Qısaca
Qurum (sənəd verən) etibar siyahısında dayandırılanda indiyədək yalnız yeni sənəd verməsi dayanırdı; əvvəl verdiyi sənədlər qəbul edilməyə davam edirdi. Aİ çərçivəsində isə dayandırılmış qurumun sənədlərinə etibar edilmir. Bu qərarla Tamga da Aİ kimi davranır: qurum dayandırıldığı müddətdə onun heç bir sənədi qəbul edilmir. Dayandırma müvəqqətidir: qurum yenidən aktiv olanda dayandırmadan əvvəl verdiyi sənədlər yenidən qəbul edilir.
Kontekst
- Əvvəlki qayda. C1 (
isCredentialAcceptable) sənədiniatanına baxır (ADR-0009 D-BC-3): qurum o andaACTIVEolmalıdır. Sonradan gələn dayandırma, təqaüd və ya çıxarma əvvəlki sənədləri düşürmürdü;SPEC-BC-0001/GV1-ingeniş oxunuşu və ADR-0073 K5 bu qaydanı dayandırmaya da tətbiq edirdi. - Aİ qaydası. ARF 3.0 §4.6.5: dayandırılmış və ya ləğv edilmiş sənəd verənin sənədləri etibar edən tərəflərcə qəbul edilmir. §6.3.3: dayandırma və ya ləğvdə sənəd verənin giriş sertifikatları ləğv edilir; PID, QEAA və PuB-EAA təminatçısı siyahıda "Invalid" olur və yoxlayıcılar onun sənədlərinə etibar etmir.
- Fərq. Eyni sənəd Aİ cüzdanında və ya yoxlayıcısında rədd edilir, Tamga-da isə qəbul edilirdi.
- Layihə rəhbərliyinin istiqaməti (2026-11-16). Dayandırmada Aİ kimi edilir. Ləğv və qeydiyyat müddətinin bitməsi üçün ayrıca istiqamət verilmədi; bu qeyd yalnız dayandırmanı dəyişir və digərləri üçün qaydanı açıq yazır.
Qərar
K1 — Dayandırılmış qurumun sənədləri qəbul edilmir
- C1 iki sualı birlikdə verir: (1) qurum sənədin
iatanında sənəd verə bilərdimi (dəyişməyib) və (2) qurum indi (yoxlama anında) dayandırılıbmı. İkincisi bəlidirsə nəticəNO-dur — sənədin nə vaxt verildiyinə baxılmır. - "İndi dayandırılıb" qurumun status tarixçəsindən oxunur:
sincedəyəri yoxlama anından əvvəl və ya ona bərabər olan son qeydSUSPENDED-dirsə qurum dayandırılıb. - Yoxlayıcının nəticəsi üç dəyərli modeldə qalır (CMP9):
REJECTED,failed_step: "C1",failed_reason: "issuer suspended". Yeni nəticə dəyəri və ya addım kodu əlavə edilmir. Siyahı köhnədirsə nəticəINDETERMINATEqalır (CMP4).
K2 — Dayandırma qaldırılanda sənədlər yenidən qəbul edilir; dayandırma ləğv deyil
- Qurum yenidən
ACTIVEolanda dayandırmadan əvvəl verilmiş sənədlər yenidən qəbul edilir. Dayandırma müddətində verilmiş sənəd heç vaxt qəbul edilmir. - Dayandırma sənədin ləğv siyahısındakı statusunu dəyişmir. Səbəb sənədlərin etibarlılığını daimi pozursa (məsələn imza açarının sızması), yol FW-POL-0001-dəki kimidir: qurumun və sənədlərin ləğvi.
K3 — Ləğv, təqaüd və müddətin bitməsi: verilmə anı qaydası qalır
| Qurumun statusu | Qayda | ARF |
|---|---|---|
SUSPENDED | Dəyişdi: dayandırma davam etdikcə bütün sənədlər RƏDD; qaldırılanda əvvəlkilər qəbul | §4.6.5: qəbul edilmir — uyğun |
REVOKED (yumşaq ləğv, çıxarma) | Dəyişmədi: ləğvdən əvvəl verilmiş sənədlər qəbul (GV1, ADR-0002 #4) | §4.6.5: qəbul edilmir — şüurlu fərq |
REVOKED + invalidates_from (ələ keçirilmə) | Dəyişmədi: o andan verilmiş sənədlər RƏDD | uyğun |
RETIRED (könüllü çıxış) | Dəyişmədi: əvvəlki sənədlər qəbul | ARF-də qarşılığı yoxdur |
Qeydiyyat müddəti bitib (valid_until) | Dəyişmədi: müddət ərzində verilmiş sənədlər qəbul | ARF-də qarşılığı yoxdur |
Ləğvdəki fərqin səbəbi: Tamga sənədlərinin çoxu (diplom) daimidir və qurumun bağlanması keçmişdə düzgün verilmiş sənədi etibarsız etməməlidir; eyni nəticə lazım olanda sərt ləğv (invalidates_from) və sənəd ləğvi istifadə edilir. Dayandırılmış qurum ləğv edilərkən ləğvin yumşaq və ya sərt olduğu qeydiyyat səbəbində yazılır.
K4 — Zəncir ekvivalentliyi
Siyahı mənbəyi (SPEC-TRUST-0001), kontrakt (IssuerRegistry.isCredentialAcceptable: qurumun bugünkü statusu SUSPENDED-dirsə false) və indeksləyicinin etibar mənbəyi eyni qaydanı tətbiq edir (ADR-0073 K6). Yoxlama qərarı yenə yalnız siyahıdan verilir (ADR-0084). Xarici siyahılardakı qurumlar həmin siyahının qaydası ilə qiymətləndirilir (ADR-0036). Kök sertifikat orqanının dayandırılması bu qərarın əhatəsindən kənardadır.
K5 — Cüzdan
- Cüzdan dayandırılmış qurumun sənədini silmir və ləğv edilmiş saymır; kartda "qurum dayandırılıb" xəbərdarlığı ilə göstərir.
- Dayandırılmış qurumdan yeni sənəd alınmır (C1).
- Sənədin cüzdandakı göstərilmə statusu nüvədə hesablanır (
credentialValidity, statusissuer_suspended); etibar siyahısı yoxlana bilmirsə xəbərdarlıq göstərilmir.
Nəzərdən keçirilən seçimlər
| Seçim | Nəticə | Səbəb |
|---|---|---|
| Əvvəlki qayda + əsaslandırma qeydi | rədd | Aİ cüzdanı və yoxlayıcısı ilə nəticə ayrılır |
Ayrı nəticə dəyəri (SUSPENDED) | rədd | Üç dəyərli nəticə modeli (CMP9) pozulur; səbəb sahəsi kifayətdir |
Dayandırmada INDETERMINATE | rədd | Dayandırma məlum vəziyyətdir, "naməlum" deyil |
| Ləğvdə də Aİ kimi | rədd (bu qeyddə) | Daimi sənədlər (diplom) qurum bağlananda düşərdi |
| Dayandırmada verilmə anından asılı olmayaraq rədd, qaldırılanda qəbul; ləğvdə verilmə anı | seçildi | Aİ dayandırma qaydası; dayandırma geri alına bilən qalır; daimi sənədlər qorunur |
Dəyişməzlər
| Kod | Qayda |
|---|---|
| SI1 | Sənəd verən qurum yoxlama anında etibar siyahısında SUSPENDED-dirsə onun verdiyi heç bir sənəd qəbul edilmir (C1 NO; yoxlayıcı nəticəsi REJECTED, səbəb "issuer suspended"); sənədin verilmə anı nəticəni dəyişmir. |
| SI2 | Dayandırma sənədləri ləğv etmir: qurum yenidən ACTIVE olanda dayandırmadan əvvəl verilmiş sənədlər yenidən qəbul edilir; dayandırma müddətində verilmiş sənəd heç vaxt qəbul edilmir. |
| SI3 | Ləğv edilmiş (REVOKED), təqaüdə çıxmış (RETIRED) və qeydiyyat müddəti bitmiş qurum üçün verilmə anı qaydası qalır: əvvəlki sənədlər qəbul edilir; ələ keçirilmədə invalidates_from-dan verilmiş sənədlər rədd edilir. |
| SI4 | Siyahı mənbəyi, zəncir kontraktı və zəncir etibar mənbəyi dayandırmada eyni cavabı verir. |
Nəticələr
packages/trust:ListTrustSource.isCredentialAcceptable-da dayandırma yoxlaması; yeni ixtiyariTrustSource.isIssuerSuspended.packages/verifier: C1 səbəbi "issuer suspended".packages/wallet-core:credentialValidity(issuer_suspended).contracts/:IssuerRegistry.isCredentialAcceptabledayandırmadafalse;apps/chain-indexer: eyni qayda.- Sənədlər: SPEC-API-0001 §1.1,
SPEC-BC-0001§3.3 və GV1 qeydi, ADR-0073 qeydi; çərçivə sənədləri.
Status
Accepted — 2026-11-16 (layihə rəhbərliyinin təsdiqi). DECISIONS: D-TRUST-8. SI1–SI4 məcburidir.