Kontekst
ADR-0011 Tamga şəxsiyyət xidmətini etibar siyahısında (trust list)Bir ölkənin kök sertifikatlarının, sənədi verən qurumlarının və qeydiyyatlı yoxlayan tərəflərinin imzalanmış siyahısı. Bu gün Tamga-da etibar bu siyahılara əsaslanır; ortaq jurnal (ledger) sonra gələcək. class: QUALIFIED, assurance: I3 kimi qeydiyyata aldı; rəqəmsal şəxsiyyət sənədinə category: urn:tamga:eaa:qualified yazılır və sxem bunu sabit dəyər kimi tələb edir.
Aİ boşluq təhlili (2026-09-29) və 27 sentyabr kod müqayisəsi (K5 tapıntısı) aşağıdakıları göstərdi:
- eIDAS (electronic IDentification, Authentication and trust Services)Elektron identifikasiya və etibar xidmətləri üzrə Aİ tənzimləməsi; eIDAS 2.0 Avropa Rəqəmsal Şəxsiyyət Cüzdanını (EUDI Wallet) təqdim edir. 2.0-da "kvalifikasiyalı" (QEAA (Qualified Electronic Attestation of Attributes)Kvalifikasiyalı etibar xidməti provayderi (QTSP) tərəfindən verilən EAA; atribut sənədləri arasında ən güclü hüquqi təsirə malikdir. / QTSP (Qualified Trust Service Provider)Milli nəzarət orqanı tərəfindən eIDAS çərçivəsində kvalifikasiyalı status verilmiş etibar xidməti provayderi.) hüquqi statusdur. Bu status müstəqil uyğunluğun qiymətləndirilməsi qurumunun auditini və nəzarət orqanının nəzarətini tələb edir.
- FW-TF-0001 I3-ü "müstəqil qiymətləndirmə" şərtinə bağlayır.
- Tamga həm siyahı operatoru, həm qeydiyyat qurumu, həm də şəxsiyyət xidmətidir. Özünü ən yüksək sinfə özü qeydiyyata alıb; müstəqil qiymətləndirmə yoxdur. Şəxsiyyəti məsafədən yoxlayan tərəfin (provayderin) ETSI TS 119 461-ə uyğunluğu yalnız bəyan səviyyəsindədir.
Bu vəziyyət Aİ tərəfi ilə danışıqlarda şişirdilmiş iddia kimi qəbul edilir; hüquqi və reputasiya riski daşıyır.
Qərar
K1 — Sinif və təminat
Tamga şəxsiyyət xidməti etibar siyahısında class: EAA (qeyri-kvalifikasiyalı elektron atribut sənədi, EAA (Electronic Attestation of Attributes)eIDAS termini — şəxsin diplom və ya üzvlük kimi atributlarını təsdiqləyən rəqəmsal sənəd.) və assurance: I2 kimi qeydiyyata alınır.
K2 — Rəqəmsal sənəddə kateqoriya yoxdur
Rəqəmsal şəxsiyyət sənədi (urn:tamga:id:IdentityAttestation:1) category claim-ini daşımır (ADR-0010 K5: kateqoriya yalnız PUB / QUALIFIED sənədi verən qurumlar (issuer)Rəqəmsal sənədləri imzalayan və verən qurum: universitet, peşə təşkilatı, dövlət qurumu və ya şirkət. üçündür). Sxem metadata-sındakı sənədi verən quruma dair minimal təminat səviyyəsi I3-dən I2-yə endirilir.
K3 — İstifadə edən siyasətlər
Rəqəmsal şəxsiyyət sənədini tələb edən siyasətlər (qurumların şəxsiyyət uyğunlaşdırması, nümunə saytlar) sənədi verən quruma dair minimal təminat səviyyəsi kimi I2 tələb edir.
Şəxsiyyət təsdiqinin özü dəyişmir:
- sənəd + canlılıq yoxlaması + üz uyğunlaşdırması,
- istəyə bağlı NFC çipin oxunması,
- HMAC ilə sənəd xülasəsi.
Yalnız etibar siyahısındakı etiket faktiki vəziyyətə uyğunlaşdırılır.
K4 — Yenidən yüksəltmə
Müstəqil uyğunluğun qiymətləndirilməsi (ETSI TS 119 461 / TS 119 471 çərçivəsində) aparıldıqda və FW-TF-0001 I3 şərtləri qarşılandıqda sinif yeni ADR ilə yüksəldilir.
K5 — Pilotdan əvvəl yerində düzəliş
Sxem 1.0.0 metadata-sı pilotdan əvvəl olduğu üçün yerində düzəldilir (2026-09-29 tarixli ingilis dili düzəlişi ilə eyni birdəfəlik istisna). Mövcud test rəqəmsal şəxsiyyət sənədləri yenidən alınır. Pilotda D1 dəyişməzliyi olduğu kimi qüvvədədir.
Nəzərdən keçirilmiş variantlar
| Seçim | Nəticə | Səbəb |
|---|---|---|
| QUALIFIED / I3-də qalmaq | rədd | Müstəqil qiymətləndirmə yoxdur; Aİ mənasında "kvalifikasiyalı" iddiası təmin edilə bilməz |
| QUALIFIED, I2 | rədd | Sinfin adı yenə də Aİ-dəki hüquqi statusla qarışdırılır |
| EAA, I2 | qəbul | Faktiki vəziyyəti əks etdirir; Aİ-də kvalifikasiyalı olmayan EAA-nı hər kəs verə bilər |
| EAA, I1 | rədd | Şəxsiyyəti yoxlayan tərəfin prosesi və açarların idarə edilməsi I2 tələblərinə cavab verir |
Dəyişməzlər
| Kod | Qayda |
|---|---|
| IDC1 | Tamga-nın özünün idarə etdiyi xidmət müstəqil uyğunluğun qiymətləndirilməsi olmadan etibar siyahısında QUALIFIED və ya I3 kimi qeydiyyata alınmır. |
| IDC2 | Rəqəmsal şəxsiyyət sənədi category claim-ini daşımır; sinif yüksəldilənə qədər heç bir siyasət rəqəmsal şəxsiyyət sənədi üçün I3 tələb etmir. |
Nəticələr
apps/trust-publisher/registry/tl-tr.source.json:tamga-id→class: EAA,assurance: I2.packages/schemas: IdentityAttestationcategorysahəsi çıxarılır,min_issuer_assurance: I2(1.0.0-da yerində).apps/id(operator repozitoriyası): rəqəmsal şəxsiyyət sənədinəcategoryyazılmır.apps/issuer: şəxsiyyət uyğunlaşdırması siyasəti I2.- ADR-0011 sinif sətri, SPEC-ID-0003, FW-RB-0001 RB-AP-ID-04 və Identity Rulebook yenilənir.
Status
Accepted — 2026-09-29. Layihə rəhbərliyinin təsdiqi ilə. DECISIONS: D-ID-7.