa verilir). Cüzdan bildirim göndermez. Uç eklenirse profil şudur:

json
{ "notification_id": "3fwe98js", "event": "credential_accepted" }
OlayAnlamı (OpenID4VCI 1.0 Final §11.1)
credential_acceptedBelge cüzdanda başarıyla saklandı
credential_failureBelge verme kullanıcı eylemi dışında bir nedenle başarısız oldu (ör. saklanamadı)
credential_deletedBelge verme kullanıcının eylemiyle tamamlanmadı (ör. kişi belgeyi cüzdana eklemeyi reddetti). Belgenin sonradan cüzdandan silindiği anlamına gelmez

Tamga kuralı: bildirimler belge veren tarafında yalnızca sayaç olarak kullanılır; kişi bazında saklanmaz. Aksi hâlde belge veren, kişinin belgeyi kabul edip etmediğini öğrenir — gereksiz bir davranış sinyali. Cüzdan, bir belgenin sonradan silindiğini hiçbir belge verene bildirmez.


11. Belge vermede Holder Binding ve Güvence ​

SPEC-CRED-0001 §3'ün protokol karşılığı. İhraçtaki holder bindingBelgeyi yalnız belge sahibinin cihazındaki bir anahtara bağlamak; kopyalanan belge gösterilemez. yöntemi, belge sahibi (holder)Belgeyi cüzdanında tutan ve kime göstereceğine karar veren kişi. assurance seviyesini (LoA (Level of Assurance)Bir kimliğe ya da belgeye ne kadar güvenilebileceği; Tamga kimlik doğrulama (T), belge veren (I) ve cüzdan (W) için ayrı seviyeler kullanır.) belirler (PM-ASSUR-0001 Eksen A).

YöntemNasılSeviye
Uzaktan — OBS oturumuÖğrenci OBS'ye kendi girer, offer üretilir, tx_code OBS ekranındaT1 (2FA'lı OBS ise T2)
Yüz yüze — masaMemur fiziksel kimliği görür, cüzdandaki QR'ı okuturT2/T3 (kurum kayıt otoritesi)
eID çipiNFC ile devlet kimliğinden okumaT3 — devlet aşaması

Kapsam sınırı hatırlatması: Hiçbiri "karşımdaki insan bu kişi" sorusunu kriptografik olarak çözmez (SPEC-CRED-0001 §3, kapsam sınırı). Yüz yüze bağlama en güçlüsüdür çünkü prosedürel doğrulamayı belge verme anına taşır.

Uzaktan kimlik doğrulama (identity proofing)Belge verilmeden önce kişinin gerçekten o kişi olduğunun doğrulanması; örneğin kimlik kartı ve canlılık testiyle. (T2): lisanslı sağlayıcıyla belge + canlılık + yüz eşleştirme; profil ve sağlayıcı entegrasyonu SPEC-ID-0003. Tip ↔ asgari seviye FW-RB-0002 §4.4 (öğrenci belgesi T1, diploma T2).

11.1 Wallet unit doğrulaması (D-CRED-6 — ETSI TS 119 471 REQ-EAASP-4.2.1.2-02/03) ​

Belge veren, grant'tan önce cüzdanın Wallet Unit Attestation'ını doğrular. Taşıma: OAuth 2.0 Attestation-Based Client Authentication (HAIP) — token isteğinde iki başlık:

BaşlıkİçerikDoğrulama
OAuth-Client-AttestationWUA JWT (typ: oauth-client-attestation+jwt, x5c = Cüzdan sağlayıcısı sertifikası; claim'ler SPEC-CRED-0001 §4)x5c yaprağı lotl.wallet_providers[].wua_signing_keys içinde (TrustSource.isWalletProviderKey; UNKNOWN → 503 temporarily_unavailable), exp, cnf P-256, key_storage ≥ kiracı politikası (WL3)
OAuth-Client-Attestation-PoPtyp: oauth-client-attestation-pop+jwt; iss = WUA sub, aud = credential_issuer, iat (±300 s), jti; WUA cnf anahtarıyla imzalıimza, aud, iat, jti

Hata: invalid_client (eksik/geçersiz). Sonuç (solution_id, key_storage) token kaydına ve denetim kaydına yazılır; belgeye girmez. Demo: key_storage: software kabul (sapma S-9/S-14); pilot: secure_enclave/strongbox.

11.1.1 WIA + KA — AB TS3 (ADR-0025, 2026-09-29) ​

Aynı başlıklarla WIA (Wallet Instance Attestation) gönderilir:

  • client_status {status, exp} taşır,
  • ömrü < 24 saattir,
  • her belge işleminde yeni PoP anahtarı ve yeni iptal girişiyle alınır.

Belge veren imzayı, sağlayıcı anahtarını, PoP'u ve client_status'u (cüzdan sağlayıcısının (wallet provider)Cüzdanı sunan, cüzdan birimlerini kaydeden ve cüzdan ile anahtar kanıtlarını imzalayan kuruluş. Her cüzdan kendi sağlayıcısını işletir; ağ sağlayıcı işletmez, güven listesinde listeler. Token Status List'i; iptal → invalid_client, liste alınamaz → 503) doğrular. WIA anahtar deposu beyanı taşımaz.

Belge isteğinde paket tek proof ile istenir:

  • typ: openid4vci-proof+jwt, başlıkta key_attestation (key attestationCüzdan sağlayıcısının, belge anahtarının güvenli donanımda üretildiğini ve tutulduğunu bildiren kısa ömürlü beyanı., KA: typ key-attestation+jwt — OpenID4VCI 1.0 Final Ek D.1, sağlayıcı imzalı, attested_keys, key_storage / user_authentication ISO 18045, key_storage_status),
  • proof attested_keys[0] ile imzalıdır.

Belge veren KA'yı, iptal durumunu ve nonce'u doğrular, belgeleri attested_keys'e bağlar. Kiracının min_key_storage alt sınırını KA'daki seviyeye göre uygular.

Metadata proof_types_supported.jwt.key_attestations_required kabul edilen seviyeleri ilan eder (ARF ISSU_27d). Gerçek ağda kimlik servisi yalnız KA'lı tek proof'u kabul eder ve anahtar deposu alt sınırı teedir (güvenlik turu 2026-10-24): KA'sız anahtar başına proof ve software seviyesi invalid_proof ile reddedilir; ilan edilen seviyeler buna göre daralır. Sandbox ve yerel geliştirme softwareı kabul etmeyi sürdürür (sapma S-9). Kurum belge verenlerinde alt sınır kiracının min_key_storage politikasıdır (varsayılan software; kurum politikasıyla yükseltilir).

İptal bakım süresi tercihi (AB TS3 §2.4; ARF WUA_32, ISSU_12c; kod 0.5.0). Kurum, alacağı KA'nın kalan iptal bakım süresi için key_attestations_required.preferred_key_storage_status_period, WIA'nınki için metadata'nın üstünde preferred_client_status_period (saniye) ilan edebilir. Cüzdan metadata'yı belge isterken okur; kurumun seviye şartını karşılamayan KA'yı göndermez (WUA_05a), bakım süresi (*.exp − şimdi) tercihten kısa kalan WIA ve KA yerine sağlayıcıdan uzununu ister. Tercih bir zorunluluk değildir: sağlayıcı veremezse belge yine istenir; zincirleme iptal yapan belge veren belgenin süresini verirken gördüğü WIA ve KA bakım süresinin en erken sonuyla sınırlar (ADR-0047 K1).

Değişmez PR7: İhraç edilen belgenin hangi bağlama yöntemiyle verildiği belge veren denetim kaydına yazılır. Belgenin içine yazılmaz — belge sahibi assurance zincire de belgeye da girmez (PM-TRUST-0001).


11.2 Cüzdanın başlattığı belge verme — authorization code (ADR-0011 K3, D-ID-6) ​

Cüzdan, kurum dizinini güven listesinden (trust list)Bir ülkenin kök sertifikalarını, belge verenlerini ve kayıtlı relying party'lerini taşıyan imzalı liste. Bugün Tamga'da güven bu listelere dayanır; ortak defter sonra gelir. okur (tl-<cc>.issuers[]; ek sunucu yok) ve kurumdan doğrudan belge ister. Kimlik doğrulama bu yolda kimlik attestation'ının sunumu ile yapılır; öğrenci girişi/OBS gerekmez. Pre-authorized yol (§3) aynen kalır; kurum ikisini de sunar.

AdımCüzdan → belge verenKural
1POST /{slug}/par — client_id = WUA sub, redirect_uri, code_challenge (S256), scope = istenen türün vct'si (metadata'daki scope, HAIPYüksek güvenceli kullanım için OpenID4VC seçeneklerini sabitleyen profil; EUDI Wallet'ta da kullanılır. §4.3; kapsam ilan etmeyen belge verende yedek olarak authorization_details[{type: openid_credential, credential_configuration_id}]; ikisi birlikte gelirse aynı türü göstermeli), state, kimliğe bağlı teklifte issuer_state (§3.4); başlıklar OAuth-Client-Attestation + PoPPAR zorunlu (RFC 9126); istemci kimliği WUA (attest_jwt_client_auth); client_secret yok; PAR 10 dk
2GET /{slug}/authorize?client_id&request_uri — Accept: application/jsonKurumun belge verme servisi OpenID4VP isteği döner (presentation_request.qr_payload; DCQL: IdentityAttestation → personal_administrative_number, birthdate, given_name, family_name); istek rp-<slug> sertifikasıyla imzalı, RP kaydı güven listesinde (AP6 scope)
3Cüzdan standart sunum akışını çalıştırır (SPEC-PROTO-0002: RP kaydı, onay ekranı, KB-JWT, JWE) → POST /{slug}/vp/responseBelge veren T0 + A–E ile doğrular (status ön çekimi S12), TCKN + doğum tarihi ile eşler: issuer_state varsa teklifteki özetle (§3.4), yoksa kurumun kaynağına lookup (ADR-0020; docs/api/institution-source.openapi.yaml); kaynak erişilemezse temporarily_unavailable; yanıt {redirect_uri} = redirect_uri?code=…&state=… veya error=access_denied
4POST /{slug}/token — grant_type=authorization_code, code, code_verifier, redirect_uri, WUA başlıklarıcode tek kullanımlık, ≤ 60 s; PKCE; istemci PAR'daki WUA sub ile aynı
5/nonce → proof'lar → /credential§5–§8 aynen (10 kopya, PR6)

Bilinçli davranış — yetki kodunun yeniden kullanımı (RFC 9700 §4.5; güvenlik turu 2026-10-24). Kullanılmış bir code ikinci kez gelince belge veren o koddan verilen belirteçleri (erişim ve yenileme belirteci; kimlik servisinde ZK kopyası zinciri) önce geri alır, yeniden oynayan tarafın istemci/DPoP bağını sonra denetler (redeemCode). Kodu gözlemleyen üçüncü bir taraf böylece kurbanın belirteçlerini düşürebilir (hizmet reddi; veri açığa çıkmaz — belirteç ya da belge alamaz). Bu, RFC 9700'ün "yeniden kullanımda geri al" kuralının bilinçli uygulamasıdır: kodun sızdığı şüphesinde kurbanın oturumunu kapatmak, saldırganın kodu kullanmasını engellemekten önce gelir; cüzdan yeni bir PAR ile akışı yeniden başlatır.

Tamga kimlik servisi (id.tamga.network) aynı akışı tarayıcı ile çalıştırır: /authorize KVKK aydınlatma + açık rıza → uzaktan doğrulama sağlayıcısı → /idv/return (karar sorgulama) → redirect_uri?code. ETSI 472-3 uyarınca T3 yalnızca bu yolla verilebilir (pre-authorized ile asla, IDP7). Metadata: pushed_authorization_request_endpoint, authorization_endpoint, require_pushed_authorization_requests: true, code_challenge_methods_supported: ["S256"]; grant_types_supported kurum belge vereninde iki grant, kimlik servisinde yalnız authorization_code (ve ZK kopyası için refresh_token): kimlik servisi pre-authorized_grant_anonymous_access_supported yazmaz ve token_endpoint_auth_methods_supported yalnız attest_jwt_client_auth içerir (istemci her zaman WIA ile tanınır) — metadata token ucunun davranışıyla aynı şeyi söyler.

Her iki belge verende /authorize isteği client_id taşımak zorundadır ve PAR'daki istemciyle aynı olmalıdır (RFC 9126 §4); code_verifier RFC 7636 §4.1 biçimindedir (43–128 karakter), aksi invalid_grant ve kod yanar. Token yanıtı, verilen kapsam istenenden farklıysa (ör. ZK kopyası eşlik kapsamı istenmiş ama bu yetkide verilmemişse) scope taşır (RFC 6749 §5.1); aynıysa alan yazılmaz.

12. Uçtan Uca — Ayşe'nin Diploması ​

Ayşe                    OBS/Issuer                   Zincir
 │                          │                           │
 │─ OBS'de oturum aç ──────▶│                           │
 │─ "Diplomamı al" ────────▶│                           │
 │                          │─ şema yetkisi kontrol ───▶│  (indeksleyici)
 │                          │◀─ yetkili ────────────────│
 │◀─ QR + tx_code 493812 ───│                           │
 │                          │                           │
 │  [cüzdanla QR okut]      │                           │
 │─ GET offer_uri ─────────▶│                           │
 │◀─ credential offer ──────│                           │
 │                          │                           │
 │─ tx_code gir ───────────▶│                           │
 │─ POST /token ───────────▶│                           │
 │◀─ access_token (5 dk) ───│                           │
 │                          │                           │
 │─ POST /nonce ───────────▶│                           │
 │◀─ c_nonce ───────────────│                           │
 │                          │                           │
 │  [cihaz anahtarı üret]   │                           │
 │  [key proof imzala]      │                           │
 │─ POST /credential ──────▶│                           │
 │                          │  · kanıtı doğrula         │
 │                          │  · nonce'u atomik tüket   │
 │                          │  · OBS'den veri çek       │
 │                          │  · ISCED-F eşle           │
 │                          │  · disclosure üret        │
 │                          │  · status idx rezerve et  │
 │                          │  · HSM ile imzala         │
 │◀─ SD-JWT VC ─────────────│                           │

Zincire hiçbir şey yazılmadı. Status indeksi rezervasyonu belge verenin kendi veritabanındadır (SPEC-BC-0001 §11.1 adım 7).


13. Hata Yanıtları ​

Belge ucunun kodları OpenID4VCI 1.0 Final §8.3.1.2'dendir; Tamga'ya özel üst düzey kod yoktur (2026-10-24: eski issuance_halted, subject_not_found, issuer_not_active kaldırıldı). Tamga'ya özel ayrıntı yalnız error_description'da ve kişisel veri içermez (PR8). HTTP durumu kodla birlikte okunur: belirteç / DPoP hataları 401 ve WWW-Authenticate: DPoP error="invalid_token"|"invalid_dpop_proof", algs="ES256" başlığı (RFC 6750 §3, RFC 9449 §7.1); geçici durumlar 503; ötekiler 400.

KodHTTPNe zamanCüzdan davranışı
invalid_proof400Kanıt geçersiz (imza, typ, aud, iat, anahtar kanıtı); anahtar deposu alt sınırın altında; bir istekte aynı anahtarla iki kanıt (PR6, istek başına); sağlayıcının iptal bakım süresi bitmiş (ISSU_12c)Aynı kanıtla tekrar deneme — hata bildir
invalid_nonce400Kanıttaki c_nonce bilinmiyor, süresi dolmuş ya da tüketilmiş — nonce ilk await'ten önce atomik tüketilir (PR4); kanıt sonra reddedilse de geri konmazYeni c_nonce al, kanıtları yeniden imzala
invalid_credential_request400Yapı hatalı; istenen yapılandırma bu belirtecin kapsamında değil; ön koşul düşmüş (davet kodu iptal, bağlı kimlik belgesi etkin değil, tohum kimlik belgesinden önce istendi)Tekrar deneme — hata bildir
unknown_credential_configuration400Belge veren bu yapılandırmayı hiç sunmuyorMetadata'yı yenile
unknown_credential_identifier400credential_identifier gönderildi — Tamga belirteç yanıtında tanımlayıcı vermezcredential_configuration_id kullan
credential_request_denied400Yetki yok / şema yetkisi güven listesinde düşmüş; kayıt belge vermeye uygun değil (ör. mezuniyet kaydı yok, bilet zaten verildi, kayıt bulunamadı, ZK kopyası için ana belge iptalde)Tekrar deneme; kuruma başvur
invalid_token401 + WWW-AuthenticateBelirteç bilinmiyor / süresi doldu; Authorization: DPoP değil; kopya hakkı tükendi (AT2, 10 kopya); aynı belirteçle eşzamanlı istek; bu belirteçle verilen belge artık etkin değilAkışı baştan başlat (yeni yetki)
invalid_dpop_proof401 + WWW-AuthenticateDPoP kanıtı eksik, geçersiz, başka anahtarla, ath uyuşmuyor ya da tekrar oynatılmışAynı anahtarla yeni kanıt üret; anahtar değiştiyse akışı baştan başlat
invalid_transaction_id400Ertelenmiş uçta işlem bilinmiyor ya da süresi dolmuş (uç eklenince, §9)Akışı baştan başlat
temporarily_unavailable503Güven listesi bayat ya da kurumun kaynağı erişilemez; cüzdan sağlayıcısının iptal listesi alınamıyor; belge veren listede etkin değil; kurumun açıklama politikası bozukSonra yeniden dene

Token ucunun kodları §4'tedir (invalid_grant, invalid_request, invalid_client, unsupported_grant_type, invalid_dpop_proof 400). PAR'da takma ad tohumunun tek başına istenmesi invalid_scope (§7.5).

Değişmez PR8: Hata mesajları kişisel veri içermez. "Ayşe Yılmaz için kayıt bulunamadı" yerine credential_request_denied döner; ayrıntı yalnızca belge verenin kendi denetim kaydındadır.


14. Değişmezler ​

#Değişmez
PR1Pre-authorized akışta tx_code atlanamaz.
PR2Metadata'daki her vct, belge verenin zincirde yetkilendirildiği bir şemadır.
PR3Belge teklifi URI tek kullanımlık; ömrü teklif sınıfına göre (§3.3: 5 dk / ≤ 72 saat / 7 gün).
PR4c_nonce tüketimi atomiktir.
PR5Kanıt ve belge imzası yalnızca ES256.
PR6Batch'teki her kopya farklı cihaz anahtarına bağlanır.
PR7Bağlama yöntemi denetim kaydına yazılır, belgeye yazılmaz.
PR8Hata yanıtları kişisel veri içermez.
PR9Erişim belirteci ömrü ≤ 5 dakika.
PR10Kopya↔indeks eşlemesi belge verende kalır, asla dışarı çıkmaz.
PR11İhraçtan önce Wallet Unit Attestation + PoP doğrulanır; WUA imzacısı güven listesindeki cüzdan sağlayıcısı anahtarlarından biridir; key_storage kiracı politikasını karşılamıyorsa belge verilmez (§11.1).
PR12out-of-band offer'da tx_code offer ile farklı kanaldan iletilir; üç yanlış deneme offer'ı geçersiz kılar; kanal adresi yalnızca kurumun kayıtlı verisinden gelir (§3.3).
PR13Authorization code akışında PAR ve PKCE (S256) zorunludur; istemci kimliği Wallet Unit Attestation'dır (client_secret yok); redirect_uri PAR'da bağlanır ve /authorize'da değiştirilemez; redirect_uri istemcinin kayıtlı adresleriyle birebir eşleşmelidir (izin listesi; aksi hâlde PAR invalid_request ile reddedilir — RFC 9126 §2.1); token isteği PAR'daki redirect_uri'yi ve aynı client_id'yi (WUA sub) taşımalıdır (aksi hâlde invalid_grant); cüzdan token ucunu yetkilendirme sunucusunun meta verisinden (token_endpoint, RFC 8414) alır; code tek kullanımlık ve ≤ 60 s (§11.2). Paketlerde createPar izin listesini (allowedRedirectUris) zorunlu alır; istemcinin kayıtlı adresi yoksa PAR reddedilir (ADR-0056 K2).
PR14Kurumun belge verme servisi cüzdanın başlattığı belge vermede kimliği yalnızca kimlik attestation'ının sunumu ile ve tam doğrulama hattından (T0 + A–E) geçerek eşler; eşleştirme anahtarları (TCKN, doğum tarihi) saklanmaz ve loglanmaz; eşleşmezse belge verilmez (§11.2, ADR-0011 K3/K6).
PR15Cüzdan kurum dizinini yalnızca güven listesinden alır; listede olmayan belge verene PAR göndermez (§11.2).
PR17Erişim belirteci DPoP'a bağlıdır (RFC 9449): /token geçerli bir DPoP kanıtı olmadan belirteç vermez; /credential yalnızca Authorization: DPoP ve aynı anahtarla, bu uç ve bu belirteç (ath) için üretilmiş, daha önce görülmemiş kanıtla çalışır (§4, §7.1).
PR18Yenileme belirteci tek kullanımlıktır, her kullanımda yenilenir, belge verme işlemindeki istemci örneği anahtarına (WIA cnf) bağlıdır, DPoP anahtarı değişebilir (ADR-0060); belge veren yenilemede kaydı yetkili kaynaktan yeniden okur ve kayıt yoksa belge vermez (ADR-0023 AR2–AR3, §4.1).
PR19WIA ile gelen istekte client_status iptal edilmişse belge verilmez; KA'lı proof'ta KA sağlayıcı imzalı, iptal edilmemiş, proof attested_keys[0] ile imzalı ve nonce geçerli olmalıdır; anahtar deposu alt sınırı KA seviyesine göre uygulanır (ADR-0025, §11.1.1).
PR16Kimlik attestation'ının mdoc'u SD-JWT yanıtında standart dışı mso_mdoc alanıyla — 2026-11-16'da kalktı (ADR-0089 IR1): kimlik belgesinin mdoc kopyası metadata'daki ayrı mso_mdoc yapılandırmasıyla, aynı yetki ve erişim belirteciyle standart belge isteğinden verilir; belge yanıtında standart dışı alan yoktur; aynı anahtara verilen iki biçim aynı iptal indeksini taşır; cüzdan mdoc'u SD-JWT kopyasıyla çapraz doğrulamadan (aynı belge veren sertifikası, aynı alanlar, deviceKey = cnf) saklamaz (ADR-0013 MD1–MD3).

Güvenlik ve Mahremiyet Notları ​

Offer QR'ı bir sırdır. tx_code olmadan, ekranı fotoğraflayan biri belgeyi kendi cüzdanına alabilir. PR1 ve PR3 birlikte bu pencereyi kapatır.

Nonce yarışı. PR4 atlanırsa aynı kanıt iki kez kullanılabilir; batch senaryosunda bu, saldırganın kendi anahtarını kopyalardan birine bağlamasına yol açar.

Yoklama bir sinyaldir. Ertelenmiş belge vermede (uç eklendiğinde) cüzdanın sık sorgulaması belge verene davranış bilgisi verir (§9).

Batch, kopya sayısını ele verir. Bir doğrulayıcı, aynı kullanıcıdan gelen sunumların hepsinin farklı cnf taşıdığını görürse batch kullanıldığını anlar — ama hangi kopyaların aynı kişiye ait olduğunu anlayamaz. İstenen budur.


Açık Konular ​

  1. Batch kopyaları tükendiğinde — KAPANDI (SPEC-WALLET-0001 §4.3): 2 kopya kalınca bildirim; tükenince bilinen doğrulayıcıda sorun yok (yapışkan eşleme), yeni doğrulayıcıda kullanıcıya seçim sunulur — yenile veya korelasyon uyarısıyla mevcut kopyayı yeniden kullan.
  2. Wallet Unit Attestation (WUA) belge verme anında zorunlu mu olmalı? — KAPANDI (§11.1, DB-16): zorunlu; cüzdan sağlayıcısı kaydı liste aşamasında güven listesinde (lotl.wallet_providers[]), Provider servisini cüzdanı sunan kuruluş işletir (ADR-0042); ağ işletmez.
  3. Authorization code akışı ilk aşamada hiç uygulanacak mı? — KAPANDI (§11.2, ADR-0011 D-ID-6): uygulandı; PAR + PKCE + WUA istemci kimliği; kurumda kimlik attestation sunumu, Tamga kimlik servisinde tarayıcı + IDV.
  4. batch_size = 10 tahminîdir; pilot kullanım verisiyle kalibre edilmeli.
  5. Diploma batch'i devlet aşamasına ertelendi — KAPANDI (2026-10-08, §8.5): diploma da 10 kopya; status indeksi kapasitesi kurum başına liste açılarak karşılanır (§8.4), iptal bütün kopyaların indeksini işaretler.

İlgili Dokümanlar ​

SPEC-CRED-0001 · SPEC-CRED-0002 · SPEC-CRED-0003 · SPEC-SCHEMA-0001 · SPEC-SCHEMA-0002 · SPEC-PROTO-0002 · SPEC-BC-0001 · PM-ASSUR-0001 · PM-TRUST-0001 · PM-GOV-0001 · ARCH-0003 · ARCH-0005


Durum ​

Yürürlükte — sürüm 1.0.0 (2026-10-02).