Kısaca

Rulebook'lar AB Attestation Rulebook şablonuna taşınırken (FW-RB-0001 §11) ve iki politika belgesi yazılırken (FW-POL-0001, FW-POL-0002) dokuz konu "karar bekliyor" diye bırakıldı. Proje yönetimi 2026-10-12'de dokuzu için de önerileri kabul etti. Bu karar beşini ağın kuralı yapar (K1–K5), üçünü gerekçesiyle kayda geçirir (K6–K8), birini ertelenmiş karar olarak tetikleyicisiyle yazar (K9).

Bağlam

#	Konu	AB kaynağı	Bugün
1	Nitelikli olmayan EAA göstergesi	Şablon eaa:eu:non-qualified önerir (ARB_12); ETSI TS 119 472-1 EAA-5.2.2.1-01 nitelikli olmayan EAA'da category olmamasını ister	Tamga ETSI'yi izliyor
2	Güven çapasının konumu belgede (Ek V h)	ARB_21	Konum belge verenin sertifika zinciri ve güven listeleri
3	Cüzdan birimi iptalinde kurum belgeleri	WURevocation_18 (PID sağlayıcısına zorunlu), WURevocation_19 (öbürlerine isteğe bağlı)	Yalnız kimlik servisi zincirleme iptal ediyor
4	Belge verenin ek iptal koşulları	VCR_05	Ağın ortak iptal politikası var; kurumun ek koşulları için yer yok
5	WIA/KA politikasının ETSI TS 119 471 madde 6–7 ile hizalanması	WURevocation_03	Satır satır karşılaştırılmadı
6	Kaybolan ya da çalınan telefondan iptal	WIAM_06 (sağlayıcıda kullanıcı hesabı), WURevocation_10	ADR-0025 K4: "kullanıcı hesabı gerektirir; sonraki adım"
7	İptalin kişiye cüzdan dışından bildirilmesi	WURevocation_14, WURevocation_16	Ağ kuralı yok
8	Etkinleştirmede cihaz kanıtı	WIAM_04, WIAM_08	Cüzdan sağlayıcısının kararı
9	Diplomada I3 akreditasyonu	—	"Pilottan sonra"

Tamga'da hesap yoktur ve kişisel veri en az tutulur (ADR-0025 WIA2). Ağ cüzdan işletmez, cüzdanları güven listesindeki kayıtlarıyla tanır (ADR-0042); bu yüzden cüzdanlarla ilgili kurallar her cüzdan sağlayıcısının sağlaması gereken sonuçlar olarak yazılır, yöntem sağlayıcınındır.

Karar

K1 — Cüzdan birimi iptali kurum belgelerini iptal etmez

• Cüzdan sağlayıcısı bir cüzdan birimini iptal ettiğinde kurumların verdiği belgeler iptal edilmez. ARF bunu belge verenlere isteğe bağlı bırakır (WURevocation_19); Tamga ağında kural olarak kullanılmaz. Bu nedenle kurum belgelerinin süresini WIA ve KA iptal bakım süresine bağlayan şart (ISSU_12d) uygulanmaz.
• Kimlik servisi (Tamga'nın PID karşılığı belge vereni) değişmeden, birimi en geç 24 saat içinde denetler ve o birimdeki kendi belgelerini iptal eder (WURevocation_18). Zincirleme iptal yapan belge veren, belgenin süresini verilirken sunulan WIA ve KA'nın iptal bakım süresiyle sınırlar ve istediği asgari bakım süresini tanıtım bilgisinde ilan eder (ISSU_12c, WUA_32; AB TS3 preferred_client_status_period, preferred_key_storage_status_period). Paketler bunu 0.5.0'da sağlar; kimlik servisinde sınır, cüzdan sağlayıcıları ilan edilen süreyi karşılayan WIA ve KA verince açılır (bugünkü 60 günlük bakım süresiyle 2 yıllık kimlik belgesi 60 güne inerdi).
• Neden yeterli: her kopya cihazdaki bir belge sahibi anahtarına bağlıdır (cnf); anahtar cihazın güvenli donanımında üretilir, dışa aktarılamaz (RB-WP-01) ve her gösterim o anahtarla imza ve PIN ya da biyometri ister (RB-WP-03). Belge başka bir cihazdan gösterilemez. Birim iptal edilince:
  1. hiçbir belge veren o cüzdana yeni belge ya da yenileme vermez (ADR-0025 WIA4; ADR-0023 yenileme geçerli WIA ister);
  2. iptali gören cüzdan belgelerini ve anahtarlarını siler (Tamga Wallet'ta kural, cüzdanın kendi kararı);
  3. kimlik servisinin belgesi iptal olur; kimliğe dayanan akışlar durur;
  4. kurum belgeleri süresi dolunca biter (öğrenci belgesi en çok 90 gün).
• Kalan risk: telefonu ve kilit açma bilgisini birlikte ele geçiren biri, telefon ağa bağlanmadıkça süresi dolmamış bir kurum belgesini gösterebilir. Kişi bunun için kurumdan iptal isteyebilir (FW-POL-0001 §4). Zincirleme iptal bu riski kapatmazdı: telefon ağa bağlanmıyorsa cüzdan da silinmez, kurumun iptal listesi ise zaten bu yolla kullanılabilir.

K2 — Kurumun ek iptal koşulları: revocation_policy_uri

• Kurum, ağın ortak iptal politikasına (FW-POL-0001) ek koşullarını kendi sayfasında yayımlayabilir (MAY). Bağlantı güven listesindeki kurum kaydında isteğe bağlı revocation_policy_uri alanında durur (kayıt verisi, ADR-0024; info_uri, privacy_policy_uri ile aynı biçim).
• Sayfa ortak politikayı daraltamaz: ortak koşullar her kurumda geçerlidir; kurum yalnız ekler (ör. "disiplin cezasıyla öğrencilik askıya alınırsa belge iptal edilir").
• Bağlantı kurumun kayıt başvurusunda verilir (liste yayıncısının kayıt aracı, https adresi); cüzdan kurum sayfasında gösterir.
• Ad: ARF VCR_05 bu belgeye "policy" der ("a policy specifying under which conditions … it issued will be revoked"); ad, AB kayıt verisindeki *_policy_uri alanlarının biçimini izler. revocation_conditions_uri önerildi; AB metniyle aynı terimi kullanmak için revocation_policy_uri seçildi.

K3 — Kaybolan ya da çalınan telefondan iptal: hesap olmadan

• Her cüzdan sağlayıcısı, kişinin telefonu elinde olmadan cüzdan birimini iptal edebileceği bir yol MUST sunar (WURevocation_10, WIAM_06).
• Bu yol kullanıcı hesabı gerektirmez. Kabul edilen yöntem: birim etkinleştirilirken telefonda üretilen ve kişiye bir kez gösterilen bir iptal sırrı; sağlayıcı yalnız yavaş özetini birim kaydında tutar; kişi sırrı sağlayıcının web sayfasına yazar, birim ve bütün WIA girişleri iptal olur. Sayfa kişisel veri istemez ve göstermez. Tamga Wallet bunu kapatma kodu ve "Telefonumu kaybettim" sayfasıyla yapar (cüzdanın WA-ADR-0002 kararı).
• ARF'den sapma: WIAM_06'nın öngördüğü kullanıcı hesabı yerine kurulumda kaydedilen sır. "Kişinin açık isteği" ve "etkinleştirmede kayıt" şartları karşılanır; sertifikasyon aşamasında bu eşdeğerlik ayrıca savunulur.
• Bu karar ADR-0025 K4'teki "kayıp veya çalıntı cihazdan iptal kullanıcı hesabı gerektirir; sonraki adıma bırakılır" maddesinin yerini alır.

K4 — İptalin cüzdan dışından öğrenilmesi

• Her cüzdan sağlayıcısı, kişinin cüzdan biriminin iptal edildiğini cüzdan dışından öğrenebileceği en az bir yol MUST sunar (WURevocation_16). Sağlayıcı birimi kendi kararıyla iptal ettiyse yol iptalin nedenini, neyin çalışmaya devam ettiğini ve kişinin ne yapabileceğini en geç 24 saat içinde gösterir (WURevocation_14).
• Yöntem sağlayıcınındır; yol kişisel veri toplamayı zorunlu kılmaz. Tamga Wallet bunu herkese açık güvenlik duyuruları ve kapatma koduyla açılan, veri tutmayan bir "cüzdanımın durumu" sayfasıyla yapar (cüzdanın WA-ADR-0008 kararı).

K5 — Cihaz kanıtı yalnız en yüksek cüzdan seviyesinde zorunlu

• Cüzdan seviyeleri Trust Framework'teki üç seviyedir: W1 yazılım anahtarı (belge verilmez, RB-WP-01), W2 cihazın güvenli bölgesi, W3 sertifikalı güvenli donanım.
• W3: cüzdan sağlayıcısı birimi etkinleştirirken ve W3 beyan eden her KA'dan önce platformun cihaz kanıtını (Apple App Attest, Android anahtar kanıtı, Play Integrity) MUST doğrulamak; doğrulanmamış cihaza W3 KA verilmez (ADR-0025 WIA3 "seviye gerçeği söyler").
• W2: cihaz kanıtı isteğe bağlıdır (MAY); cüzdan sağlayıcısının kararıdır. Tamga Wallet canlıda yalnız donanım kanıtı doğrulanmış cihaza WIA verir (cüzdanın WA-ADR-0005 kararı); bu, ağın asgarisinin üstüdür.

K6 — Nitelikli olmayan EAA göstergesi yazılmaz (ARB_12)

AB şablonu nitelikli olmayan EAA için category alanında eaa:eu:non-qualified değerini önerir. ETSI TS 119 472-1 V1.2.1, EAA-5.2.2.1-01 ise AB'de kayıtlı, nitelikli ya da kamu olmayan belge verenin SD-JWT VC EAA'sında category claim'inin olmamasını ister. Tamga ETSI'yi izler: nitelikli olmayan belgede category yazılmaz; göstergesi bu yokluktur. Nitelikli ya da kamu sınıfında category Tamga değerleriyle yazılır (RB-AP-14, ADR-0022). Şablonun değeri kullanılmaz.

K7 — Belgeye güven çapası konum alanı eklenmez (ARB_21)

Belgede ayrı bir güven çapası konumu alanı olmaz; güven çapalarının tek kaynağı güven listeleridir (SPEC-TRUST-0001). Gerekçe:

• Güven belgeden gelmez. Belgenin içindeki bir konum belge verenin kendi beyanıdır; sahte bir belge veren sahte bir konum yazabilir. Doğrulayıcı güven çapasını yalnız kendi seçtiği, imzası sabitlenmiş listeden almalıdır (ARB_26; ETSI TS 119 472-2 trusted_authorities); belgedeki konuma uymak bir aldatma yolu açar.
• Ek V h zaten karşılanır. Belge verenin sertifika zinciri x5c başlığındadır; zincirin kökü ve belge verenin kaydı listededir. Konum "belge verenin sertifikası + güven listesi" olarak rulebook'ta yazılıdır.
• Tek kaynak tutarlılığı. Çapa değişince (anahtar yenileme, askı) belgeler değişmez; liste değişir. Belgedeki bir konum eskiyebilir, liste eskimez.
• Veri azaltma. Her belgeye eklenen sabit bir alan bilgi taşımaz ama boyut ve bağlanabilirlik ekler.

K8 — WIA/KA politikası ETSI TS 119 471 madde 6–7 ile hizalanır (WURevocation_03)

Cüzdan Kanıtı Politikası (FW-POL-0002) TS 119 471 V1.1.1'in 6. ve 7. maddeleriyle satır satır karşılaştırılır; karşılığı olmayan maddeler politikaya cüzdan sağlayıcısının yükümlülüğü olarak eklenir (uygulama bildirgesi, şartlar ve koşullar, bilgi güvenliği politikası, bağımsızlık, çok etkenli kimlik doğrulama, anahtar töreni ve donanım güvenlik modülü, kayıtlar, yedek, kriz, sonlandırma, mahremiyet, tedarik zinciri). Uygulama Tüzüğü (AB) 2025/1569'un TS 119 471'e getirdiği değişiklikler ayrıca okunur.

K9 — Diplomada I3: pilottan sonra karar (ertelenmiş karar)

Diploma türünde I3 (akredite) belge vereni zorunlu kılmak bugün kararlaştırılmaz; asgari I2, I3 önerilir (SHOULD) olarak kalır. Tetikleyici (hangisi önce gelirse): (a) eğitim pilotunun sonuç raporu, (b) pilot ortağı dışındaki ilk kurumun diploma vermek için başvurusu, (c) bir devletin eğitim makamının ağa katılması. Tetikleyici gerçekleşince konu proje yönetimine getirilir.

Değerlendirilen seçenekler

Konu	Seçenek	Sonuç	Neden
3	Kurum belgelerinde zincirleme iptal ağ kuralı	ret	Kurumun birimi bilmesi için her belge kaydına WIA iptal girişi yazılması gerekir (bir tanımlayıcı); belge süresi WIA bakım süresiyle sınırlanır (ISSU_12d); güvenlik kazancı küçük (K1)
4	Ayrı alan yok, info_uri sayfasında anlatılsın	ret	Kişi koşulları bulamaz; cüzdan ayrı gösteremez
6	Sağlayıcıda kullanıcı hesabı (WIAM_06 birebir)	ret	"Hesap yok" ilkesi; kişisel veri
7	Push ya da SMS ile bildirim	ret (ağ kuralı olarak)	Push cüzdandan bağımsız değil; SMS kayıp telefona gider ve kişisel veri ister
8	Her seviyede cihaz kanıtı zorunlu	ret	Cihaz kanıtı her platformda ve her cihazda yok; W2 cüzdanları dışarıda kalır
1	Şablonun eaa:eu:non-qualified değeri	ret	ETSI'nin bağlayıcı profiliyle çelişir
2	İsteğe bağlı trust_anchor alanı	ret	K7

Değişmezler

Kod	Kural
WR1	Cüzdan birimi iptali kurum belgelerini iptal etmez; kimlik servisi o birimdeki kendi belgelerini en geç 24 saat içinde iptal eder.
WR2	Kurumun revocation_policy_uri sayfası ağın ortak iptal politikasına yalnız koşul ekler; ortak koşulları daraltamaz.
WR3	Cüzdan sağlayıcısı telefon olmadan çalışan ve kullanıcı hesabı gerektirmeyen bir birim iptal yolu sunar.
WR4	Cüzdan sağlayıcısı, kişinin birimin iptal edildiğini cüzdan dışından öğrenebileceği en az bir yol sunar.
WR5	W3 seviyesi beyan eden KA yalnız platformun cihaz kanıtı doğrulanmış birime verilir.

ARF eşlemesi

Madde	Karşılık
ARB_12, ARB_25	K6
ARB_21	K7
WURevocation_18, WURevocation_19, ISSU_12c, ISSU_12d	K1 (ISSU_12d uygulanmaz)
VCR_05	K2 + FW-POL-0001
WURevocation_03	K8 + FW-POL-0002 §9
WURevocation_10, WIAM_06	K3 (WIAM_06 sapma olarak)
WURevocation_14, WURevocation_16	K4
WIAM_04, WIAM_08	K5

Sonuçlar

• Çerçeve: FW-RB-0001 RB-AP-27, RB-WP-15, RB-WP-16, RB-WP-17; FW-POL-0001 §3.2 ve §8; FW-POL-0002 §2, §5, §9 ve yeni ETSI TS 119 471 eşlemesi; FW-RB-0002, FW-RB-0003, FW-RB-0004, FW-RB-0005 §2.0 ve §7.2; Trust Framework §2.2.
• SPEC-TRUST-0001 §4: kurum kaydında revocation_policy_uri.
• @tamga-network/trust (kayıt şeması), liste yayıncısının kayıt aracı, wallet-core kurum dizini (revocationPolicyUri).
• ADR-0025 K4: kayıp/çalıntı maddesi bu karara yönlendirilir.
• Cüzdanlar: Tamga Wallet K3 ve K4'ü WA-ADR-0002 ve WA-ADR-0008 ile zaten karşılar; WA-ADR-0002 K4.2'deki "kurum belgeleri için ağda kural önerilir" maddesi bu kararla kapanır (kural yok).

Durum

Accepted — 2026-10-12. Proje yönetimi onayıyla. DECISIONS: D-CRED-8.