Skip to content
ADR-0050Mimari karar kaydıKabul edildisürüm 1.0.013 Ekim 2026

Kısaca ​

Bir kurumun belgeleri imzaladığı sertifika, o kurumu AB'nin beklediği biçimde tanıtmalıdır: kurumun vergi ya da sicil numarası sertifikanın içinde durur ve kayıt sertifikasındaki numarayla aynıdır. Bu karar, kurum sertifikalarında hangi alanların zorunlu olduğunu yazar.

Bağlam ​

  • AB kuralı. ETSI TS 119 412-6 V1.2.1 (2026-04) PID, cüzdan ve EAA sağlayıcılarının sertifika profilini verir. Sertifikanın konusu tüzel kişiyse EN 319 412-3 §4.2.1 uygulanır: organizationIdentifier (OID 2.5.4.97, EN 319 412-1 semantik tanımlayıcı), organizationName, countryName (PID-4.3-02). Anahtar kullanımı uzantısı zorunludur ve EN 319 412-2 Tablo 1'deki türlerden tam olarak biri olmalıdır (PID-4.4.1-01; ISO/IEC 18013-5 belge imza sertifikası için yalnız digitalSignature). SKI zorunludur (PID-4.4.2-01); kendinden imzalı olmayan sertifikada AIA beklenir (PID-4.4.3-01) — nitelikli olmayan EAA için EN 319 412-2'ye bırakılmıştır, nitelikli ve kamu EAA'sında zorunludur.
  • Bugün. Tamga'nın kurum sertifikaları P-256/ES256, SKI ve (yeni üretilenlerde) AKI taşır; konu alanı CN, OU, O, C'dir, kurum kimlik numarası yoktur. Kayıt sertifikası (WRPRC) ise kurumu sub = VATTR-<VKN> ile tanıtır (ADR-0026 K2); erişim sertifikalarında bu numara 2026-10-09'dan beri vardır (ADR-0026 K3). Belge veren sertifikasında olmadığı için AB tarafındaki bir doğrulayıcı belgeyi imzalayan kurumu kayıt verisiyle eşleyemez.
  • D-ID-5 (SPEC-ID-0002) sertifika hiyerarşisini ve doğrulamayı yazar ama konu alanı ve uzantı profili yazmaz.
  • Kütüphane notunda bu konu KA-412-6-1 adıyla açıktı; ilk AB uyum turu (2026-10-13) "sunucudan önce sertifika profilleri" paketine aldı, proje yönetimi aynı gün kabul etti.

Karar ​

K1 — Kapsam ​

Profil, güven listesinde issuers[] kaydı olan her belge verenin şu sertifikalarına uygulanır: belge imza sertifikası (cert) ve iptal listesi imza sertifikası (status_cert, delegate_keys[] purpose: "status_list"). Kimlik servisi de bir belge veren olarak bu profile uyar. Erişim sertifikaları (ADR-0026 K3), liste imza, kayıt birimi ve cüzdan sağlayıcı sertifikaları kendi kararlarındadır.

K2 — Profil ​

AlanKural
KonuorganizationIdentifier (2.5.4.97) MUST: kayıt sertifikasının sub'ıyla aynı semantik tanımlayıcı (TR-VKN → VATTR-<numara>, TR-MERSIS → NTRTR-<numara>, LEI → LEIXG-<kod>; ADR-0026 K2). organizationName (O) MUST: kurumun resmî adı (kayıttaki legal_name; Latin harfle yazılabilir). countryName (C) MUST. commonName (CN) ve organizationalUnitName (OU) isteğe bağlı (ör. "Status List")
Anahtar kullanımıKritik; yalnız digitalSignature (EN 319 412-2 Tablo 1'den tek tür; mdoc belge imza sertifikasıyla uyumlu tür). Başka bit MUST NOT
Temel kısıtlarKritik, cA = false
SKIMUST (RFC 5280 §4.2.1.2)
AKIMUST = imzalayan makamın (kök ya da ara sertifika makamı) SKI'si; HAIP trusted_authorities (aki) eşleşmesi buna dayanır
AIA caIssuersNitelikli olmayan EAA'da (bugün ağdaki bütün belge verenler, ADR-0022) gerekmez: zincir belgenin x5c'sinde, kök güven listesindedir. Nitelikli ya da kamu sınıfı (QEAA, PuB-EAA; QcStatements dahil) ayrı kararla açılır
AlgoritmaP-256, ECDSA SHA-256 (değişmedi)
SüreEn çok 3 yıl (bugün 2 yıl; değişmedi)

K3 — Geçiş ​

  • Sandbox (ADR-0038): örnek kurumların ve sandbox kimlik servisinin sertifikaları aynı anahtarla yeniden imzalanır (gen-pki --profile=sandbox --reissue=…); yeni seri numarası, yeni parmak izi, dolayısıyla yeni issuer_id. Kök ve liste imzacısı değişmez, cüzdandaki sandbox sabitlemesi aynı kalır. Sandbox her gece sıfırlandığından eski deneme belgelerinin geçersizleşmesi kabul edilir.
  • Sandbox test kurumları (ADR-0041): liste yayıncısının verdiği yaprak sertifikalarına organizationIdentifier eklenmesi paketlerin bir sonraki sürümünde (liste yayıncısı).
  • Gerçek ağ: kurum sertifikası kurum kimlik numarası kayda girerken verilir (pki-issue --prod --org-id; kurum sertifikası için --org-id zorunlu). Bugünkü kayıtlarda numara olmayan belge veren (kimlik servisi) için: numara kayda girince yeni anahtar ve sertifika verilir, yeni sertifika kayda eklenir, eski sertifika örtüşme süresince yalnız eski belgeleri doğrulamak için kalır (SPEC-ID-0002 §4 ve ADR-0004 yenileme deseni; XC2). Gerçek ağın PKI'sı depo dışındadır; işlem operatörün belgelediği prosedürle yapılır.
  • Geliştirme PKI'sı değişmez (yerel, rastgele; ADR-0026 K3'teki gibi kimlik numarası taşımaz).

K4 — Denetim ​

Liste yayıncısı yayında belge veren sertifikasının organizationIdentifier'ını kayıttaki kimlik numarasıyla karşılaştırır; eksikse ya da farklıysa uyarır (gerçek ağda yayın engellenmez; kimlik numarası olmayan kayıt için kayıt sertifikası zaten üretilmez, ADR-0026 K2). Uyarının hataya dönüşmesi gerçek ağdaki bütün sertifikalar yenilendikten sonra ayrı bir kararla olur.

Değerlendirilen seçenekler ​

SeçenekSonuçNeden
Kimlik numarasını yalnız güven listesinde tutmakretAB doğrulayıcısı ve 412-6 sertifikanın kendisine bakar; liste dışındaki araçlar kurumu tanıyamaz
Anahtar kullanımında nonRepudiation (içerik bağlılığı türü)retBelge imzası bir kurum beyanıdır ama mdoc belge imza sertifikası yalnız digitalSignature ister; iki biçim aynı sertifikayı kullanır
AIA'yı bugünden zorunlu kılmakret (bugün)Nitelikli olmayan EAA'da gerekmez; yayın noktası işletmek gerekir. Nitelikli sınıfla birlikte gelir
Sandbox'ta yeni anahtar üretmekretSunucudaki anahtar paketi değişirdi; aynı anahtarla yeniden imza yeter

Değişmezler ​

KodKural
CP1Belge veren kurumun belge ve iptal listesi imza sertifikası konu alanında, kayıt sertifikasının sub'ıyla aynı organizationIdentifier'ı, kurumun resmî adını (O) ve ülkesini (C) taşır.
CP2Kurum sertifikasında anahtar kullanımı kritik ve yalnız digitalSignature'dır; SKI ve AKI zorunludur.

Sonuçlar ​

  • SPEC-ID-0002 §1.1 (yeni): kurum sertifika profili; XC6.
  • ops/gen-pki.ts: sandbox kurum ve kimlik servisi sertifikalarının konu adlarında organizationIdentifier; yeniden imza (--reissue). ops/pki-issue.ts: AKI; --prod kurum sertifikasında --org-id zorunlu.
  • Liste yayıncısı (paketlerin sonraki sürümü): K4 denetimi; sandbox test kurumu yapraklarında organizationIdentifier.
  • Operatör: gerçek ağ kimlik servisinin sertifikası, kurum kimlik numarası kayda girince yenilenir (prosedür operatör belgesinde).

Durum ​

Accepted — 2026-10-13. Proje yönetimi onayıyla (ilk AB uyum turu, paket 2 ve karar 16). DECISIONS: D-ID-12. D-ID-5'in sertifika ayrıntısını değiştirir.