Qısaca
Blokçeyn hansı qaydaların qüvvədə olduğunu "qayda dəsti" (hard fork) adı ilə müəyyən edir. Tamga zənciri Shanghai qayda dəsti ilə layihələndirilmişdi. Həmin qayda dəstində kontrakt özünü silə bilir və eyni ünvana başqa kod qoyula bilir; bu, səsə qoyulmuş yeniləmənin arxasınca kodun dəyişdirilməsinə yol açırdı. Növbəti qayda dəsti olan Cancun bu yolu bağlayır. Zəncir hələ işləmədiyi üçün qayda dəsti bu gün heç bir xərc olmadan seçilir: zəncir Cancun ilə qurulur.
Kontekst
- Kontrakt auditi (2026-11-11): yeniləmə təklifi bir ünvanı səsə qoyurdu. Shanghai-də
SELFDESTRUCThesabın kodunu silir;CREATE2ilə yerləşdirilmiş implementasiya 7 günlük gözləmə müddətində (ADR-0055 GE1) özünü silib eyni ünvana başqa kodla yenidən yerləşdirilə bilərdi. Düzəliş həmin gün edildi: təklif yeni implementasiyanın kod xülasəsini sabitləyir, icra onu müqayisə edir (UpgradeImplementationChanged,SPEC-BC-0001§9). - Eyni sinfi kökündən bağlamağın yolu qayda dəstidir: Cancun-dakı EIP-6780 ilə
SELFDESTRUCT, kontrakt eyni əməliyyatda yaradılmayıbsa, kodu və yaddaşı silmir; yalnız balansı köçürür. Bu sual açıq məsələ kimi qeydə alınmışdı (SPEC-BC-0001§14 bənd 10). - İşləyən zəncir yoxdur (ADR-0009 K4); genesis və kontraktlar sərbəst dəyişə bilər. Qayda dəstini zəncir qurulduqdan sonra dəyişmək bütün validator operatorlarının razılaşdırılmış fork-unu tələb edərdi.
- Kompilyasiya hədəfi zəncirin qayda dəstini aşa bilməz:
cancunhədəfi ilə kompilyasiya olunmuş kod Cancun əməliyyat kodlarından (MCOPY, müvəqqəti yaddaş) istifadə edə bilər və Shanghai zəncirində işləmir. İkisi birlikdə dəyişir.
Qərar
- K1 — Qayda dəsti. Zəncir Cancun qayda dəsti ilə qurulur: genesis
configdaxilindəshanghaiTime: 0vəcancunTime: 0(ilk blokdan aktiv). Yerli inkişaf zənciri, test şəbəkəsi və real şəbəkə eyni qayda dəstindən istifadə edir. - K2 — Kompilyasiya və test. Kontraktlar
evmVersion: cancunilə kompilyasiya olunur (solc 0.8.24). Kontrakt testlərinin işlədiyi proses daxili şəbəkə dəcancunqayda dəstindədir; alətin standart dəyəri daha yeni qayda dəsti olsa belə, testlər zəncirlə eyni qaydalarda işləyir. - K3 — Blob əməliyyatlarından istifadə olunmur. Cancun-un gətirdiyi blob əməliyyatları (EIP-4844) ikinci qat üçün məlumat yoludur; şəbəkədə istifadəsi yoxdur. Şəbəkə blob əməliyyatı göndərmir, kontraktlar blob-a söykənmir. Qovşaq proqram təminatı blob sahələrini blok başlığında daşıyır (sıfır dəyərlə); əlavə konfiqurasiya tələb olunmur.
- K4 — Kod xülasəsi yoxlaması qalır. Yeniləmə təklifindəki kod xülasəsi yoxlaması ləğv edilmir: qayda dəsti gələcəkdə dəyişərsə və ya kod başqa yolla dəyişərsə, eyni təminatı verir. "Səsə qoyulan koddur" qaydası qayda dəstindən asılı deyil.
- K5 — Sonrakı qayda dəstləri. Cancun-dan sonrakı qayda dəstinə keçid (genesis-də və ya işləyən zəncirdə) ayrıca qərar qeydi tələb edir; qovşaq proqram təminatının standart dəyəri izlənmir.
Qiymətləndirilən seçimlər
| Seçim | Nəticə | Səbəb |
|---|---|---|
| Shanghai-də qalmaq, yalnız kod xülasəsi yoxlaması | rədd | Yoxlama yeniləmə yolunu bağlayır, lakin eyni sinif (özünü silən və yenidən yerləşdirilən kod) başqa kontekstdə yenidən ortaya çıxa bilər; qayda dəsti bunu kökündən bağlayır və bu gün xərci yoxdur |
| Cancun | qəbul | EIP-6780 metamorfik yenidən yerləşdirməni bağlayır; qovşaq proqram təminatı və kompilyator illərdir dəstəkləyir; yerli tək validatorlu QBFT şəbəkəsində sınandı |
| Daha yeni qayda dəsti (Prague və sonrası) | hələlik rədd | Hesab kodunun ötürülməsi (EIP-7702) kimi yeni səthlər gətirir; suverenlik yoxlaması ünvana əsaslanır, təsiri ayrıca araşdırılmadan açılmır (K5) |
Dəyişməz qaydalar
| Kod | Qayda |
|---|---|
| CR1 | Zəncirin qayda dəsti genesis-də açıq yazılır və ilk blokdan Cancun-dur (shanghaiTime: 0, cancunTime: 0); yerli inkişaf zənciri, test şəbəkəsi və real şəbəkə eyni qayda dəstindən istifadə edir. Başqa qayda dəstinə keçid yeni qərar qeydi tələb edir. |
| CR2 | Kontraktların kompilyasiya hədəfi və kontrakt testlərinin işlədiyi şəbəkənin qayda dəsti zəncirin qayda dəsti ilə eynidir (cancun). |
| CR3 | Yeniləmə təklifi yeni implementasiyanın kod xülasəsini sabitləyir və icrada müqayisə edir; bu yoxlama qayda dəstindən asılı olmayaraq qalır. |
Nəticələr
- Kod:
contracts/hardhat.config.ts(evmVersion: cancun, proses daxili şəbəkəhardfork: cancun),contracts/scripts/export-abi.mjs,contracts/slither.config.json; genesis yaradan skriptlərscripts/besu-dev.ps1(tək validatorlu və icazəli rejim) vənetwork/testnet/make-network.sh. Əvvəl yaradılmış yerli genesis faylları Shanghai-dir: yerli zəncir yenidən qurulur (genesis silinir, yenidən yaradılır, zəncir məlumatı sıfırlanır). - Testlər: kod xülasəsi yoxlaması Cancun-da test qovşağının kod dəyişdirmə imkanı ilə sınanır; ayrı test özünü "silən" implementasiyanın kodunun yerində qaldığını və eyni ünvana yenidən yerləşdirmənin uğursuz olduğunu göstərir (
contracts/test/review-2026-11-11-governance.test.ts). - Yaddaş düzümü dəyişmədi; icra kodunun ölçüləri bir neçə bayt dəyişdi, EIP-170 ehtiyatı qorunur (
contracts:check). - Yoxlama: yerli tək validatorlu QBFT şəbəkəsi (Besu 26.11.0)
cancunTime: 0ilə quruldu, blok istehsal etdi, kontraktlar yerləşdirildi; Cancun əməliyyat kodları (MCOPY,TSTORE/TLOAD,BLOBBASEFEE) işlədi, blok başlığı blob sahələrini sıfır dəyərlə daşıdı. KZG quraşdırması üçün əlavə seçim tələb olunmadı. Çox qovşaqlı şəbəkə CI test şəbəkəsi iş axınında (testnet.yml) yoxlanılır. - Tətbiq qeydi (2026-11-12, ikinci yoxlama; qərarın məzmunu dəyişməyib): CR2-nin test tərəfi bu düzəlişlə gerçəkləşdi — test alətində proses daxili şəbəkənin adı
default-dur; konfiqurasiya heç istifadə olunmayanhardhatadlı şəbəkəni Cancun-a bağlamışdı və testlər daha yeni qayda dəsti ilə işləyirdi.defaultvənodeşəbəkələri Cancun-a bağlandı; bir test işlədilən qayda dəstini yoxlayır. - Sənədlər:
SPEC-BC-0001§9 və §14 bənd 10 (bağlandı),ARCH-0002, GUIDE-0018.
Status
Accepted — 2026-11-12. Layihə rəhbərliyinin təsdiqi ilə (2026-11-12). DECISIONS: D-NET-7. CR1–CR3 məcburidir.