Skip to content
SPEC-PROTO-0002ŞartnameYürürlüktesürüm 1.0.015 Kasım 2026

Bu şartname, bir belgenin (credential)Belge verenin imzaladığı ve kişinin cüzdanında duran dijital belge; kişi yalnız istenen alanları gösterir. cüzdandan doğrulayıcıya (verifier)Gösterilen belgeyi denetleyen taraf: imza, belge verenin güven listesindeki kaydı, durum ve politika. Relying party diye de anılır. nasıl gösterildiğini OpenID4VP (OpenID for Verifiable Presentations)Doğrulayıcının cüzdandan belge istediği ve gösterimi aldığı protokol. 1.0 ve HAIP (High Assurance Interoperability Profile)Yüksek güvenceli kullanım için OpenID4VC seçeneklerini sabitleyen profil; EUDI Wallet'ta da kullanılır. 1.0 üzerinden tanımlar. Doğrulayıcı ya da cüzdan yazan geliştiriciler içindir.

Ne zaman okunur

  • Önce Belge gösterme (OpenID4VP) kavram sayfasını okuyun; adım adım uygulama için Sunucuda doğrulama.
  • Doğrulayıcının imzalı isteğini, DCQL (Digital Credentials Query Language)Doğrulayıcının OpenID4VP'de hangi belgeleri ve hangi alanları istediğini yazdığı sorgu dili. sorgusunu ve cüzdanın yanıtını kurarken.
  • Sonra: yanıtın nasıl doğrulandığı SPEC-API-0001.

Kısaca. Doğrulayıcı imzalı bir istek hazırlar ve QR, bağlantı ya da tarayıcı (Digital Credentials API) üzerinden cüzdana iletir. İstek, hangi belgeden hangi alanların istendiğini bir DCQL sorgusuyla söyler; doğrulayıcının kimliği sertifikasının özetiyle (x509_hashHAIP'teki client kimliği biçimi: kimlik, relying party'nin erişim sertifikasının base64url SHA-256 özetidir.) belirlenir. Cüzdan doğrulayıcının adını ve istediklerini kişiye gösterir; istek doğrulayıcının kayıtlı kapsamını aşıyorsa kişiyi uyarır. Kişi onaylarsa cüzdan yalnızca istenen alanları, KB-JWT (Key Binding JWT)Cüzdanın gösterme anında belge anahtarıyla imzaladığı kısa belirteç; anahtarın belge sahibinde olduğunu kanıtlar. ile birlikte gönderir.


Kapsam ​

Bu şartname belge göstermeyi (presentation) tanımlar: belgenin cüzdandan doğrulayıcıya gidişi. Belge verme (issuance) SPEC-PROTO-0001'dedir.

Standart temeli: OpenID for Verifiable Presentations 1.0 (Final) ve HAIP 1.0. Format SPEC-CRED-0002, doğrulama mantığı SPEC-API-0001.

Bu şartnamenin dışında: ISO/IEC 18013-5 yakın alan (Bluetooth) sunumu OpenID4VP değildir; kendi oturum şifrelemesi ve SessionTranscript'iyle mdoc taşır (ADR-0012, ADR-0013; @tamga-network/mdoc yakın alan modülü). Kodu hazırdır, gerçek cihazlarla deneme sürüyor (§7.3).


1. Presentation Exchange Kullanılmaz ​

OpenID4VP 1.0 Final ile birlikte sorgu dili DCQL (Digital Credentials Query Language) oldu. Önceki taslaklardaki Presentation Exchange (PE / presentation_definition) Tamga'da desteklenmez.

Presentation ExchangeDCQL
DurumEski taslak1.0 Final
YapıJSONPath tabanlı filtrelerBildirimsel, format-farkında
SD-JWT VC hedeflemeDolaylımeta.vct_values ile doğrudan
Tamga✗✓

Değişmez PV1: presentation_definition parametresi taşıyan bir istek reddedilir. Geriye uyumluluk sunulmaz — Tamga'nın eski yükü yoktur ve PE kabul etmek iki ayrı sorgu motoru bakımı demektir.


2. İstemci Kimliği (Client Identifier) — Zincirle Protokolün Buluştuğu Nokta ​

Bu bölüm dokümanın en önemli kısmıdır.

2.1 x509_hash nedir ​

OpenID4VP 1.0'da doğrulayıcı kendini bir Client Identifier Prefix ile tanıtır. HAIP 1.0, X.509 tabanlı ekosistemler için x509_hash'i zorunlu kılar:

client_id: x509_hash:Uvo3HtuIxuhC92rShpgqcT3YXwrqRxWEviRiA0OZszk

Değer, isteği imzalayan sertifika zincirinin yaprak sertifikasının DER kodlanmış hâlinin SHA-256 hash'inin base64url gösterimidir. İstek, x5c başlığında zinciri taşıyan imzalı bir istek nesnesidir (JAR).

2.2 Aynı bayt, iki yerde ​

SPEC-BC-0001 §6'daki RelyingParty yapısı şunu tutuyor:

solidity
bytes32 accessCertFingerprint;   // SHA-256(X.509 DER)

Bu, x509_hash ile aynı baytlardır. Yalnızca kodlaması farklıdır — biri bytes32, diğeri base64url dize.

Yani cüzdan, gelen istekteki client identifier'ı doğrudan zincir kaydına çözebilir:

x509_hash:Uvo3Htu…  →  base64url-decode  →  32 bayt  →  rpId araması
                                                     →  RelyingParty kaydı
                                                     →  allowedScopes

2.3 Sonuç — aşırı talep denetimi protokol seviyesinde çalışır ​

SPEC-BC-0001 §6 "aşırı talep koruması"nı tanımlamıştı ama cüzdanın doğrulayıcıyı nasıl tanıyacağı açık kalmıştı. x509_hash bu boşluğu kapatır:

1. İstek gelir, x5c zinciri doğrulanır (SPEC-ID-0002)
2. client_id'den fingerprint çıkarılır
3. RelyingPartyRegistry'de aranır (indeksleyici üzerinden)
   ├─ Bulunamadı        → "kayıtsız verifier" uyarısı
   ├─ status != ACTIVE  → REDDET
   └─ Bulundu           → allowedScopes alınır
4. DCQL sorgusundaki her claim, izinli scope'a düşüyor mu?
   ├─ Evet   → normal onay ekranı
   └─ Hayır  → AŞIRI TALEP UYARISI (§6)

Değişmez PV2: Uyumlu bir Tamga cüzdanı, DCQL sorgusunu göstermeden önce client identifier'ı zincir kaydına çözmeyi denemek zorundadır.

Desteklenen prefix'ler:

PrefixTamga
x509_hashTek kabul edilen (imzalı istek) — HAIP 1.0 §5; değer = base64url(SHA-256(yaprak sertifika DER)), OpenID4VP 1.0 §5.9.3; güven listesi kaydının client_id'siyle eşleşir
x509_san_dnsReddedilir (ADR-0034) — yanıt adresinin alanı yine imzalayan sertifikanın SAN'ında olmalıdır. Tamga profili notu (2026-10-24): cüzdan (@tamga-network/wallet-core) yalnız x509_hash kabul eder ve response_uri'nin alan adının imzalayan sertifikanın SAN'ında olmasını ayrıca denetler (eski x509_san_dns kuralının devamı; yerel geliştirme istisnası yalnız çağıran açıkça açarsa); referans doğrulayıcı (@tamga-network/verifier) x509_san_dns kimliği üretmez ve işlemez. Bu bilinçli bir kısıttır: HAIP 1.0 §5 yalnız x509_hash'i zorunlu kılar; x509_san_dns desteği gerekirse ADR ile açılır
originYalnızca DC API akışında, izleyicide (§7)
redirect_uriReddedilir — imzasız, zincire bağlanamaz
decentralized_identifier, openid_federation, verifier_attestationGenişleme aşaması

redirect_uri reddi bilinçlidir: imzasız istek, doğrulayıcının kim olduğunu kanıtlamaz ve aşırı talep denetimi imkânsız hâle gelir.


3. Yetkilendirme İsteği ​

İmzalı istek nesnesi (JAR), typ: oauth-authz-req+jwt, alg: ES256, x5c zinciri başlıkta.

json
{
  "client_id": "x509_hash:Uvo3HtuIxuhC92rShpgqcT3YXwrqRxWEviRiA0OZszk",
  "response_type": "vp_token",
  "response_mode": "direct_post.jwt",
  "response_uri": "https://ik.ornek-holding.com/vp/response",
  "nonce": "n-0S6_WzA2Mj",
  "state": "af0ifjsldkj",
  "dcql_query": { "...": "§4" },
  "client_metadata": {
    "jwks": { "keys": [ { "kty": "EC", "crv": "P-256", "use": "enc", "...": "..." } ] },
    "encrypted_response_enc_values_supported": ["A128GCM", "A256GCM"],
    "vp_formats_supported": {
      "dc+sd-jwt": {
        "sd-jwt_alg_values": ["ES256"],
        "kb-jwt_alg_values": ["ES256"]
      },
      "mso_mdoc": {
        "issuerauth_alg_values": [-7],
        "deviceauth_alg_values": [-7]
      }
    }
  }
}
ParametreTamga kuralı
response_typevp_token
response_modedirect_post.jwt (varsayılan) veya dc_api.jwt (§7) — şifresiz mod yok
nonce≥ 128 bit entropi, tek kullanımlık; request_uri'nin her çekiminde yenisi (ADR-0067)
state≥ 128 bit rastgele, gizli; request_uri'nin her çekiminde yenisi — QR'da, request_uri ve response_uri yolunda yer almaz (ADR-0067)
request_uri çekimiHer çekim (GET ya da request_uri_method=post ile POST, OpenID4VP 1.0 §5.10) yeni bir çekim dalı açar: aynı içerikle yeni imzalı istek nesnesi; taze state, nonce ve efemer şifreleme anahtarı (HAIP §5). POST'ta wallet_nonce nesneye geri yazılır. Sabit dal sınırı ve meşru çekime 429 yok; bellek sınırlı (yumuşak sınırda yanıtsız yaşlı dal atılır, ortak dal bütçesi; ADR-0067 Değişiklik notu 2026-10-29); hız sınırı istemci adresi başına
request_uri_methodDoğrulayıcı bağlantıya request_uri_method=post yazabilir (referans doğrulayıcı yazar); request_uri adresi GET ve POST'u birlikte sunar. Cüzdan çekirdeği bu durumda HTTPS POST yapar (application/x-www-form-urlencoded, Accept: application/oauth-authz-req+jwt), gövdede taze wallet_nonce (128 bit, base64url) gönderir ve istek nesnesinde aynı wallet_nonce yoksa isteği reddeder (§5.10.1); http adresine POST yapılmaz; get ya da parametre yoksa GET (RFC 9101). Bilinmeyen değer bağlantıda reddedilir
İstek imzasıZorunlu — imzasız istek reddedilir
client_metadata.jwksYanıt şifreleme anahtarı; zorunlu
verifier_infoİsteğe bağlı (ADR-0026, 2026-09-29): [{"format": "registration_cert", "data": "<rc-wrp+jwt>", "credential_ids": [...]}] — kullanımın kayıt sertifikasını (ETSI TS 119 475 / 119 472-2). Varsa cüzdan kayıt birimi imzasını (LOTL roles.registrar), süreyi ve sub'ın erişim sertifikasındaki organizationIdentifier ile aynı olduğunu doğrular; tutmazsa veri gönderilmez (WRC4). Sertifikada olmayan alan fazla istek sayılır (§6).
Amaç (purpose)İstek nesnesinde ayrı bir amaç parametresi yoktur (OpenID4VP 1.0 §5.1'de tanımlı değil; 2026-10-27). Onay ekranındaki "ne için" metnini cüzdan verifier_info'daki kayıt sertifikasının purpose'undan (ETSI TS 119 475 kullanım amacı, dil başına) okur; sertifikada yoksa güven listesindeki kayıtlı kullanımın purpose'undan.

Değişmez PV3: Şifresiz yanıt modu (direct_post, query, fragment) kullanılmaz. Sunum, kişisel veri taşır ve taşıyıcı katman şifrelemesine güvenmek yeterli değildir — response_uri'ye giden ara katmanlar (ters proxy, WAF, log) içeriği görebilir.


4. DCQL Sorgusu ​

4.1 İşveren senaryosu ​

SPEC-SCHEMA-0002 §3.7'deki alan seti:

json
{
  "credentials": [
    {
      "id": "diploma",
      "format": "dc+sd-jwt",
      "meta": {
        "vct_values": [
          "urn:tamga:edu:DiplomaCredential:1"
        ]
      },
      "claims": [
        { "path": ["is_graduate"], "values": [true] },
        { "path": ["qualification_title"] },
        { "path": ["eqf_level"] },
        { "path": ["isced_f_code"] },
        { "path": ["awarding_body_name"] },
        { "path": ["awarding_date"] },
        { "path": ["family_name"] },
        { "path": ["given_name"] }
      ]
    }
  ]
}

values bulunan claim'de eşleşme koşulu vardır (is_graduate == true); bulunmayanlarda yalnızca açıklanması istenir.

İstenmeyen alanlar — grade, thesis_title, birth_date, credit_points — sorguda yer almaz, dolayısıyla cüzdan onları açıklamaz. Bunlar zaten sd: always ile zorunlu gizlenebilir (SPEC-SCHEMA-0002 §3.3).

4.2 Sürüm esnekliği ​

vct_values bir dizidir. Bir doğrulayıcı birden çok şema sürümünü kabul edebilir:

json
"vct_values": [
  "urn:tamga:edu:DiplomaCredential:1",
  "urn:tamga:edu:DiplomaCredential:2"
]

Bu, SPEC-SCHEMA-0001 §9.2 ile birlikte çalışır: DEPRECATED bir sürümle verilmiş eski diplomalar hâlâ doğrulanabilir olduğu için, doğrulayıcı iki sürümü birden kabul edebilmelidir.

Öneri: Doğrulayıcılar vct_values'a en az iki sürüm koyar. Tek sürüm koymak, şema yükseltmesinde eski mezunları dışarıda bırakır.

4.3 Öğrenci indirimi — minimal sorgu ​

Selective disclosure'ınSeçici açıklama (eşanlamlı: seçici paylaşım): bir belgeden yalnız doğrulayıcının istediği alanların gösterilmesi, fazlasının değil. en somut örneği:

json
{
  "credentials": [
    {
      "id": "student",
      "format": "dc+sd-jwt",
      "meta": {
        "vct_values": ["urn:tamga:edu:StudentCredential:1"]
      },
      "claims": [
        { "path": ["is_enrolled"], "values": [true] }
      ]
    }
  ]
}

Sinema is_enrolled dışında hiçbir şey görmez — ad, üniversite, bölüm, kayıt yılı açıklanmaz.

4.4 credential_sets — alternatifler ​

Doğrulayıcı "diploma veya öğrenci belgesi" gibi seçenekler sunabilir. Tamga'da kullanılabilir ama dikkatle: her ek seçenek, kullanıcının onay ekranında anlaması gereken bir karmaşıklıktır.

Kural: Bir istekte en fazla 3 belge ve en fazla 2credential_sets girişi. Fazlası, kullanıcının bilinçli onay verme yeteneğini aşar.

Cüzdan davranışı (OpenID4VP 1.0 §6.4; referans: @tamga-network/wallet-core selectDcql):

  • Zorunlu kümede doğrulayıcının sırasındaki ilk karşılanabilir seçenek önerilir; kullanıcı başka bir karşılanabilir seçeneği seçebilir. Yalnız seçilen seçeneğin belgeleri gider.
  • İsteğe bağlı küme (required: false) varsayılan olarak paylaşılmaz; kullanıcı açarsa gider. Onay ekranı "zorunlu" ve "isteğe bağlı"yı ayrı gösterir.
  • claim_sets verildiyse belgeden yalnız karşılanabilen ilk alan kombinasyonu açıklanır; öbür alanlar gitmez.
  • Eksik alanla belge gönderilmez (OpenID4VP 1.0 §6.4.1; PV12): claim_sets yoksa istenen alanların hepsi belgede olmalıdır; biri yoksa o belge sorguyu karşılamaz. claim_sets varsa seçilen kombinasyonun bütün alanları belgede olmalıdır. Hiçbir belge karşılamıyorsa cüzdan kullanıcıya nedenini (hangi alanın belgede olmadığını) söyler; doğrulayıcıya bir şey gitmez.
  • Yapısı bozuk sorgu (yinelenen id, claim_sets ile id'siz alan, olmayan id'ye işaret eden seçenek, mdoc'ta birden çok namespace) reddedilir.

Doğrulayıcı için sonuç: belgede bulunmayabilecek bir alanı (şemada zorunlu olmayan alan, ör. diploma thesis_title) düz claims listesine koymayın — o alanı taşımayan belge hiç gelmez; isteğe bağlı alanı claim_sets ile isteyin ([["g","l","t"], ["g","l"]]: önce tezli, olmazsa tezsiz). İsteğe bağlı bir belgeye ya da alana güvenerek akış kurmayın; tercih sırası önemliyse en az veri isteyen seçeneği öne koyun.

4.5 mso_mdoc — yaş doğrulaması (D-CRED-5) ​

json
{
  "credentials": [
    {
      "id": "identity",
      "format": "mso_mdoc",
      "meta": { "doctype_value": "urn:tamga:id:IdentityAttestation:1" },
      "claims": [ { "path": ["tamga.id.1", "age_over_18"], "values": [true] } ]
    }
  ]
}

mdoc'taISO/IEC 18013-5 mobil belge biçimi, CBOR ile kodlanır; yüz yüze gösterme ve mobil ehliyet için kullanılır. claim yolu [namespace, element]'tir; Tamga kimlik namespace'i tamga.id.1; element adları ve kodlaması AB PID tablosuna göredir (ADR-0045: SD-JWT birthdate / nationalities ↔ mdoc birth_date (full-date) / nationality; öteki adlar aynı). Doğrulayıcı yalnızca age_over_18 görür; ad, doğum tarihi, kimlik numarası açıklanmaz. docType = vct URN.

4.6 trusted_authorities — cüzdan nasıl değerlendirir ​

Doğrulayıcı, sorgudaki bir belge için kabul ettiği güven kaynaklarını trusted_authorities ile söyleyebilir (OpenID4VP 1.0 §6.1.1); belge en az bir koşula uymalıdır. Tamga doğrulayıcısı aki kullanır (HAIPYüksek güvenceli kullanım için OpenID4VC seçeneklerini sabitleyen profil; EUDI Wallet'ta da kullanılır. §5). Cüzdan her koşulu üç sonuçtan biriyle değerlendirir (paketler 0.5.2):

TürCüzdan ne yapar
akiBelgenin veren zincirindeki bir sertifikanın AKI'si (base64url) değerlerden biri mi — değerlendirilir
etsi_tlDeğer, cüzdanın yüklediği ve imzasını doğruladığı bir güven listesinin (ETSI TS 119 612 TL ya da TS 119 602 LoTE) adresiyse: belgenin zinciri o listedeki bir belge verme hizmeti sertifikasına çıkıyor mu (sertifikanın kendisi zincirde ya da zincirdeki bir AKI = listedeki sertifikanın SKI'si) — değerlendirilir. Değerdeki liste cüzdanda yüklü değilse değerlendirilemez
openid_federation ve bilinmeyen türlerdeğerlendirilemez
  • Bir koşul eşleşirse belge önerilir (matched).
  • Hiçbir koşul eşleşmez ama biri değerlendirilemiyorsa belge yine önerilir (not_evaluable): cüzdan bilemediği bir koşul yüzünden belgeyi gizlemez, güven denetimini doğrulayıcı kendisi yapar (AB doğrulayıcısı yalnız etsi_tl isteyebilir). not_evaluable olumlu güven işareti değildir: onay ekranı bunu "doğrulandı" ya da "güvenilir" diye göstermez, kayıtta "geçti" sayılmaz.
  • Bütün koşullar değerlendirilip hiçbiri eşleşmezse belge önerilmez.

Belgenin zinciri sorgunun biçimindeki kopyadan okunur: mso_mdoc (ve mso_mdoc_zk) için IssuerAuth'un x5chain'i (COSE başlığı 33; ZK'da ZK kopyasınınki), dc+sd-jwt için x5c. O biçimde kopya yoksa öbür temsil kullanılır (aynı belge veren anahtarı; D-CRED-5). Yalnız mdoc kopyası olan belge de böylece aki / etsi_tl ile eşleşebilir.

Yüklü listeler: cüzdan, imzalı LOTL'da sabitlenmiş imzacıyla doğruladığı dış listeleri (ADR-0036) yalnız sorguda etsi_tl varsa okur ve eşleştirmeye verir (matchDcql(..., { trustedLists }); kaynak TrustSource.externalTrustedLists() — listenin özgün yayın adresi ve PID / EAA sağlayıcı sertifikaları, yalnız taze listeler). Listeler okunamazsa (çevrimdışı, liste yok) etsi_tl koşulu değerlendirilemez. Tamga Wallet bu davranışı uygular.


5. Belge Gösterme ve Yanıt ​

5.1 Cüzdanın ürettiği ​

SPEC-CRED-0002 §7.2 uyarınca: seçilmiş disclosure'larSD-JWT'de bir alanın değeri, rastgele bir salt ile paketlenmiş hâli; belge sahibi yalnız gereken disclosure'ları verir. + KB-JWT.

KB-JWT gövdesi:

json
{
  "nonce": "n-0S6_WzA2Mj",
  "aud": "x509_hash:Uvo3HtuIxuhC92rShpgqcT3YXwrqRxWEviRiA0OZszk",
  "iat": 1789003600,
  "sd_hash": "Vx2mNqL8pRt4KzYwBhSaEc7JuFiGoNdXvCyTrMkZqPw"
}

aud client identifier'ın tamamıdır (prefix dahil). Bu, sunumu o doğrulayıcıya bağlar; başkasına yeniden oynatılamaz.

5.2 vp_token ​

json
{
  "vp_token": {
    "diploma": ["eyJhbGciOiJFUzI1NiIsInR5cCI6ImRjK3NkLWp3dCJ9...~D1~D2~...~<KB-JWT>"]
  },
  "state": "af0ifjsldkj"
}

Anahtarlar DCQL'deki id değerleridir; değerler dizidir (bir sorgu birden çok belge eşleştirebilir).

mso_mdoc sorgusunda değer base64url DeviceResponse'tur (ISO 18013-5 §8.3.2.1.2.2): documents[0] = { docType, issuerSigned (seçici açıklanmış), deviceSigned.deviceAuth.deviceSignature }. Cihaz imzası ayrık yüklü COSE_Sign1'dir (payload nil) ve DeviceAuthenticationBytes = #6.24(bstr .cbor ["DeviceAuthentication", SessionTranscript, docType, DeviceNameSpacesBytes]) üzerindedir. SessionTranscript OpenID4VP 1.0 Ek B.2.6.1'dir (2026-09-29): [null, null, ["OpenID4VPHandover", sha256(cbor([client_id, nonce, jwkThumbprint, response_uri]))]] — jwkThumbprint yanıtın şifrelendiği doğrulayıcı anahtarının RFC 7638 SHA-256 parmak izidir (PV11). İstek nesnesi client_metadata.vp_formats_supported içinde mso_mdoc (issuerauth_alg_values / deviceauth_alg_values: [-7]) bildirir.

5.3 Şifreleme ​

direct_post.jwt: yukarıdaki nesne, client_metadata.jwks'teki alıcı anahtarıyla JWE olarak şifrelenir.

ParametreTamga
algECDH-ES
encA128GCM ya da A256GCM (HAIPYüksek güvenceli kullanım için OpenID4VC seçeneklerini sabitleyen profil; EUDI Wallet'ta da kullanılır. §5) — doğrulayıcı ikisini de encrypted_response_enc_values_supported içinde ilan eder ve kabul eder; cüzdan ilan edilenler arasından A256GCM'i seçer, ilan yoksa OpenID4VP varsayılanı A128GCM
Alıcı anahtarıİstekteki jwks'ten, use: "enc"

5.4 Yanıt ucunun cevabı (2026-10-27) ​

Doğrulayıcı response_uri'ye gelen geçerli yanıta 200 ve gövdede yalnız redirect_uri döner (OpenID4VP 1.0 §8.2; HAIPYüksek güvenceli kullanım için OpenID4VC seçeneklerini sabitleyen profil; EUDI Wallet'ta da kullanılır. §5.1 bunu ister). Başka anahtar eklenmez. Tamga Verify kabulde yüz yüze kontrol görünümünün anahtarını (ADR-0012 C) bu adresin içine koyar: /p/{id}?st=<durum jetonu>&show=<anahtar>. Anahtar sonuçtan sonra 5 dakika geçerlidir; sonra aynı adres olağan durum sayfasını gösterir. Adres yalnız şifreli yanıtı gönderen cüzdana gider; cüzdan "Kontrol ettir"de onu QR olarak gösterir. Tek istisna geçiş kartı veren politikalardır (ADR-0012 B): kabulde pass_grant ve pass da döner (Tamga uzantısı).


6. Aşırı Talep Denetimi ​

SPEC-BC-0001 §6'nın protokol karşılığı; §2.3'teki çözümlemeye dayanır.

6.1 Üç durum ​

DurumCüzdan davranışı
Doğrulayıcı kayıtlı, tüm claim'ler scope içindeNormal onay ekranı
Doğrulayıcı kayıtlı, bazı claim'ler scope dışındaAşırı talep uyarısı — scope dışı alanlar ayrıca işaretlenir; kullanıcı yine de onaylayabilir
Doğrulayıcı kayıtsız"Bu doğrulayıcı Tamga'da kayıtlı değil" uyarısı; sunum engellenmez ama belirgin uyarı

Değişiklik notu 2026-11-04 — mdoc kapsamı. mdoc kaydında kapsam ad alanı + öğe çiftiyle karşılaştırılır: kayıt sertifikası [ad alanı, öğe] iznini verdiyse başka ad alanındaki aynı adlı öğe kapsam dışıdır; ad alanı taşımayan tek elemanlı yol ([öğe]) mdoc kaydında izin vermez. SD-JWT VC kaydında yol [ad] olarak kalır.

6.2 Neden engellenmiyor ​

Cüzdan, kullanıcının aracıdır, bekçisi değil. Bir kullanıcı bilinçli olarak kayıtsız bir doğrulayıcıya belge sunmak isteyebilir — bir araştırmacıya, bir yabancı kuruma, bir teste.

Engellemek yerine görünür kılmak doğru tasarımdır. Ama görünürlük gerçek olmalıdır: uyarı, onay düğmesinin yanında küçük gri bir metin değil, akışı kesen bir ekran olmalıdır.

6.3 Kayıt ​

Cüzdan her sunumu yerel olarak kaydeder: ne zaman, hangi doğrulayıcı, hangi alanlar, aşırı talep var mıydı.

Bu kayıt cihazda kalır. Hiçbir sunucuya gönderilmez — gönderilse, tam da korumaya çalıştığımız davranış profilini merkezîleştirmiş oluruz.

Kullanıcı bu kaydı görebilmeli ve silebilmelidir.


7. Digital Credentials API (Tarayıcı) ​

Tarayıcı içi akışlar için OpenID4VP, W3C Digital Credentials API üzerinden taşınır. response_mode: dc_api.jwt.

7.1 Fark: origin bağlaması ​

DC API akışında sunumun hedefi, origin: ile öneklenmiş tarayıcı origin değeridir:

aud: origin:https://ik.ornek-holding.com

Bu değeri tarayıcı sağlar, doğrulayıcı değil. Dolayısıyla phishing'e karşı güçlü bir bağdır: sahte bir site kendi origin'inden başkasını iddia edemez.

Değişmez PV4: Cüzdan, origin prefix'ini istek içinde client identifier olarak kabul etmez; yalnızca tarayıcının verdiği origin'i aud bağlamasında kullanır.

Doğrulayıcı tarafı (PV7, 2026-11-04): Bu yolda SD-JWT VC sunumunun KB-JWT aud'u imzalı istekte de origin: + sayfa kökenidir (OpenID4VP 1.0 Ek A.4), client identifier değil. verifyPresentation origin verilip aud verilmezse bu değeri kendisi türetir; aud verilmiş ve farklıysa sunumu açık bir iletiyle A1'de reddeder (yanlış yapılandırma A6'da anlamsız bir "aud uyuşmazlığı" olarak görünmez).

7.2 Zincir kaydıyla ilişki ​

DC API akışında x509_hash yoksa aşırı talep denetimi (§6) yapılamaz. Bu yüzden Tamga profili, DC API akışında da imzalı istek nesnesini önerir — origin bağlaması phishing'i, x509_hash yetki denetimini çözer; ikisi farklı problemlerdir.

7.3 Faz kararı ​

AkışDurum (2026-10)
direct_post.jwt (QR / derin bağlantı)Yürürlükte
dc_api.jwt (tarayıcı, OpenID4VP 1.0 Ek A)Uygulandı — doğrulayıcı istek nesnesi ve sayfa kiti (@tamga-network/verifier/web), cüzdan tarafı (@tamga-network/wallet-core); tarayıcı ve işletim sistemi desteğine bağlıdır. Sunum başına iki istek nesnesi (0.6.0): DC API'ninki (dc_api.jwt + expected_origins) ve QR / bağlantı için request_uri'deki cihazlar arası nesne (direct_post.jwt + response_uri). Her birinin şifreleme anahtarı ayrıdır (kid enc-dc-<id> / enc-<id>.<dal>); yanıtı açan anahtar yolu belirler, mdoc SessionTranscript'i o yolun el sıkışmasıyla (köken ya da response_uri) denetlenir. request_uri'nin her çekimi kendi nonce ve state'iyle ayrı bir daldır (ADR-0067); tek kullanım bütün yollar ve dallar için ortaktır: ilk geçerli yanıt sunumu tamamlar, öteki yol reddedilir (PV10). Kullanılabilir DC API isteği olmayan tarayıcı (ör. Safari + yalnız SD-JWT politikası) yalnız çalışan QR / bağlantıyı gösterir
ISO 18013-5 yakın alan (Bluetooth), mdocKodu hazır (@tamga-network/mdoc, @tamga-network/wallet-core); gerçek cihazlarla birlikte çalışma denemesi sürüyor. NFC bu aşamada yok
ISO/IEC 18013-7 Ek C (org-iso-mdoc, tarayıcı), mdocDoğrulayıcıda uygulandı (0.6.0; §7.4) — Safari / iOS 26 tarayıcısında mdoc'un tek yolu. Cüzdan tarafı (işletim sistemi kayıt modülü) sonraki cihaz turunda

7.4 ISO/IEC 18013-7 Ek C (org-iso-mdoc) ​

OpenID4VP'yi DC API üzerinden taşımayan tarayıcılar (Safari / iOS 26) mdoc'u ISO/IEC 18013-7 Ek C ile ister. Doğrulayıcı aynı sunum için ikinci bir DC API isteği verir (politika tek mso_mdoc belgesi istiyorsa):

  • İstek: { protocol: "org-iso-mdoc", data: { deviceRequest, encryptionInfo } } — ikisi de base64url CBOR. DeviceRequest ISO 18013-5 biçimindedir (saklama niyeti false); istek doğrulayıcının erişim sertifikasıyla okuyucu imzası (readerAuth) taşıyabilir. EncryptionInfo = ["dcapi", {"nonce": bstr (≥ 16 bayt), "recipientPublicKey": COSE_Key}].
  • Oturum dökümü: SessionTranscript = [null, null, ["dcapi", SHA-256(CBOR([Base64EncryptionInfo, köken]))]] — köken, isteği yapan sayfanın kökenidir (tarayıcı verir). Cihaz imzası bu dökümle kurulur: yanıt başka bir istekte ya da başka bir sitede kullanılamaz.
  • Yanıt: credential.data.response = base64url(["dcapi", {"enc": bstr, "cipherText": bstr}]) — HPKE (RFC 9180) temel kip, DHKEM(P-256, HKDF-SHA256) / HKDF-SHA256 / AES-128-GCM, info = döküm baytları, aad boş; açık metin DeviceResponse.
  • Akış (barındırılan doğrulayıcı): POST /presentations (dc_api_origin ile) dc_api_requests (OpenID4VP + Ek C) ve dc_mdoc_response_uri döndürür; sayfa yanıtı bu adrese iletir (POST /vp/dc-mdoc/{id}, form alanı response). Açılamayan yanıt sunumu tüketmez. Cüzdanın reddi (belgesiz DeviceResponse, durum kodu sıfır değil) sunumu REJECTED yapar; bu yanıtın redirect_uri'si yalın sonuç sayfasıdır (/p/{id}) — durum jetonu ya da kontrol görünümü anahtarı taşımaz (ADR-0067 RQ3; sayfa jetonu zaten tutar). Sayfa kiti protokolü tarayıcıya göre seçer (Apple WebKit'e yalnız org-iso-mdoc) ve yanıtı yanıtın protokolüne göre doğru uca iletir. Masaüstünde DC API varsa varsayılan yol odur; QR yedek olarak yanında kalır (ETSI TS 119 472-2 SUPPORT-03).
  • Kod: @tamga-network/mdoc (createAnnexCRequest, parseAnnexCRequest, sealAnnexCResponse, openAnnexCResponse, hpkeSeal / hpkeOpen), @tamga-network/verifier (createMdocDcApiRequest, openMdocDcApiResponse, verifyPresentation({ sessionTranscript })), @tamga-network/verifier/web (chooseDcApiRequests, dcResponseTarget).

7.5 Kayıt sertifikası: sertifikasız istek ve yakın alan (ADR-0026 K5; ADR-0056 K10) ​

  • Sertifikasız istek (ADR-0056 K10, 2026-10-19): checkRegistrationCerts sonucu valid: false, reason: "registration_missing" — cüzdan kişiye sormadan reddeder. 2026-10-13'teki "uyarı + Paylaşma, 2028-08-11'den sonra ret" geçişi kaldırıldı.
  • Onay (ADR-0056 K8): cüzdan çekirdeğinin respond'u yalnız checkRp'nin bu isteğe bağlı onayıyla (approval) çalışır; taklit, ACTIVE olmayan kayıt ya da doğrulanmamış aracı istekte onay çıkmaz.
  • Yakın alan: okuyucu kayıt sertifikasını CBOR biçiminde (rc-wrp+cwt, ETSI TS 119 475 §5.2.3) ItemsRequest'in requestInfo.euWrprc alanında gönderir (ISO/IEC 18013-5-REQ-04…07) ve isteği okuyucu sertifikasıyla imzalar (readerAuth). Cüzdan uzaktan akıştaki 1–4'ü uygular; 3'teki bağ readerAuth sertifikasındaki organizationIdentifier ile kurulur (checkProximityRegistration). Geçersiz sertifikada ve sertifikasız istekte kişiye sorulmadan ret. Kayıt sertifikası herkese açık olduğundan okuyucu sertifikasının kendisi de güvene bağlanmalıdır: zinciri imzalı listenin bir root_cas sertifikasına kadar doğrulanır ya da yaprağı o tarafın kaydındaki parmak izidir (readerTrust, zorunlu). Bağlanmayan okuyucu (ör. kurum kimliği kopyalanmış kendinden imzalı sertifika) untrusted_reader_certificate ile geçersizdir. Cüzdandan cüzdana akışta okuyucu sertifikası yoktur; bu denetim uygulanmaz ("kayıt yok"). Doğrulayıcının Ek C okuyucu imzası x5chain'de yaprak + ara sertifikaları taşır (kök hariç). Liste yayıncısı her kayıt sertifikasının CBOR biçimini de üretir (wrprc/…/*.cwt, dizinde cwt_path).

8. transaction_data ​

Bir sunumun belirli bir işleme bağlanmasını sağlar — "bu diplomayı gördüm" değil, "şu iş başvurusu için bu diplomayı gördüm".

Kullanım: kullanıcının onayladığı işlem metni, KB-JWT'ye karma olarak bağlanır. Böylece sunum, başka bir işlem için yeniden kullanılamaz.

Tamga'da: ilk aşamada kullanılmaz (eğitim senaryosunda işlem bağlaması gerekmiyor). Finans ve yetkilendirme senaryolarında (PM-AUTH-0001) gerekli olacak. Profil o zaman yazılacak.


9. Uçtan Uca — Ayşe'nin Başvurusu ​

Ayşe (cüzdan)                        İşveren (verifier)          İndeksleyici
     │                                      │                          │
     │◀── QR: authorization request ────────│                          │
     │                                      │                          │
     │  x5c zincirini doğrula               │                          │
     │  (SPEC-ID-0002, RootCARegistry)      │                          │
     │                                      │                          │
     │─ client_id → fingerprint ───────────────────────────────────────▶│
     │◀── RelyingParty kaydı + allowedScopes ──────────────────────────│
     │                                      │                          │
     │  DCQL claim'leri scope'a düşüyor mu? │                          │
     │  → evet, uyarı yok                   │                          │
     │                                      │                          │
     │  [onay ekranı: 8 alan gösterilir]    │                          │
     │  [Ayşe onaylar]                      │                          │
     │                                      │                          │
     │  8 disclosure seç, 10'unu çıkar      │                          │
     │  sd_hash hesapla                     │                          │
     │  KB-JWT imzala (aud = client_id)     │                          │
     │  vp_token'ı JWE ile şifrele          │                          │
     │                                      │                          │
     │─── POST response_uri ───────────────▶│                          │
     │                                      │                          │
     │                                      │ [SPEC-API-0001 doğrulama]│
     │                                      │─ 5 sorgu ───────────────▶│
     │                                      │◀── sonuç ────────────────│
     │                                      │ [status token ön çekimden]│
     │                                      │                          │
     │  [yerel kayda yaz — cihazda kalır]   │  ACCEPTED                │

İşverenin görmedikleri: grade (3.42), thesis_title, birth_date, credit_points, mode_of_study, grading_scheme, nqf_level, graduated_before, awarding_body_id, awarding_body_country.


10. Hata Yanıtları ​

KodNe zaman
invalid_requestİstek nesnesi imzasız veya bozuk
invalid_clientx5c zinciri doğrulanamadı
access_deniedKullanıcı reddetti
vp_formats_not_supporteddc+sd-jwt desteklenmiyor
invalid_request_uri_method—
wallet_unavailableDC API'de cüzdan yok

10.1 Cüzdanın hata yanıtı ve sunumun tüketilmesi (2026-10-24; çekim dalları ve yumuşak ret 2026-10-29, ADR-0067) ​

  • Her çekim bir dal. request_uri'nin her çekimi (GET ya da POST) kendi state'i, nonce'u ve şifreleme anahtarı olan yeni bir istek nesnesi verir (§3). OpenID4VP 1.0 hata yanıtını kimlik doğrulamaz (§8.2, §8.3.1); onu sunuma bağlayan yalnız state'tir. state dal başına ve gizli olduğundan, QR'ı görüp istek nesnesini kendisi çeken biri yalnız kendi dalının state'ini öğrenir.
  • Ret response_uri'ye gider ve yalnız kendi dalını kapatır. Kişi reddettiğinde cüzdan, response_uri biliyorsa (cihazlar arası akış) yanıt adresine OpenID4VP 1.0 §8.4 hata yanıtını gönderir: yalnız error=access_denied ve state (kişisel veri yok; error_description yok — PV5). Şifresiz form ya da şifreli JWE (§8.3.1) aynı işlenir. Ret yalnız state'inin ait olduğu dalı kapatır; sunum bütünüyle yalnız tek çekimi varsa ve o dal kapandıysa REJECTED olur (neden saklanmaz). Birden çok çekim varsa sunum süresi bitene dek açık kalır ve ilk geçerli sunum kazanır; kapanmış dala gelen sunum kabul edilmez. Yanıt ucu rete 200 döner (§8.2); retin redirect_uri'si durum jetonu, kontrol görünümü anahtarı ya da yetki kodu taşımaz. Tarayıcı (DC API) akışında yanıt adresi yoktur; ret DC API'nin kendi hata yoluyla sayfaya döner ve DC API nesnesinin state'iyle gelen ret kabul edilmez. Referans: @tamga-network/wallet-core declineRequest; doğrulayıcı tarafı @tamga-network/verifier createRequestBranch, openPresentationResponse.
  • Sunum yalnız sahiplik kanıtı geçince tüketilir. Doğrulayıcı bir şifreli yanıtı ancak KB-JWT / cihaz imzası (A6; ZK'da Z1) geçtikten sonra sunumu tamamlayan yanıt sayar — B–E sonucu ne olursa olsun (iptal, kapsam aşımı). Öncesinde başarısız olan yanıt sunumu kapatmaz. Hiçbir dalın anahtarıyla çözülemeyen yanıt (bozuk gövde, dalsız ya da bilinmeyen kid) sunuma dokunmaz ve deneme sayılmaz; çözülmüş ama başarısız yanıt (state uyuşmazlığı, boş vp_token, A1–A6 reddi) 400 invalid_request alır ve kendi dalının denemesidir: dal başına 5 denemede yalnız o dal kapanır (tek dallı sunumda sunum REJECTED; DC API yolunda sınır sunum başına). Dal sayısında sabit sınır yok: yumuşak sınırda (10) hiç yanıt almamış ve yaşlı (≥ 120 sn) en eski dal, sert tavanda (32) yaşa bakılmadan atılır; yanıtı işlenen dal atılmaz; ortak dal bütçesi bütün sunumları kapsar; çekim hız sınırı istemci adresi başına (ADR-0067 RQ5, Değişiklik notu 2026-10-29). Tek kullanım kilidi yanıt çözülmeden önce alınır ve çözmeden sonra dal yeniden denetlenir. Bekleyen sunumun durumunda toplam deneme sayısı ve son başarısızlığın adımı görünür (attempts, last_attempt); değer yok, dal bilgisi yok.
  • Değişiklik notu 2026-11-04 — eşzamanlı yanıtlar. Tek kullanım kilidi dal başınadır (önceden sunum geneliydi): bir dalın yanıtı işlenirken aynı dala gelen ikinci yanıt ya da ret 400 invalid_request alır ve dal atılmaz; başka dalın yanıtı işlenebilir (QR'ı görenin kendi dalına gönderdiği yavaş yanıt gerçek cüzdanın yanıtını engellemez). Kabul atomiktir: eşzamanlı iki geçerli yanıttan yalnız ilki sunumu tamamlar (BranchSet.tryConsume(); ikincisi 400 alır). Sunumu bütünüyle kapatacak bir ret (tek çekim) ya da deneme sınırı, başka bir yanıt işlenirken sunumu REJECTED yapmaz — işlenen yanıt varken ret 400 alır, deneme sınırı yalnız o dalı kapatır (PV10, tek yönlü durum). Sunum tamamlanmışken BranchSet.consume() çağrısı hata verir (PresentationAlreadyConsumedError): denetim ile tüketim arasında await olan eski kalıp ikinci yanıtı sessizce kabul edemez.
  • Kalan risk. QR'ı gerçek cüzdandan önce çekip hemen reddeden biri tek dallı sunumu kapatabilir — QR'ı görenin kendi belgesiyle yanıt verebilmesi gibi cihazlar arası akışın bilinen sınırı (OpenID4VP 1.0 §14); RP yeni sunum açar. Kurumun belge verme servisindeki satır içi kimlik sunumu (SPEC-PROTO-0001 §11.2) aynı kuralı uygular; çok dallı sunumda ret boş gövdeyle 200 alır, tek dallıda cüzdana access_denied yönlendirmesi döner.

Değişmez PV5: Kullanıcı reddettiğinde access_denied döner ve sebep belirtilmez. "Kullanıcının bu belgesi yok" ile "kullanıcı vermek istemedi" arasındaki fark doğrulayıcıya sızmamalıdır — sızarsa, doğrulayıcı kullanıcının hangi belgelere sahip olduğunu sorgu yaparak haritalayabilir.


11. Değişmezler ​

#Değişmez
PV1presentation_definition (PE) reddedilir; yalnızca DCQL.
PV2Cüzdan, client identifier'ı zincir kaydına çözmeyi dener (§2.3).
PV3Şifresiz yanıt modu kullanılmaz.
PV4origin prefix'i istek içinde client identifier olarak kabul edilmez.
PV5Ret sebebi doğrulayıcıya sızmaz.
PV6İstek nesnesi imzalı olmalıdır; redirect_uri prefix'i reddedilir.
PV7KB-JWT aud değeri client identifier'ın tamamıdır (prefix dahil); Digital Credentials API yolunda imzalı istekte de origin: + sayfa kökenidir (OpenID4VP 1.0 Ek A.4).
PV8Sunum kaydı cihazda kalır; sunucuya gönderilmez.
PV9Bir istekte en fazla 3 belge, 2 credential_sets.
PV10nonce tek kullanımlıktır; doğrulayıcı tekrar kabul etmez.
PV11mso_mdoc sunumunda cihaz imzası, client identifier'ın tamamını (prefix dahil), nonce'u, response_uri'yi ve yanıtın şifrelendiği anahtarın parmak izini bağlayan SessionTranscript (OpenID4VPHandover) üzerindedir; başka bir isteğe taşınan DeviceResponse A6'da reddedilir.
PV12Cüzdan, istenen alanlardan birini taşımayan belgeyi göndermez (claim_sets yoksa bütün alanlar, varsa seçilen kombinasyonun bütün alanları belgede olmalıdır); isteğe bağlı alan claim_sets ile istenir.
PV13Cüzdan imzalı istek nesnesini zamanla ve hedefle denetler: exp zorunludur ve geçmiş olamaz, iat 60 sn'den fazla ileri tarihli olamaz (saat kayması toleransı 60 sn), aud verilmişse https://self-issued.me/v2 olmalıdır; aksi hâlde istek reddedilir. dc+sd-jwt sorgusu türü meta.vct_values ile belirtmelidir (türsüz sorgu reddedilir).
PV14Aracı doğrulayıcı (ADR-0017 K7) bir RP adına ancak ilişki iki kayıtta da yazılıysa istek gönderebilir: asıl RP aracıyı uses_intermediaries'te, aracı asıl RP'yi served_relying_parties'te listeler; tek taraflı beyanda cüzdan isteği reddeder.
PV15request_uri'nin her çekimi taze state (≥ 128 bit, gizli), taze nonce ve taze efemer şifreleme anahtarıyla ayrı bir çekim dalıdır; cüzdanın hata yanıtı yalnız kendi dalını kapatır ve sunum ancak tek çekimi varsa REJECTED olur (ADR-0067 RQ1–RQ6).

Güvenlik ve Mahremiyet Notları ​

Sorgu yapısı bir bilgi sızıntısıdır. Bir doğrulayıcı, farklı sorgular göndererek kullanıcının hangi belgelere sahip olduğunu haritalayabilir. PV5 bunu kısmen kapatır ama tamamen değil — cüzdan, aynı doğrulayıcıdan gelen tekrarlayan farklı sorguları kullanıcıya bildirmelidir.

nonce tekrar oynatma. PV10 atlanırsa, kaydedilmiş bir sunum yeniden gönderilebilir. aud ikinci savunma hattıdır.

Disclosure seti tutarlılığı. SPEC-SCHEMA-0002 Güvenlik Notları: cüzdan aynı doğrulayıcıya tekrar sunumlarda tutarlı bir disclosure seti kullanmalıdır; değişen set, gizlenen alanlar hakkında bilgi verir.

QR ele geçirme. İmzalı istek nesnesi ve x5c zinciri sayesinde sahte bir doğrulayıcı kendini kayıtlı bir doğrulayıcı gibi gösteremez — sertifikanın özel anahtarına ihtiyaç duyar.


Açık Konular ​

  1. Aşırı talep uyarısının sertliği — KAPANDI (SPEC-WALLET-0001 §5.2, WL8): üç seviye, üç görsel ağırlık. Scope aşımında ayrı blok + 3 sn gecikmeli düğme; kayıtsız doğrulayıcıda akışı kesen ekran. Uyarı yorgunluğu önlemi: normal akışta hiç uyarı yok. Görsel tasarım kullanıcı testi bekliyor.
  2. credential_sets sınırı (PV9: 3/2) tahminîdir; kullanıcı testiyle kalibre edilmeli.
  3. SPEC-BC-0001 §14.3 devam ediyor: RP scope'ları schemaId kümesine mi bağlanmalı? §2.3'teki çözümleme bunu artık teknik olarak mümkün kılıyor — ama her yeni şemada her RP'nin güncellenmesi sorunu duruyor.
  4. ARCH-0005 §4.2 M3: asgari SDK sürümünün RP kaydına bağlanması. Bu doküman yazılırken yeniden değerlendirildi; hâlâ ertelendi — sürüm yönetimini kayıt defterine bağlamak yeni bir bağlaşım yaratıyor ve checks_skipped mekanizması (M1) pratikte yeterli görünüyor.
  5. DC API akışında imzalı istek nesnesi zorunlu mu olsun? §7.2 öneriyor; zorunlu kılmak bazı tarayıcı entegrasyonlarını zorlaştırabilir.

İlgili Dokümanlar ​

SPEC-PROTO-0001 · SPEC-CRED-0002 · SPEC-CRED-0003 · SPEC-SCHEMA-0001 · SPEC-SCHEMA-0002 · SPEC-BC-0001 · SPEC-ID-0002 · SPEC-API-0001 · ARCH-0003 · ARCH-0005 · PM-AUTH-0001 · PM-GOV-0001


Durum ​

Yürürlükte — sürüm 1.0.0 (2026-10-02).

Sürüm notu (2026-11-15; proje yönetimi onayıyla, AB uyum turu 2026-11-15). §3'e request_uri_method satırı eklendi: cüzdan çekirdeği OpenID4VP 1.0 §5.10 POST çekimini ve wallet_nonce denetimini destekler (fetchRequestObjectFor, verifyRequestObject walletNonce); referans doğrulayıcının bağlantısı request_uri_method=post taşır. GET yolu değişmedi.