Kısaca

Kimlik servisinin belgeleri artık askıya alınamaz: ya geçerlidir ya iptal edilmiştir. Kurumlar askıyı yalnız türün şeması izin veriyorsa kullanır (örneğin diploma). Kimlik belgesinin mdoc kopyası iptal durumunu, aynı listenin CWT biçimindeki kopyasından okur. İlk AB uyum turunun (2026-10-13) önerisidir; proje yönetimi aynı gün kabul etti.

Bağlam

• Bugünkü kural. Bütün Tamga iptal listeleri bits = 2 ile yayımlanır (geçerli, iptal, askıda; SPEC-CRED-0003 §3.3, S2). Identity Rulebook kimlik belgesi için "geçerli, iptal, askıda" der (FW-RB-0003 §6.2); RB-AP-ID-11 "ana belge iptal ya da askıdaysa" ZK kopyası verilmez der. Kimlik servisinin kodu ise hiç askıya almaz, yalnız iptal eder. Kurum Konsolu her belge türünde askıya izin verir.
• AB kuralı. Uygulama Tüzüğü (AB) 2024/2979 Ek II (2026/1731 ile değişik) ETSI TS 119 472-1'i şu uyarlamayla bağlar: PID, nitelikli EAA ve kamu kurumu EAA'sında durum yalnız "iptal / iptal değil"dir, askı yoktur, iptal kalıcıdır. Kimlik belgemiz PID değildir (ADR-0022: nitelikli olmayan EAA), ama AB PID'inin adlarını ve kodlamasını kullanır (ADR-0045) ve devlet PID'i gelince onun yerini almaya en yakın türdür. Askının kimlikte bir karşılığı da yoktur: kimlik hakkında "inceleme süresince geçici olarak geçersiz" denecek bir durum yaşanmaz; şüphede belge iptal edilir ve kişi yeniden doğrulanır.
• mdoc durum atfı. Kimlik belgesinin mdoc kopyasının MSO'su bugün SD-JWT kopyasıyla aynı adrese, yani JWT biçimindeki listeye işaret eder. ISO/IEC 18013-5 ve AB tüzüğü mdoc için CBOR/COSE biçimini (CWT) bekler; mdoc okuyucusu bir JWT ayrıştırıcısı taşımak zorunda kalmamalıdır. SPEC-CRED-0003 §3.2 CWT'yi "devlet aşamasında değerlendirilir" diye bırakmıştı.

Karar

K1 — Kimlik servisinin türlerinde askı yok

• Kimlik servisinin verdiği ve iptal listesi kullanan her türde (kimlik belgesi urn:tamga:id:IdentityAttestation:1, sürücü belgesi bilgisi urn:tamga:id:DrivingLicenceAttestation:1, iletişim belgeleri urn:tamga:contact:EmailAddress:1 ve urn:tamga:contact:PhoneNumber:1) durum yalnız geçerli (0x00) ya da iptal (0x01)'dir. İptal kalıcıdır.
• Bu türlerin iptal listeleri bits = 1 ile yayımlanır. Listeler tür başına ayrı olduğundan (S9) bir listede askılı ve askısız türler karışmaz.
• Kimlik servisi belgeyi askıya almaz; şüphede iptal eder. ZK kopyası ana belge iptal edilmişse verilmez (RB-AP-ID-11'in "ya da askıdaysa" kısmı düşer).
• Askısı olmayan türün listesinde 0x00 ve 0x01 dışındaki her değer doğrulayıcı için RED'dir (bozuk liste); bits = 1 listesinde zaten başka değer yoktur.

K2 — Kurum türlerinde askı yalnız şema izin veriyorsa

• Şema meta verisinin tamga bloğuna isteğe bağlı suspension_allowed (boolean, varsayılan false) alanı eklenir (SPEC-SCHEMA-0001 §2.4).
• Askı (0x02) yalnız şeması suspension_allowed: true olan türlerin belgelerinde kullanılır. Eğitim türlerinden diploma (urn:tamga:edu:DiplomaCredential:1) bunu taşır: intihal ya da sahtecilik incelemesi sürerken belge askıya alınır. Diğer türler alanı taşımaz; belge veren bu türlerde askı MUST NOT kullanmak.
• Kurum listeleri bits = 2 kalır (askısı olmayan türde de; değer 0x02 yazılmaz). Böylece bir türe ileride askı izni verilirse listenin biçimi değişmez.
• Kurum Konsolu "Askıya al" işlemini yalnız suspension_allowed: true türlerde sunar. Kendi belge verme servisini işleten kurum da aynı kurala uyar (RB-AP).
• Kimlik servisinin türleri suspension_allowed taşımaz (K1).

K3 — mdoc durum atfı CWT gösterimine

• Belge veren, iptal listesi kullanan ve mdoc olarak da verilen her tür için aynı mantıksal listeyi iki gösterimle yayımlar: JWT (application/statuslist+jwt, bugünkü) ve CWT (application/statuslist+cwt; IETF Token Status List'in CWT biçimi: COSE_Sign1, ES256, korunan başlıkta typ = application/statuslist+cwt ve x5chain; talepler sub (2), iat (6), exp (4), ttl (65534), status_list (65533) {bits, lst}).
• İki gösterim ayrı adreslerde durur, çünkü her belirtecin sub'ı kendi adresiyle birebir aynı olmalıdır (SPEC-CRED-0003 Ş4). CWT adresi de opaktır (S8) ve kurum, yıl ya da grup kodlamaz.
• İki gösterim aynı bitleri taşır, aynı yayın döngüsünde aynı anahtarla imzalanır (aynı iat, exp, ttl), aynı çapa günlüğüne iki ayrı satır olarak yazılır. Bir belgenin SD-JWT ve mdoc kopyaları aynı idx'i kullanır.
• SD-JWT VC kopyası JWT adresine, mdoc kopyasının MSO'su (status.status_list {idx, uri}) CWT adresine işaret eder. mdoc doğrulayıcısı CWT gösterimini SPEC-CRED-0003 §7'deki adımların CBOR karşılığıyla doğrular.
• mdoc olarak verilmeyen türlerde CWT gösterimi yayımlanmaz.

K4 — Uygulama ve geçiş

• Uygulama @tamga-network/* paketlerinin 0.6.0 sürümünde ve kimlik servisinde. Geliştirme evresi kuralı gereği (ADR-0029) geçiş kodu yazılmaz: kimlik servisi yeni (bits = 1) listeleri açar, cüzdanlardaki kimlik belgeleri yeniden alınır.
• Kurum Konsolu'nun kural metni bugünden bu karara göre yazılır; düğmenin türe göre gizlenmesi 0.6.0'da.

Değerlendirilen seçenekler

Seçenek	Sonuç	Neden
Bütün listeler bits = 2 kalsın, kimlik servisi yalnız askıyı kullanmasın	ret	Liste biçimi kuralı söylemez; doğrulayıcı 0x02 görürse ne yapacağını bilemez. AB PID'i gibi okunması için biçim de "iptal / iptal değil" olmalı
Askıyı ağın bütün türlerinde kaldırmak	ret	Diplomada inceleme süresince askı gerçek bir ihtiyaç (SPEC-CRED-0003 §3.3); nitelikli olmayan EAA'da AB serbest bırakır
Askı izni belge veren kaydında (kurum başına)	ret	Askı türün anlamına bağlıdır, kurumun tercihine değil; şema herkes için aynı kuralı söyler
mdoc'ta JWT adresinde kalmak	ret	mdoc okuyucusuna JWT ayrıştırıcısı yükler; ISO ve AB CWT bekler
Tek adreste içerik pazarlığı (Accept başlığına göre JWT ya da CWT)	ret	Belirtecin sub'ı adresle birebir aynı olmalı; aynı adreste iki biçim ön çekim önbelleğinde karışır
Tanımlayıcı listesi (Attestation Revocation List)	ret (bugün)	Tamga belge verenleri Status List yayımlar; biri yeter (AB VCR_11); doğrulayıcı tanımlayıcı listesini yine okur

Değişmezler

Kod	Kural
SU1	Kimlik servisinin türlerinde belge askıya alınmaz; durum yalnız geçerli ya da iptaldir ve bu türlerin iptal listeleri bits = 1 ile yayımlanır.
SU2	Askı (0x02) yalnız şeması suspension_allowed: true olan türlerde kullanılır; diğer türlerde belge veren askı değeri yazmaz.
SU3	mdoc olarak da verilen türün iptal listesi JWT ve CWT olarak ayrı, opak adreslerde aynı bitlerle yayımlanır; mdoc kopyası CWT adresine, SD-JWT kopyası JWT adresine işaret eder.

Sonuçlar

• SPEC-CRED-0003: S2 bu karara göre yeniden yazılır; §3.2 CWT gösterimi, §3.3 tür başına bits, §7 Ş8–Ş9.
• SPEC-SCHEMA-0001 §2.4: suspension_allowed.
• Çerçeve: FW-RB-0003 §3.1 ve §6.2; FW-RB-0001 RB-AP-18, RB-AP-ID-11, yeni RB-AP-28 ve RB-AP-ID-13; FW-POL-0001 §5; Education Rulebook §6.2.
• Paketler (0.6.0): @tamga-network/issuer liste yayıncısı (bits tür başına, CWT gösterimi), @tamga-network/mdoc (MSO durum atfı), @tamga-network/verifier ve wallet-core (CWT okuma), şema kataloğu (suspension_allowed).
• Kimlik servisi ve Kurum Konsolu (operatör deposu): yeni listeler; askı düğmesi türe göre.

Durum

Accepted — 2026-10-13. Proje yönetimi onayıyla (ilk AB uyum turu, karar 5). DECISIONS: D-CRED-9.